بازی ولیعهد امارات در زمین بنسلمان
| تحولات کشور جنگزده يمن با رخدادهاي اخير در بندر «عدن»، پايتخت موقت دولت «عبدربه منصور هادي» که از سوی جداييطلبان موسوم به «شوراي انتقالي» به اشغال و اخراج عوامل دولت تحتالحمايه ائتلاف عربي انجاميد، وضعيت در اين کشور بحرانزده را پيچيدهتر کرده است.
۵۵آنلاین :
تحولات کشور جنگزده يمن با رخدادهاي اخير در بندر «عدن»، پايتخت موقت دولت «عبدربه منصور هادي» که از سوی جداييطلبان موسوم به «شوراي انتقالي» به اشغال و اخراج عوامل دولت تحتالحمايه ائتلاف عربي انجاميد، وضعيت در اين کشور بحرانزده را پيچيدهتر کرده است. چنانچه بسياري از ناظران و تحليلگران سياسي جهان از اين رويداد بهعنوان فروپاشي ائتلاف عربي به رهبري عربستان سعودي و آغاز يک جنگ دروني در بطن جنگ داخلي از آن نام بردهاند. درواقع تحولات عدن تصوير وضعيت پارادوکسيکالي در درون ائتلاف عربي است. جناح به رهبري عربستان با جناح جداييطلب به رهبري امارات متحده عربي، همزمان که عليه جنبش «حوثيها» که بخش شمالي کشور و «صنعا» پايتخت را در دست دارند، متحدند؛ اما در رقابت و تضاد منافع قرار دارند.سابقه اين موضوع به قبل از جنگ داخلي اين کشور در نتيجه بهار عربي برميگردد و از همان ابتداي وحدت شمال و جنوب به رهبري «عبدالله صالح»، رئيسجمهوري مقتول اين کشور، تضادها و رقابتها در اين کشور قبايلي مختومه نشد و مانند آتشي زير خاکستر بود.جنگ داخلي در يمن در سال 2015 اين فرصت را به جداييطلبان جنوب داد تا از فرصت بهدستآمده و سقوط دولت بدون پشتوانه ملي هادي، نهايت بهره را برده و از کمکهاي ائتلاف عربي در جنگ با حوثيها بهعنوان دشمنان تاريخي خود استفاده کنند. از طرف ديگر با توجه به همين مشروعيتنداشتن دولت هادي و اينکه عملا هيچگونه نيروي نظامي و حمايت مردمي نداشت و فقط با فرار به عربستان توانست خود را از گرداب حادثه نجات دهد، ائتلاف شکلگرفته عربي در داخل يمن بيشازپيش به قبايل جداييطلب جنوب تکيه کرده و همزمان نيز با استخدام مزدوراني از سودان، سومالي و پاکستان توانست ارتش و نيروي غيرمنضبط نظامي را سازماندهي کند.درحاليکه عربستان بهعنوان رهبر اين ائتلاف عربي بيش از همه متکي به حملات هوايي و تکيه بر گروههاي خارجي و اسلامگرايان يمني عليه حوثيها بود؛ اما امارات متحده بهعنوان متحد استراتژيک آنان در اين ائتلاف، زيرکانه با نزديکي به جداييطلبان جنوب روي بخشي از نيروهاي واقعا موجود يمني سرمايهگذاري ميکرد. تحولات جديد در جنوب يمن بهخوبي نشان ميدهد که استراتژي ائتلاف عربي در اين جنگ نهفقط از انسجام کافي برخوردار نبود؛ بلکه در زير پوسته آن، دو کشور اصلي ائتلاف عربي و نيروهاي تحت فرمان آنان اهداف و منافع متضادي را دنبال ميکردند که با هم هيچ سنخيتي نداشت. درگيريها در بندر عدن، مقر دولت دستنشانده هادي از چهارشنبه گذشته بين نيروهاي تحت امر دولت با نيروهاي جداييطلب جنوب آغاز شد و ازآنجاکه نيروهاي قبايلي جنوب در اين شهر پايگاه اجتماعي قدرتمندي داشتند، در مدت سه روز توانستند کاخ رياستجمهوري و تمام اماکن دولتي را به تصرف خود درآورده و دوباره بقاياي دولت هادي را از يمن فراري دهند. تسخير راحت عدن از سوی نيروهاي تحت رهبري شوراي انتقالي بهخوبي نشان داد که عربستان با وجود صرف هزينههاي دهها ميليارد دلاري در جنگ يمن بر روي دولتي سرمايهگذاري کرده که هيچگونه پايگاه مردمي در ميان مردم يمن از شمال تا جنوب ندارد و فقط کاريکاتوري از موجوديت يک دولت ملي است.از مدتها پيش کاملا مشخص شده بود که جنگ يمن با توجه به گسستهاي قومي و ملي هيچ برندهاي ندارد؛ اما در شرايطي که «محمد بنسلمان»، وليعهد و حاکم واقعي عربستان، دلخوش به پيروزي بود، رهبران امارات ازجمله «محمد بنزايد»، وليعهد قدرتمند ابوظبي، تحت تأثير و فشار «محمد بنراشد آل مکتوم»، حاکم دوبي، با توجه به تحولات منطقه و واقعيت بنبست جنگ يمن، سياست متفاوتي را در پيش گرفتند.آنچه امروز در عدن ميگذرد؛ هرچند که ناشي از همين دو استراتژي موازي و مخالفِ هم در درون ائتلاف عربي است؛ اما به نظر ميرسد که تا حدود زيادي از تحولات منطقه خليج فارس هم تأثير گرفته است. از زمان انفجار نفتکشها در حوالي جزيره اماراتي «فجيره» برخورد، رهبران امارات با متحد سعودي خود تغيير كرد و آنان بهعنوان کشور متکي به تجارت و بسيار آسيبپذير از نظر امنيتي، تشديد تنش را به صلاح خود نديده و با سفر آلمکتوم به روسيه و احتمالا واسطهگري روسها هيئت بلندپايه مرزباني آنان به ايران رفت و تا حدودي مناسبات دوجانبه ترميم شد. بنا به گزارشها بعد از چهار روز سکوت معنادار سعوديها درباره تحولات عدن، بالاخره يکشنبه گذشته رهبران اين کشور با محکومکردن جداييطلبان شوراي انتقالي دست به بمباران بعضي مواضع آنان زده و با هشدار درباره حملات همهجانبه، در واقع امارات را تهديد به واکنش شديدتر کردند. طبق گزارشهاي منتشرشده، جداييطلبان جنوب از بعضي مواضع تصرفشده در حال عقبنشيني هستند و گويا «عيدروس»، رئيس شوراي انتقالي جنوب، با پذيرش شروط عربستان، پيشنهاد «ملک سلمان»، پادشاه عربستان، براي مذاکره در رياض را پذيرفته است.اما آنچه امروز در عدن ميگذرد، نشان ميدهد که دو جناح ائتلاف عربي بيشازپيش از هم دور ميشوند و هرکدام با اتکا به نيروهاي نيابتي خود سعي در ترسيم نقشه آينده يمن خواهند داشت. از يک طرف عربستان با نزديکي به حزب اسلامگراي متمايل به اخوانالمسلمین «اصلاح» و بقاياي دولت هادي و از طرف ديگر امارات به اتکاي قبايل جدايیطلب جنوب در مقابل هم صفآرايي کردهاند و حتي توافق در مذاکرات احتمالي هم نميتواند اين گسست عيني را از ميان بردارد.از طرف ديگر نيروهاي حوثي که بر بخش شمالي و صنعا تسلط دارند، نشان دادهاند که با وجود حملات همهجانبه ائتلاف عربي و تحريمهاي کامل توانستهاند انسجام خود را حفظ کرده و وضعيت دروني مناطق تحت سلطه خود ازجمله صنعا را امن نگه دارند. گسست در جبهه تحت نفوذ ائتلاف عربي، براي حوثيها خبري خوشحالکننده است و آنان ميتوانند از اين فرصت براي خارجشدن از زير فشارها استفاده کنند. اين شرايط آغاز دوره جديدي از بحران يمن است که منازعات را از دوضلعي حوثيها-دولت هادي خارج کرده و سهضلعي منازعهجويانه جديدي شکل گرفته است که توازن نيروها را به کلي دگرگون ميکند. بدونترديد تحولات يمن اوضاع خليج فارس را نيز تحت تأثير قرار ميدهد و همچنين احتمالا ادامه اين روند، فشار دولتها و ازجمله کنگره آمريکا را براي تعليق يا تحريم فروش سلاح به عربستان به بهانه جنگ يمن تشديد ميکند.
منبع : دنیای اقتصاد
دیدگاه تان را بنویسید