مدیریت پسماندهای خیابانی

۵۵آنلاین :

منابع تولید مواد زاید شهری بیمارستان‌ها، درمانگاه‌‌ها، آزمایشگاه‌‌ها، كلینیك‌ها، مراكز تحقیقات بهداشتی، داروخانه‌ها و خانه‌های سالمندان می‌‌باشند. مواد زاید تولید شده در این مكان‌ها را مواد زاید جامد بهداشتی درمانی می‌نامند. مراكز بهداشتی درمانی در سراسر شهر تهران پراكنده شده‌اند و جمع‌آوری مواد زاید آنها با سایر زباله‌های شهری، نه‌تنها از نظر بهداشتی برای شهروندان مخاطره‌آمیز است، بلكه محیط‌زیست محل‌های دفن را نیز آلوده می‌كند و پردازش و بازیافت مواد را غیرممكن می‌سازد.مدیر کل دفتر آب و خاک سازمان حفاظت محیط‌زیست ضمن اشاره به وضعیت پسماندهای بیمارستانی در ایران تصریح کرد: در شرایط کنونی حدود ۱۵‌درصد پسماندهای بیمارستانی را پسماندهای عفونی تشکیل می‌دهد که جزو پسماندهای ویژه محسوب می‌شوند، پسماندهای عفونی بیماری‌‌زا، قابل اشتعال، سمی و دارای قابلیت خورندگی هستند. جواد سروش با بیان اینکه پسماند پزشکی یکی از انواع پسماندهاست و بر اساس قانون، واحد تولیدکننده پسماند مسئولیت مدیریت آن را برعهده دارد، گفت: بیمارستان‌ها، مراکز درمانی، کلینیک‌ها، آزمایشگاه‌ها و مطب‌ها موظف هستند پسماند تولیدی خود را مدیریت کنند و از آنجا که به خاطر گستردگی کار قادر به انجام این کار نیستند می‌توانند مدیریت پسماند خود را به اشخاص حقیقی و حقوقی واگذار کنند که در تهران این کار به شهرداری واگذار شده است. او با تاکید بر اینکه هیچ‌یک از پسماندهای بیمارستانی، پسماند عادی تلقی نمی‌شوند، تصریح کرد: پسماندهای بیمارستانی احتمال آلوده شدن با میکروب و در نتیجه خطرناک شدن را دارند بنابراین هیچ‌یک از پسماندهای بیمارستانی عادی تلقی نمی‌شوند و حتی بخشی از آن جزو پسماند ویژه قرار می‌گیرد و برای مدیریت پسماندهای عفونی نمی‌توان با آن مشابه سایر پسماندهای بیمارستانی برخورد کرد و لازم است برای مدیریت آن تدابیر خاصی در نظر گرفته شود. سروش اظهار کرد: یکی از تدابیر برای مدیریت پسماند ویژه بیمارستانی این است که این پسماندها از طریق دستگاه‌های بی‌خطرساز پسماند مثل اتوکلاو و هیدروکلاو بی‌خطر شوند. بعد از این کار چنین پسماندی را می‌توان در کنار سایر پسماندهای بیمارستانی با روش خاص حمل‌و‌نقل در محل‌های خاص معدوم و دفن کرد. در حال حاضر بیش از ۸۵‌درصد بیمارستان‌های کشور دستگاه اتوکلاو دارند و پس از اینکه کم ‌خطرسازی، ضد عفونی و استریل کردن پسماندها را انجام می‌دهند، این پسماندها را به‌عنوان پسماند بیمارستانی به پیمانکار - که شهرداری‌ها هستند- تحویل می‌دهند. شهرداری‌ها مکلف هستند آنها را با وسیله نقلیه مخصوص و در اماکن مخصوص با تدابیر حفاظتی لازم دفن کنند چون این پسماندها حتی بعد ضدعفونی شدن هم به پسماند عادی تبدیل نمی‌شوند. او با بیان اینکه در زمینه مدیریت پسماند بیمارستانی به‌لحاظ فنی مشکل نداریم ولی در تفسیر قانون اختلاف نظر وجود دارد، تصریح کرد: اگر هر پسماندی عادی شود مسئولیت آن برعهده شهرداری‌هاست. بین سازمان محیط‌زیست و وزارت بهداشت بر سر این موضوع اختلاف نظر وجود دارد. ما به‌عنوان تعیین‌کننده حد تشخیص آلایندگی، اعتقاد داریم با اتوکلاو پسماند بیمارستانی عادی نمی‌شود بنابراین مسئولیت مدیریت آن همچنان برعهده وزارت بهداشت است ولی این وزارتخانه با ما هم نظر نیست. به هر صورت در حال حاضر وظیفه مدیریت پسماند بیمارستانی برعهده وزارت بهداشت و بخش درمانی کشور است که این وزارتخانه با پرداخت هزینه، مدیریت پسماند بیمارستانی را به شهرداری‌ها واگذار کرده است. سروش تاکید کرد: پسماندهای بیمارستانی به هیچ‌وجه نباید عادی تلقی و با سایر پسماندها یک جا دفن شوند و باید تمهیدات ایمنی و حفاظتی برای آن در نظر گرفته شود. این پسماندها احتیاج به بسته‌بندی و حمل‌و‌نقل خاص دارد و نباید در فضای باز قرار گیرد. در سازمان محیط‌زیست به‌عنوان دستگاه ناظر و مسئول اجرای قانون مدیریت پسماند اعتقاد داریم پسماند بیمارستانی بعد از اتوکلاو عادی نمی‌شود و این قاعده هم در شرایط حاضر اجرا می‌شود و پسماند بیمارستانی بعد از ضدعفونی کردن نیز عادی تلقی نمی‌شود و این به‌عنوان چارچوب کاری حفاظت محیط‌زیست قلمداد می‌شود. او افزود: به هیچ‌وجه اجازه مخلوط شدن پسماند بیمارستانی با پسماند عادی را نمی‌دهیم و اطمینان می‌دهیم که در شرایط حاضر در کشور جداسازی پسماند بیمارستانی از سایر پسماندها صورت می‌گیرد و در هیچ‌جا پسماند بیمارستانی با پسماندهای عادی مخلوط نمی‌شود. به‌گفته سروش در تهران و شهرستان‌های مختلف شهرداری‌ها این پسماندها را جمع آوری می‌کنند و در لندفیل‌های(محل‌های دفن زباله) مستقر دفن می‌کند. دفن این پسماندها در تهران در آراد کوه صورت می‌گیرد. دفن پسماندهای بیمارستانی باید در محل‌های خاص انجام شود چون یکی از مشکلاتی که بعد از دفن زباله‌ها داریم شیرابه‌ها است که این شیرابه‌های عفونی می‌تواند بسیار خطرناک باشد بنابراین پسماند بیمارستانی باید حتما در لندفیل‌ها و اماکنی که غیرقابل نفوذ هستند و تمام شرایط برای مدیریت شیرابه‌ها و گازها مهیا است، دفن شوند. او با اشاره به اینکه در شهرهای اصفهان، قزوین، اهواز و رشت مدیریت پسماند بیمارستانی خیلی بهتر از قبل انجام می‌شود، گفت: در حال حاضر در بسیاری از استان‌ها، شرکت‌هایی با کلینیک‌ها و درمانگاه‌ها قرارداد بسته‌اند و پسماندهای آنها را که قبلا در کنار پسماندهای عادی و شهری رها می‌شد به‌صورت ویژه جمع آوری و در محل‌های خاصی دفن می‌کنند. برای مثال در قزوین تمام مطب‌ها با این شرکت‌ها قرارداد دارند و از سوی نظام پزشکی ملزم شده‌اند که مدیریت پسماند را انجام دهند.

اصولی دفن نشدن زباله های بیمارستانی در تهران

مدیرکل محیط‌زیست استان تهران : با توجه به اینکه 29‌درصد زباله های بیمارستانی کشور در تهران وجود دارد، این پسماندها به‌صورت اصولی دفن نمی شود. کیومرث کلانتری افزود: موضوع مدیریت پسماندهای پزشکی بر عهده وزارت بهداشت است و این قانون بین شهرداری تهران و وزارت بهداشت وجود دارد به‌طوری که پسماندهای پزشکی را وزارت بهداشت به شهرداری تحویل می‌دهد البته آن بخشی که پسماندهای عادی بیمارستانی است با پسماندهای عادی شهری جا به جا می‌شود و آن بخشی که پسماندهای عفونی است و مورد تائید قانون پسماندهای پزشکی است در سایتی در منطقه آرادکوه دفن می‌شود. او ادامه داد: اما ما معتقدیم که به هر حال اینجا یک مقداری نظارت‌ها باید قوی تر باشد چون سایت آرادکوه از منظر محیط‌زیست در بعضی پارامترهایش شرایط محیط‌زیستی ندارد لذا این موضوع در حال پیگیری است که اگر قرار است شهرداری مسئولیت مدیریت دفع اصولی پسماندهای پزشکی را بر عهده می‌گیرد حتما باید ضوابط و معیارهای محیط‌زیستی را رعایت کند و این ضوابط ملزم به تایید محیط‌زیست است. مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان تهران تصریح کرد: از منظر ما مسئولیت قانونی پسماندهای بیمارستانی بر عهده وزارت بهداشت است و قطعا ما در سازمان حفاظت محیط‌زیست موضوع پسماندهای بیمارستانی را پیگیری خواهیم کرد. کلانتری گفت:​ پسماندهای پزشکی و بیمارستانی بسیار خطرناک است و عواقب ناگواری را می‌تواند برای سلامت مردم و محیط‌زیست داشته باشد لذا از کسانی که مسئولیت دفن پسماندهای بیمارستانی را دارند درخواست می‌کنیم که طرح خود را برای امحای این پسماندها به محیط‌زیست تحویل دهند هرچند ما برنامه مسئولان پسماند را رصد می‌کنیم لذا در صورتی که طرح و برنامه‌ای دارند به ما تحویل دهند تا بتوانیم یک راهکار مناسب برای دفع پسماندهای بیمارستانی داشته باشیم.او افزود: اگر این پسماندها درست مدیریت نشوند و آلایندگی‌شان به سفره‌‌های آب زیرزمینی تزریق شود مشکلات بسیاری برای همه ما ایجاد می‌کند و ما باید همه اقدامات و برنامه‌های خود را برای از بین بردن این زباله‌ها به کار ببندیم.