آغاز دوران تنشزدایی همسایگان در خلیجفارس
| مهمترین مسأله در طرح تعامل دیپلماتیک با تهران از سوی عربستان و امارات چیست؟
۵۵آنلاین :
دو کشور امارات و عربستان در چند سال اخیر و بهویژه پس از حمله نظامی به یمن و مهمتر از همه روی کار آمدن دولت جدید آمریکا، همواره از تعامل دیپلماتیک با ایران دوری کردهاند و رویکرد «تهاجمی» در برخورد با تهران انتخاب کردهاند، اما اخیرا مقامات دو کشور رفتارهایی داشتهاند که نشان از نیت آنها برای «تعامل سازنده» میدهد مثلا چندی پیش «عبدالله المعلمی»، نماینده عربستان در سازمان ملل گفت که «کشورش به دنبال جنگ با ایران، چه در یمن و چه در هر جای دیگری نیست و زمان آن فرا رسیده که جنگ یمن فروکش کند و به پایان برسد»، تحلیلگران این اظهارات را نشانه ناتوانی عربستان در جنگ فرسایشی با یمن ارزیابی کردند که در نتیجه آن ریاض تلویحا رو به تهران برگردانده است. در واقع «المعلمی» با بیان اینکه «کشورش آماده تعامل دیپلماتیک با ایران است»، گزینه «تلطیف مناسبات» دو کشور را ضرورتی اجتنابناپذیردانسته است. یکی دیگر از اعضای بلوک ضد ایرانی کشورهای حاشیه خلیج فارس که در سالهای اخیر روابط تیرهای با ایران داشته و با سیاستهای ضد ایرانی آمریکا و عربستان همراهی کرده، «امارات» است. اما اکنون خبرهایی درباره گشایش روابط بین تهران و ابوظبی به گوش میرسد. تحلیلگران سیاسی دیدار «قاسم رضایی»، فرمانده مرزبانی نیروی انتظامی و «محمدعلی مصباح الاحبابی»، فرمانده گارد ساحلی امارات متحده عربی که روز سهشنبه ۸ مرداد انجام شده را نشانهای دال بر چرخش امارات به سمت ایران بعد از چندینسال تنش تعبیر کردند. تعامل دیپلماتیک با ریاض چرا و چگونه؟ تحلیلگران سیاسی حوزه خاورمیانه، طرح یا زمینه تعامل دیپلماتیک ریاض و تهران را منوط به اراده سیاسی دو کشور میدانند. «قاسم محبعلی»، کارشناس و تحلیلگر مسائل خاورمیانه میگوید: «اینکه تمایل سعودیها برای گفتوگو با ایران تا چه اندازه سازنده است، مشخص نیست. با این حال، نه میتوان خوشبین بود و نه با بدبینی مطلق به آن نگاه کرد.» محبعلی در پاسخ به این سوال «شهروند» که پیچیدگی و غیرقابل پیشبینی بودن مناسبات منطقهای خاصه «جنگ یمن» را تا چه اندازه میتوان در این رویکرد ریاض تاثیرگذار دانست، گفت: «قطعا این رویکرد سعودیها بیارتباط با تحولات منطقه بهویژه در سوریه و یمن نیست. آنها در سوریه دستاوردی نداشتند و در یمن نیز تحت فشار حملات انصارالله قرار گرفتهاند. در ماههای اخیر هم که شاهد حملات گسترده پهپادی و موشکی انصارالله و آسیبپذیری امنیتی و نظامی عربستان بودهایم.» این کارشناس مسائل خاورمیانه در پاسخ به این سوال که آیا مناقشات ماههای اخیر در خلیج فارس که بیم آن میرود فرضیه افزایش تنشها بین تهران و واشنگتن را به واقعیت تبدیل کند، در تغییر مواضع عربستان اثرگذار بوده، گفت: «سعودیها از درگیری احتمالی میان ایران و آمریکا واهمه دارند و به همین دلیل با ملایم کردن موضع خود در برابر ایران، در پی آن هستند که در این درگیری احتمالی آسیب نبینند. درواقع عربستان شدیداً نگران تأسیسات و شرکتهای نفتی خودش است و از طرفی عزم جدی تهران در کنترل تنگه هرمز را بهعنوان تهدیدی جدی پذیرفته است.» مطالبه امارات در گفتوگو با ایران ریشه تجاری دارد محبعلی در مورد «امارات» و مسأله تغییر موضع این کشور در قبال تهران میگوید: «اهمیتی که در این مطالبه (و البته عربستان هم) نهفته است، این است که ایران با ایجاد سیاستهای سازنده، درخواست این دو کشور را به فرصتی تبدیل کند که در نتیجه آن بتوان سیاستهای خصمانه آمریکا در قبال ایران را خنثی و زمینه به انفعال کشیدن سیاستمداران و دیپلماتهای آمریکا را فراهم کرد.» این کارشناس مسائل خاورمیانه طرح گفتوگو از سوی عربستان و امارات را از بُعد عملیاتی یکسان، اما در شیوه راهبردی متفاوت میداند و میگوید: «درخواست اماراتیها و باز شدن گره روابط با تهران ریشه در مسائل اقتصادی و تجاری دارد، اما مطالبه عربستان ریشه سیاسی دارد؛ برای مثال و با تشخیص مقامات امارات، کسانی که ویزایشان کنسل شده، تمدید خواهد شد و امارات آن را مشروط به این دانسته که دریافتکنندگان ویزا بخواهند در امارات تجارت کنند.» محبعلی با بیان اینکه فضا برای تجارت ایران و امارات باز شده، گفت: «خیلی از ایرانیها از امارات رفته و سرمایههایشان را به ترکیه و جاهای دیگر انتقال دادهاند. حجم تجارت ایران و امارات تنزل پیدا کرده و حاکمان دوبی این تلاطمات تجاری و اقتصادی را درک و میزان زیاندهی آن را محاسبه کردهاند که درصدد برآمدهاند تا با مکانیسمهای دیپلماتیک روابط خود با تهران را ترمیم کنند.» خیلیها درباره اهمیت بهبود روابط ایران و امارات حرف میزنند و نتیجه آن را پیش بینی می کنند مانندیک تاجر ایرانی که تجربه جلسه با رئیس بانک امارات و همچنین سابقه ۴۰ساله کار تجاری در این کشور داشته و در گفتوگویی بدون نام با یکی از خبرگزاری ها گفته: « بر مبنای گفتههای رئیس بانک امارات، ترس از اینکه مشمول تحریم آمریکا قرار بگیرند و همچنین تبعاتی که این تحریم برای آنان دارد در همراهی امارات با سیاستهای ضدایرانی آمریکا موثر بوده و از طرفی، باز شدن فضای بسته تجارت دو کشور از نتایج عادی شدن این روابط است. ناگفته نماند که تمام ایرانیهایی که تجارت ریاکسپورت میکردند به کارشان برمیگردند و مشکلات صید ماهی حل خواهد شد. حل بسیاری از معضلات دریانوردی، ترمیم روابط تجاری دو کشور که امروزه به ١٠درصد رسیده و ۹۰درصد مراودات از بین رفته نیز ماحصل عادی شدن روابط ایران و امارات است. همچنین از سرگیری فروش نفت ایران توسط واسطههای اماراتی و گشایش حساب ایرانیها که پیش از این بسته شده بود را میتوان از دیگر نتایج عادی شدن این رابطه دانست. »
منبع : شهروند
دیدگاه تان را بنویسید