جلوه‌گری مسجد مینیاتوری در حیدرآباد هند

۵۵آنلاین :

حمیدرضا سروری

مسجد میر محمود شاه در شهر حیدرآباد هندوستان و کنار مخزن بزرگ آب میرعالم جای دارد. نام مسجد از نام صوفی بزرگ حضرت شاه عماد الدین محمد محمود الحسینی می‌آید. آرامگاه میر محمود نیز درکنار مسجد قرار دارد. میر محمود به هنگام فرمانروایی عبدالله قطب‌شاه(1672-1626م) از شهر نجف به شهر بیدر در جنوب هند مهاجرت کرد و در بیدر تحت تأثیر مولانا سید شمس الدین حسینی قرار گرفت و به وسیلۀ او با طریقت نعمت‌اللهی آشنا شد و پس از چندی نیز از بیدر به حیدرآباد روی آورد. میر محمود دو سال پس از تصرف حیدرآباد به دست اورنگ زیب فرمانروای گورکانی هند از دنیا رفت(Nanisetti,2017). مسجد میر محمود در نیمۀ دوم سدۀ هفدهم میلادی روی صخره‌ای سنگی بنا شده است. آنچه که توجه هر بازدیدکننده‌ای را به هنگام دیدن بنا به سوی خود جلب می‌کند اندازۀ آن است(65/3×74/2متر). مسجد به زحمت گنجایش12نفر را دارد! و دارای یک تاق و دو مناره است.14پلۀ سنگی کمابیش عجیب و غریب که در دیوارۀ سمت راست وجود دارند راه دسترسی به بام را فراهم می‌کنند و مؤذن با استفاده از همین پله‌ها در بخش بالایی بنا اذان می‌داده است. درون مسجد و محراب آن با گچ‌بریهای هندسی که همانند گچ‌بریهای به کار رفته در دیگر بناهای قطب‌شاهی است تزیین گردیده. همان گونه که اشاره شد کوچکی و اندازۀ مسجد بیش از هر چیز دیگری آن را یگانه و ویژه کرده است. روشن است که این مسجد در میان کوچکترین مسجدهای دنیای اسلام جای می‌گیرد و همین موضوع اهمیت آن را بسیار بیشتر می‌کند ولی این موضوع هم باعث نشده که کار چندانی در زمینۀ مرمت و نگهداری بنا صورت گیرد و کم و بیش به حال خود رها شده است.

منبع

Nanisetti,Serish(November13,2017). Memory of a Sufi Sint. http://www.thehindu.com/life-and-Style/Mir-Mahmoods-dargah/srticle