نوروز و جشن های شادی آفرین در سیستان وبلوچستان
| اجرای سنت های کهن همراه با جشن و سرور مردم سیستان و بلوچستان از شمال تا جنوب این دیار از گذشته های دور تا به امروز در آستانه نو شدن سال صحنه های زیبا و جذاب را در ذهن گردشگران و مردم بومی به یادگار می گذارد.
۵۵آنلاین :
سیستان و بلوچستان سرزمین عجایب هفتگانه ای است که در شمال خود از کویری داغ و کشتزارهای سیستان آغاز و پس از گذر از کوهستانهای بدیع از جمله قله آتشفشان نیمه فعال تفتان در مرکز این استان و نظاره کردن باغات میوه های گرمسیری به دریای نیلگون عمان در جنوب می رسد که تنها بندر اقیانوسی ایران اسلامی محسوب می شود. سیستان و بلوچستان با 11.5 درصد وسعت ایران اسلامی در کرانه جنوب شرق و همجوار با دو کشور افغانستان و پاکستان قرار گرفته و جمعیت 2 میلیون و 800 هزاری نفری آن در 19 شهرستان با مرکزیت زاهدان قرار گرفته اند. نوروز گستره عظیمی دارد و در هر منطقه ای سال نو با یک پیش درآمد طبیعی آغاز میشود، یعنی طبیعت به گونهای به انسانها آمدن سال نو را بشارت میدهد، این پیش درآمدها گاهی همراه با وزش باد ملایمی است که آمدن بهار را مژده میدهد و گاهی حضور بلبل یا مرغان زیبایی است و در گوشه ای دیگر نیز گرم شدن زمین، ذوب شدن برفها و آغاز شکوفه درختها اما در سیستان حضور پرستوها و وزش باد همراه با رقص شمشیرآمدن نوروز را بشارت می دهند. ** باد پلپلاسی (پرستو) و باد پنجکه حضور پرستوها پس از سرمای زمستان در اوایل اسفند ماه نشانگر اعتدال هوا در سیستان است. پرستوها در اوایل زمستان سیستان را ترک و به نقاط گرمسیر کوچ می کنند و در اسفند هر سال به سیستان باز می گردند اما باد پنجکه در فاصله 24 تا 28 اسفند می وزد و اصولاً یک روز بیشتر طول نمی کشد. با آمدن پرستوها که در اصطلاح محلی به آن «پلپلاسی» گفته می شود، مردم این سامان آماده استقبال از سال نو و خانه تکانی می شوند.
**احترام به درگذشتگان مـردم سیستـان در روزهـای آخـر اسفند هر سال برای خواندن فاتحه و یاد در گذشتگان به گورستانها می روند و این رسم از سالهای دور در این منطقه مرسوم بوده و این احترامی برای درگذشتگان است. این رسم در میان تمامی سیستانیهای ساکن در سراسر کشور رواج دارد چنانچه نزدیکان شان در سیستان و یا یکی دیگر از شهرهای سیستان و بلوچستان و یا کشور دفن شده باشد در روزهای پایانی سال از هر گوشه ایران خودشان را به محل دفن والدین و یا سایر عزیزان شان می رسانند تا با ذکر فاتحه یاد و خاطره درگذشتگان را گرامی بدارند و پایبندی به رسوم شان را نشان دهند. چنانچه یکی از اعضای خانواده تا یک ماه قبل از عیدنوروز یا در طول همان سال فوت کرده باشد با برگزاری مراسم ویژه ای که در اصطلاح محلی به آن «زدن سال» گفته می شود یاد او را در آخر سال گرامی داشته و خانواده متوفی پس از برگزاری این مراسم تمامی اقوام و آشنایان را برای در آوردن لباس مشکی و برگزاری هر جشنی آزاد می گذارند که این از سنتهای بسیار دور ایرانیان و به ویژه سیستانیهاست. مردم سیستان رسم دارند که قبل از عید نوروز برای گرامی داشت یادو خاطره درگذشتگان خود نان روغنی پخته و به عنوان نذری بین همسایگان و آشنایان توزیع کرده و بر مزار درگذشتگان شان نیز فانوسی روشن می کردند، این رسم در گذشته رونق داشت و اکنون کمرنگ شده است.
**شیرینی عید در سیستان در سیستان بیشتر کارها به صورت گروهی انجام می شود و روحیه تعاون و همکاری در روح مردم سیستان عجین شده است، این منطقه به دلیل داشتن غله زیاد و تنوع غلات در یک دوره انبار غله ایران نام گرفته بود که اکنون به دلیل خشکسالی های 2 دهه گذشته تولید گندم کاهش چشمگیری پیدا کرده است. زیادی گندم باعث شده بود تا بانوان سیستانی بهترین نانها و شیرینیهای محلی را بپزند و کمتر کسی پیدا می شد که از نانوایی های عمومی نان خرید کند و در واقع در بسیاری از روستاهای بزرگ نانوایی عمومی وجود نداشت. نان سال و کلوچه از واجبات سفره سیستانیها بود، مردم این منطقه با هر وضعیت مالی نان و کلوچه را هنگام تحویل سال داخل سفرههای خود می گذاشتند زیرا اعتقـاد مـردم در صبح روز عید این بود که بی بی نوروز به تمام خانهها سر زده و سفره را بازدید می کند. نان سال، نماد برکت و روزی صاحب خانه بود و کسی که نان سال را بزرگ تر و بهتر در سفره داشت به اعتقاد مردم سیستان به همان نسبت در طول سال برکت به خانه اش می آمد.
منبع : ايرنا
دیدگاه تان را بنویسید