آشنایی با کاروانسرای قصرشیرین
| ساخت کاروانسرا در ایران پیشینهای دراز دارد نمونههای بسیار زیبا و جالب توجهی از معماری کاروانسراها در جایجای سرزمین ایران وجود دارد از کرانههای رود ارس تا کرانههای خلیج فارس
۵۵آنلاین :
حمیدرضا سروری
ساخت کاروانسرا در ایران پیشینهای دراز دارد نمونههای بسیار زیبا و جالب توجهی از معماری کاروانسراها در جایجای سرزمین ایران وجود دارد از کرانههای رود ارس تا کرانههای خلیج فارس. کاروانسراها تنها از نظر هنری دارای اهمیت نبودهاند بلکه از نظر جامعهشناسی هم اهمیت فراوانی داشتهاند. کاروانسرا یا کاروانسرای ترکیبی از کاروان به معنی گروهی مسافر است که گروهی مسافرت میکنند و سرای هم به معنی خانه است و به همینگونه وارد زبان انگلیسی و چند زبان هند و اروپایی دیگر هم شده است. بدون تردید دورۀ طلایی ساخت کاروانسراها در ایران دورۀ صفوی است. رونق تجارت داخلی و خارجی و اهمیت دادن به راهها و شهرهای زیارتی باعث گردید که کاروانسراهای زیادی در این گونه جادهها ساخته شود در این مورد میتوان کاروانسراهای راه زیارتی خراسان را که از کرمانشاه شروع و به مشهد میرسیده است را نام برد در این مسیر کاروانهای زیارتی میتوانستند از یک سو به زیارت مکانهای سپندینۀ نجف و کربلا و از سوی دیگر به زیارت امام هشتم شیعیان در مشهد بروند،کاروانسراهای بسیاری را در این جاده میبینیم که در دورۀ صفوی به وسیلۀ فرمانروایان و بزرگزادگان ساخته شدند و وقف زائران و مسافران گردیدند(کیانی،68:1345). در این میان یکی از کاروانسراهای صفوی درمرکز شهرستان مرزی قصرشیرین در استان کرمانشاه جای دارد. کاروانسرای قصرشیرین از نظر ساختار معماری به کاروانسراهای صفوی استان کرمانشاه در ماهیدشت و بیستون شبیه است. پس از ورودی کاروانسرا وارد حیاط مرکزی میشویم در چهار سوی حیاط،حجرهها و ایوانهایی وجود دارد که امروزه به بازار تبدیل شده است. کاروانسرا با آجر و لاشه سنگ ساخته شده و در برخی قسمتها از لاشهسنگهای بناهای دورۀ ساسانی در قصرشیرین برای ساخت آن استفاده شده است. شوربختانه کاروانسرا طی جنگ تحمیلی بسیار آسیب دید ولی پس از جنگ مرمت و بازسازی شد،در مرداد ماه سال1381با شمارۀ ثبت5894 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید،درسال1387خورشیدی هم قسمتهایی از بنا که به عنوان اصطبل از آن استفاده میشده به موزۀ مردمشناسی تبدیل شد و بخشی از زندگانی مردمان بومی در آن به نمایش درآمده. شوربختانه دست روزگار با این کاروانسرا چندان سر سازگاری ندارد و طی زمین لرزۀ آبان 96دوباره بخشهایی از کاروانسرا آسیب دید. بخشهایی از دیوارههای بیرونی کاروانسرا هم به تابلوی تبلیغاتی تبدیل شده و هنوز نام برخی از کاندیداهای مجلس و شوراها را میتوان روی بنا دید!به امید روزی که همۀ مردم ایران جایگاه و اهمیت آثار باستانی را درک کنند و به بناها و آثار زندگی نیاکانشان آسیب نزنند.
منبع : 55 آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید