دژ بونگیر در حیدرآباد هند

۵۵آنلاین :

حمیدرضا سروری

جاذبه‌هایی ناشناخته یا کمتر شناخته شده را درسراسرگیتی می‌توان یافت که کمترین اشاره و درواقع می‌شود گفت کمترین خبر،تبلیغ و اطلاعی از آنها دیده می‌شود. انگارکه روی این محلها را با لایه‌ای ازگچ پوشانده‌اند و به هیچ وجه در برابر دید و توجه گردشگران نیستند از همین رو است که می‌توان این اندرز را به گردشگران داد که همیشه به دنبال سفر برمبنای فهرست آژانسهای گردشگری و مطابق با خواست و میل آنها نباشید بلکه تلاش کنید خود به کشف محوطه‌های تازه دست بزنید و مطمئن باشید از این کار نیز بسیارشادخواهید شد. یکی از این محلهای ناشناخته یا کمترشناخته شده دژ بونگیر درحیدرآباد هندوستان است. دژ بونگیرجاذبه‌ای مناسب برای افراد ماجراجو و عاشقان طبیعت و درهمان حال اثری باستانی و مورد پسند عاشقان تاریخ و آثار باستانیست. دژ بونگیر(Bhongir) در48کیلومتری شهرحیدرآباد مرکز ایالت تلنگانا درمسیر راه وارنگال جای گرفته است. بهترین وسیلۀ دسترسی به این دژ استفاده از اتوبوسهایی است که ازخیابان(Uppal) به سوی بونگیر حرکت می‌کنند ایستگاه آخراتوبوس هم درپای دژ بونگیرجای گرفته و همین موضوع دسترسی به آن را راحت کرده است. دژ روی صخره‌ای بزرگ و تخم مرغی شکل جای گرفته و البته مسیر رسیدن به بالای دژ هموار است به طورمیانگین یک ساعت طول می‌کشد که به بالای دژ برسیم. قلعۀ بونگیردرسدۀ یازدهم میلادی و به وسیلۀ حاکمانی محلی به نام چالوکیان(Chalukyan) و در زمان فرمانروایی به نام ویکرامادیتیا ششم((VikramadityaVI ساخته شده است. در سدۀ پانزدهم میلادی بهمنیها چندین سازه را به آن افزودند. بهمنیها دودمانی ایرانی تباربودند که درسال1347میلادی پادشاهی تازه‌ای به نام بهمنی را درجنوب هند و فلات دکن شکل دادند،آنها ریشۀ دودمان خود را به شاهان ساسانی می‌رساندند(Shokoohy,1994:65).دولت بهمنی یکی از مرکزهای فرهنگ ایرانی درشبه قارۀ هند شد. تعداد زیادی از ایرانیان نخبه وکاردان دردربار بهمنیها خدمت می‌کردند و نقش مهمی درگسترش قلمرو بهمنی بازی کردند ضمن این که تعداد زیادی ازشاعران،دانشمندان و معماران ایرانی آثاربرجسته‌ای طی دوران فرمانروایی بهمنیها ایجادکردند(Michelle&Zebrowski,2008:8). پادشاهی بهمنی تا سال1528میلادی ادامه داشت و سرانجام به پنج پادشاهی کوچکتر تقسیم شد،عماد‌شاهی در برار،نظام‌شاهی دراحمد‌نگر،برید‌شاهی در بیدر،عادل‌شاهی دربیجاپور و قطب‌شاهی درگلکنده(حیدرآباد). نفوذ هنرمعماری ایران در این پنج پادشاهی هم ادامه پیداکرد. قطب‌شاهیان هم سازه‌هایی را دردژ بونگیر بناکردند و ساختارهای دفاعی دژ را تقویت نمودند. دو توپ جنگی در دژ وجود دارد یکی در بخشهای میانی دژ جای دارد و دیگری در بالای دژ،توپها برای دفاع بهتر و در دورۀ قطب‌شاهیان مستقر شده‌اند و جاذبۀ دیدار از دژ را دوچندان کرده اند. باتوجه به بلندی صدای انفجار فردی که وظیفۀ شلیک را برعهده داشته برای جلوگیری ازکر شدن سرش را درون حوضچۀ سنگی کوچکی که پر از آب بوده فرو می برده،این حوضچۀ سنگی امروزه هم درکنارتوپ بالای دژ به چشم می‌خورد. سازه‌ای که کنار توپ و دربالاترین نقطۀ دژ ساخته شده دارای تزیینات گچ بری هندسی و زیبایی است که از نظرشکل ظاهری با تزیینات موجود درقلعۀ معروف گلکنده(Golkonda) دژ معروف قطب‌شاهیان همانند است و دردورۀ قطب‌شاهیان به دژ بونگیر افزوده شده است. شوربختانه سازه‌ای تازه که برای تقویت سیستم تلفن همراه ازآن استفاده می‌شود‌ و دوسوی این بنا ساخته شده است حریم اثر باستانی را به شکل ناهنجار و بدنمایی مخدوش کرده است!به نظر می‌رسد درد عدم شناخت و پاسداری از بناهای باستانی دردیست مشترک که در بسیاری ازکشورهای گیتی همه‌گیر است و میزان این درد درکشورهای آسیایی و آفریقایی بیشتر است. دردی که درمانش بسیار سخت است!