نگاهی به اودوادا(Udvada) شهر کوچک پارسی در کرانه‌های غربی هندوستان

۵۵آنلاین :

نویسنده: حمیدرضا سروری

سالها پیش در یک روز آفتابی چندین کشتی کوچک به کرانه‌های غربی هندوستان رسیدند در چشمان سرنشینان کشتیها ترس دیده می‌شد،ترس از نبود شناخت نسبت به جایی که به آن وارد شده‌اند و ترس از آینده ای ناروشن. هنگامی که کشتیها یکی یکی به کرانه‌های غربی هند رسیدند این ترس و نگرانی رفته رفته از نگاه مسافران نو رسیده ناپدید می‌شد. این مسافران از دنیایی دیگر می‌آمدند از سرزمینی که به دلیل هجوم دشمنان به آن و برای نگهداری از جان و باورشان مجبور به ترک آن شده بودند. از زرتشتیان صحبت می‌کنیم از ایرانیانی که به دلیل هجوم تازیان در سدۀ هفتم میلادی زادگاه و سرزمین نیاکان خود را ترک و به هندوستان مهاجرت کردند. مهاجرت پارسیان در یک دورۀ زمانی نبوده بلکه چندین بار در فاصله‌های زمانی گوناگون رخ داده است. به طورکلی در مورد زمان دقیق مهاجرت این گروه از ایرانیان به هند پرسشهایی وجود دارد. در منظومه‌ای به نام قصه سنجان، سروده بهمن کیقباد، در سال969یزدگردی برابر با 1599میلادی، چگونگی این مهاجرت شرح داده شده است. درکتاب قصۀ سنجان در مورد یورش تازیان به ایران، پیروزی، شکست، مهاجرت کردن و رسیدن به سرزمینی تازه و دشواریهای سفر بحث شده است. آلن ویلیامز تفسیرهای دقیق و جزییات بیشتری از چگونگی این مهاجرت بیان کرده است(Williams,2009). شهر کوچک اودوادا در ناحیۀ ولسادValsad)) در234کیلومتری احمدآباد و297کیلومتری مومبای واقع شده و به دلیل وجود آتشکدۀ ایرانشاه که سپندینه‌ترین آتشکدۀ پارسیان است مشهور است. اگر با قطار رهسپار اودوادا شوید پس از خارج شدن از ایستگاه راه‌آهن نخستین نشانۀ حضور پارسیان خودنمایی می‌کند؛ تاقی یادمانی مقابل ایستگاه راه‌آهن ساخته شده که درون آن لوحی از سنگ مرمر سیاه به چشم می‌خورد در این بخش به ساخت جاده توسط فردی پارسی به نام بای مولتیبای مانکجی وادیاBai) Moltibai Manekji Wadia) دختر جهانگیر نوشیروانجی وادیا اشاره شده است که هدفش از ساخت جاده آسان نمودن راه دسترسی به آتشکدۀ ایرانشاه برای پارسیانی بوده که به قصد دیدن آتشکده به اودوادا می‌آمدند، این تاق یادمانی به دلیل بارندگی شدید سال2006م، آسیب دید ولی پس از آن مورد بازسازی و مرمت قرارگرفت. افزون بر آتشکدۀ ایرانشاه دو آتشکدۀ کوچک دیگر هم در اودوادا وجود دارد. در نمای ورودی خانه‌ها به نام صاحب‌خانه، عکسهایی از تخت‌ جمشید و قلۀ دماوند و نمادهایی از آیین زرتشت برمی‌خوریم. اودوادا مرکزی فرهنگی هم دارد که بیشتر نقش موزه را بازی می‌کند. پنج اتاق در این مرکز وجود دارد و در اتاقهای آن اطلاعات گوناگونی در مورد آیین زرتشتی داده شده است. اطلاعاتی در مورد تاریخ ایران باستان، نقش و جایگاه آتش بین پارسیان، چگونگی مراسم سدره‌پوشی، پوشاک پارسیان، خوراکیهای پارسیان، بزرگان پارسی در هندوستان، مراسم زناشویی، به دخمه سپردن مردگان و... همراه این اطلاعات وسیله‌های گوناگون مردم‌شناسی که بیانگر زندگانی روزمرۀ پارسیان است به نمایش درآمده از جملۀ اشیاء به نمایش درآمده می‌توان به آتشدانهای کوچکی که پارسیان در خانه درون آن آتش روشن می‌کنند(آتش دادگاه) و نمونه‌هایی از پوشاک بومی پارسیان اشاره کرد. در بخش دیگری از موزه هم شکل و ساختار فضای درونی آتشکده‌ها بازسازی شده است تا بینندگان بتوانند شکل درونی آتشکده‌ها و اتاقی که آتش سپندینه در آن می‌سوزد را ببینند. در بخش خروجی شهر اودوادا نیز بنایی یادمانی به شکل ستونهای تخت جمشید درست شده است.

منابع

کیقباد، بهمن. قصۀ سنجان ، ویراستۀ هاشم رضی، (تهران، انتشارات فروهر، 1350 .(

Williams, Alan, The Zoroastrian myth of migration from Iran and settlement in the Indian diaspora : text, translation and analysis of the 16th century Qesse-ye Sanjan 'the story of Sanjan')و... ( Leiden:Brill,2009).