آگوادا دژ پرتغالیها در گُوا

۵۵آنلاین :

نویسنده : حمیدرضا سروری

پرتغالیها نخستین کاشفان اروپایی دورۀ نوزایی(رنسانس) بودند. در ابتدای سدۀ شانزدهم میلادی به برزیل رسیدند و راه دریایی به هندوستان را کشف کردند. پرتغالیها درکرانه‌های غربی هند در بخشهایی از ایالت گجرات یعنی دمان(Daman) و دیو(Diu) و البته در گُوا(Goa) که امروزه کوچکترین ایالت هندوستان است و نیز در مومبای یا بمبئی،همچنین در جنوب هند درکوچین یا کوچی(Kochi) و چندین و چند ناحیۀ دیگر ساکن شدند. گوا در سال1510میلادی به بخشی از قلمرو پرتغال تبدیل شد و آلفونسو(آفونسو) دِ آلبوکرک(Afonso de Albuquerque) دریانورد مشهور به عنوان فرمانروای گوا برگزیده شد و از آن پس گوا به پایگاه اصلی پرتغالیها در شرق و مرکز فعالیتهای اقتصادی و بازرگانی آنها و جایگاهی برای ایجاد کلیساهای فاخر و پر تزیین تبدیل گشت. بسیاری از جهانگردان اسپانیایی،ایتالیایی،فرانسوی و بریتانیایی در نوشته‌های خود به این موضوع اشاره کرده‌اند که گوا در مقام مقایسه با شهرهای دنیای غرب چیزی کم نداشته است. پرتغالیها چندین دژ درگوا درست کردند که یکی از مشهورترین آنها دژ آگوادا(Aguada) است که در18کیلومتری مرکز امروزی ایالت گوا یعنی پاناجی(Panaji) یا پاناجیم جای گرفته است. آگوادا درکرانۀ سینکوریم(Sinquerim) روی تپه‌ای در نزدیکی رود ماندُوی(Mandovi) قرار دارد. آگوادا در زبان پرتغالی به معنی جایگاه نگهداری آب است زیرا که چند چشمۀ آب شیرین و تازه درآن وجود دارد. دژ درسال1612میلادی ساخته شده است و یکی از بزرگترین مخزنهای آب در زمان خود در آسیا به شمار می‌آمده،دژ به دو بخش تقسیم می‌شود بخش بالایی که دارای خندق است و بخش پایینی که در واقع لنگرگاه کشتیهای پرتغالی بوده. سیستم دفاعی دژ بسیار ماهرانه درست شده و درون آن پر از توپهای جنگی بوده است. دژ دو دیوار دارد و هدف از دارا بودن دو دیوار هم این بوده که بتواند موقعیت دفاعی بهتری را برای قلعه فراهم کند به این منظورکه اگر دیوار نخست سقوط کرد مدافعان دژ این امکان را داشته باشند تا از طریق دیوار دوم به دفاع از قلعه ادامه دهند. دژ برای جلوگیری از حملۀ دشمنان اصلی پرتغالیها یعنی هلندیها و نیروهای هندی ماراتا(Maratha) ساخته شده است. فانوس دریایی چهارطبقه‌ای در دژ وجود دارد که امروزه از این فانوس دریایی استفاده نمی‌شود ولی در زمان خود از دوردستها حتی از مناطقی مانند ماپوسا(Mapusa) و آلدونا(Aldona) دیده می‌شده. در بخش بالایی دژ علاوه بر مخزن آب و خندق،انبار و اتاق باروت،گلوله‌های توپ،سنگر و استحکامات وجود داشته و البته راه مخفی فرار تا هنگام جنگ و خطر از آن استفاده کنند. آگوادا به خاطر موقعیت حساسی که داشته یکی از مهمترین دژهای پرتغالیها درگوا به شمار می‌رفته،در زمان حکومت سالازار(Salazar) بخشهایی از دژ به عنوان زندان مورد استفاده قرار گرفت و تعدادی از مخالفان سالازار در آن زندانی شدند. امروزه در نزدیکی دژ دو هتل درجه یک به چشم می‌خورد،هتل تاج و هتل دژ آگوادا که البته هزینۀ اقامت در آنها بسیارگران است و اگر روزی روزگاری گذرتان به گوا افتاد و قصد داشتید چند روزی را درگوا سپری کنید هرگز به اقامت در این هتلها فکر نکنید!