نگاهی بر سفر نخست وزیر ژاپن به تهران: «آبه»، پسری که راه پدر را می رود
| تهران طی روزهای اخیر محور رایزنیهایی از شرق و غرب است چنانکه هایکو ماس وزیر خارجه آلمان، دوشنبه 20 خرداد و امروز آبه شینزو نخست وزیر ژاپن به تهران سفر کردند در حالی که محور سفرها نیز رایزنی درباره برجام و آینده آن عنوان شده است.
۵۵آنلاین :
نگاهی بر سفر نخست وزیر ژاپن به تهران:
«آبه»، پسری که راه پدر را می رود
تهران طی روزهای اخیر محور رایزنیهایی از شرق و غرب است چنانکه هایکو ماس وزیر خارجه آلمان، دوشنبه 20 خرداد و امروز آبه شینزو نخست وزیر ژاپن به تهران سفر کردند در حالی که محور سفرها نیز رایزنی درباره برجام و آینده آن عنوان شده است.
این نخستین سفر نخستوزیر ژاپن به ایران بعد از چهار دهه است. «تاکئو فوکودا»، آخرین نخستوزیر ژاپن بود که در سال ۱۹۷۸ به ایران سفر کرد و آبه اولین نخستوزیر ژاپن است که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به تهران میآید. آبه قرار است صبح پنجشنبه با رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار کند.
آشنایی با آبه
آبه شینزو متولد ۲۱ سپتامبر ۱۹۵۴ از دسامبر ۲۰۱۲ نخست وزیر ژاپن است. او همچنین رهبر حزب لیبرال دموکرات است. آبه در بین نخست وزیران پس از جنگ جهانی دوم ژاپن سومین دوره طولانی تصدی را دارا بودهاست. پارلمان ژاپن مهر ماه ۱۳۸۵ برای انتخاب نخست وزیر جدید تشکیل جلسه داد و آبه را به این سمت انتخاب کرد. او سابقاً با کسب اکثریت آرا در دو مجلس نمایندگان ژاپن و مجلس مشاوران (مجلس اعلای دیت ژاپن) در روز سهشنبه ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۶ به این سمت برگزیده شده بود. آبه جانشین «جونیچیرو کویزومی» شد که پس از پنج سال تصدی سمت نخستوزیری و رهبری حزب لیبرال دموکرات از این دو مقام کناره گرفته بود. کویزومی در روز ۱۲ سپتامبر ۲۰۰۷ و در پی رسواییهای مالی چند تن از اعضای کابینه و ناکامی حزب در انتخابات مجلس علیای این کشور از سمت نخستوزیری و ریاست حزب لیبرال دموکرات ژاپن اعلام استعفا کرد.
در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۲، آبه وزیر دفاع سابق را در انتخابات داخلی حزب لیبرال دموکرات شکست داد و سپس با یک پیروزی قاطع در انتخابات سرتاسری سال ۲۰۱۲ بار دیگر به نخستوزیری رسید. در سال ۲۰۱۴، آبه با پیروزی مجدد در انتخابات موفق به حفظ اکثریت دو سومی خود در پارلمان در ائتلاف با حزب کمیتوی نو شد. به دنبال برگزاری انتخابات زودهنگام در ژاپن و تشکیل پارلمان جدید، مجلس سفلای این کشور «آبه» سوم دی ماه ۱۳۹۳ مجددا به عنوان نخست وزیر تعیین کرد. آبه توانست با کسب ۳۲۸ رای از مجموع ۴۷۰ رای نمایندگان برای یک دور دیگر نخست وزیر ژاپن شود.
سال 1362 «شینتارو آبه» وزیر خارجه وقت این کشور و پدر شینزو آبه با سفر به ایران برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق تلاش کرد که البته چندان نتیجه بخش نبود. آبه پدر برای خاتمه جنگ با مسافرت به منطقه در سال 1366 طرح معروف خویش را دایر بر جداسازی آتش جنگ از خلیج فارس اعلام کرد که با استقبال ایران و عدم تمایل عراق رو به رو شد. این کشور همچنین 10 میلیون دلار از بودجه مالی سالانه خود را در اختیار ناظران نظامی سازمان ملل متحد که در سال 1988 تشکیل شده بود، قرار داد تا بر آتش بس میان ایران و عراق نظارت کنند.
آبه و گمانه زنیها
در باب سفر آبه گمانه زنیهای بسیاری مطرح میشود اما در این میان روزنامه ژاپن تایمز به نقل از یک دیپلمات رده بالای ژاپنی نوشت، آبه به عنوان واسطه بین ایران و آمریکا با مقامات ایرانی دیدار نمیکند و حامل هیچ پیامی از سوی آمریکا نیست و هدف اولیه این سفر تسهیل تنشها و جلوگیری از بدتر شدن وضعیت موجود است. 21 خرداد ماه نیز یک مقام وزارت خارجه ژاپن در محل سفارت این کشور در تهران و در جمع خبرنگاران تأکید کرد که آبه در این سفر به دنبال میانجیگری بین ایران و آمریکا نیست و صرفا به دنبال تعمیق روابط و دوستی دوجانبه بین ایران و ژاپن است.
البته آنگونه که رسانهها اعلام کردند نخستوزیر ژاپن روز سهشنبه و در آستانه سفر به تهران ضمن برقراری تماس تلفنی با ترامپ، آخرین تبادلنظرها و هماهنگیها درباره این سفر را انجام داده است. بنا به گفته سخنگوی دولت ژاپن، رهبران دو کشور آمریکا و ژاپن «درباره اوضاع منطقهای از جمله ایران تبادل نظر کردند». «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر رژیم صهیونیستی نیز روز جمعه (۱۷ خرداد) با «آبه»، نخستوزیر ژاپن تلفنی گفتوگو کرد.به نوشته رسانههای صهیونیستی «آبه»، بنیامین نتانیاهو را در جریان سفر خود قرار داد و نتانیاهو گفت که لازم است دنیا فشار علیه ایران را حفظ کند. جالب توجه آنکه شبکه تلویزیونی FNN ژاپن هفتم خرداد سال جاری به نقل از یک مقام دولتی گزارش داد ترامپ از «آبه»، نخستوزیر ژاپن خواسته «به زودی» زمینه برگزاری دیداری بین مقامهای ایران و آمریکا را فراهم آورد.
اما در این میان«کیوان خسروی» سخنگوی شورای عالی امنیت ملی درباره سفر «شینزو آبه» نخست وزیر ژاپن نوشت: « سفر آبه، نخستوزیر ژاپن به ایران به طور قطع، رخداد مهمی در حوزه تحکیم و توسعه مناسبات دوستانه دو کشور در ابعاد مختلف است و به طور قطع، عالیترین مقام اجرایی این کشور، از این فرصت برای افزایش اعتبار سیاسی ژاپن استفاده خواهد کرد.گفته میشود «آبه» به عنوان میانجی از سوی آمریکا به ایران میآید، تلاش برای «بازگشت آمریکا به برجام و جبران خسارتهای وارد شده به ایران» و «رفع تحریمهای فراسرزمینی واشنگتن علیه کشورمان» که هر دو از اصول مورد پذیرش و تأکید جامعه بینالمللی است میتواند تضمینی برای موفقیت این سفر باشد.»
در همین حال محمدجواد ظریف ۲۶ اردیبهشت سال جاری در سفری دو روزه به توکیو که به دعوت همتای ژاپنی صورت گرفت با آبه نخست وزیر ژاپن دیدار کرد و آبه در دیدار ظریف بر عزم دولت این کشور برای حفظ و گسترش روابط دیرینه دو کشور تاکید کرد و برجام را دستاورد مهمی خواند که باید حفظ شود. نخستوزیر ژاپن همچنین نقش و جایگاه ایران را در ثبات و امنیت منطقه بسیار مهم و مثبت ارزیابی کرد.
انتظارات از آبه
در باب سفر امروز نخستوزیر ژاپن به ایران نیز این امر قابل توجه است که سفر آبه تهران بیش از هر چیز در چارچوب روابط دوجانبه است و نه میانجیگری. این واقعیتی انکارناپذیر است که آمریکا با محرومسازی ژاپن از توان نفتی ایران به دنبال وابستهسازی ژاپن و باج خواهی از آن است آمریکا با ادعای تحریم ایران در اصل به دنبال مقابله با توسعه اقتصادی ژاپن است که نفت ایران و ظرفیتهای عظیم ایران نقشی مهم در این توسعه دارد. در این میان ژاپن برای ایفای نقش میانجی باید رویکردی مستقل داشته و نه در چارچوب بازی آمریکا برای سوق دادن ایران به تسلیم شدن گام بردارد عامل تنشهای ایجاد شده در برجام آمریکا و بدعهدی اروپاست و ژاپن اگر به دنبال حل مشکل است باید به مقابله با این رفتارها بپردازد اقدام ژاپن باید در چارچوب تعهدپذیرسازی طرفها مقابل باشد نه سوق دادن ایران به اجرای تعهدات بدون تعهدپذیری طرفهای مقابل.
ژاپن باید به این مهم توجه داشته باشد که ایران بر اصل اجرای موصبه شورای عالی امنیت ملی در باب تعلیق گام به گام تعهدات برجامی تاکید و ژاپن حق درخواست لغو آن را ندارد و این طرفهای مقابل هستند که باید تغییر رفتار داشته و اجرای عملی برجام را اجرایی سازند. میانجیگری که براساس منطق مقابله با ناقضان برجام باشد میتواند به ارتقا جایگاه جهانی ژاپن منجر شود در این میان طرح مباحثی ورای برجام نظیر موشکی و منطقه که از سوی اروپاییها و آمریکا دائما مطرح میشود کمکی به حل مسئله نمیکند و آبه با رعایت این مسئله میتواند نقشی مثبت تر در روند ایفای نقش در معادلات سیاسی داشته باشد.
در این میان باید توجه داشت که سفر نخستوزیر ژاپن به تهران بیش از هرچیز برگرفته از دیپلماسی فعال جمهوری اسلامی است که براساس اصل فرصت دادن به طرفهای مقابل برای بازنگری در رفتارشان پیش از بسته شدن پنجره دیپلماسی صورت میگرد چرا که مصوبه شورای عالی امنیت ملی در باب تعلیق گام به گام تعهدات برجامی آخرین فرصت برای طرفهای مقابل است و اگر این فرصت را به دلیل تعلل در اجرای تعهدات از دست بدهند دیگر نباید انتظاری از ایران و آینده برجام داشته باشند.
منبع : 55 آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید