شکم سیر، فرصتی برای تخیل وتفکر
| پديداري مدنيت و مبادله و تجارت را به منطقه ميانرودان و به تمدن سومر نسبت ميدهند. ميگويند سومريها که شش هزار سال پيش در کنار فرات ميزيستند و گندم وحشي را شناخته بودند و از آن استفاده ميکردند، براي نخستين بار آن را کاشتند و محصول و غذاي بسيار بيشتري با زحمت کمتر به دست آوردند.
۵۵آنلاین :
پديداري مدنيت و مبادله و تجارت را به منطقه ميانرودان و به تمدن سومر نسبت ميدهند. ميگويند سومريها که شش هزار سال پيش در کنار فرات ميزيستند و گندم وحشي را شناخته بودند و از آن استفاده ميکردند، براي نخستين بار آن را کاشتند و محصول و غذاي بسيار بيشتري با زحمت کمتر به دست آوردند. کشتهاي ديگر و دامداري مدار غذايي آنها را تکميل کرد و تنپوشي هم فراهم کردند. شکم سير فرصتي براي تفکر، تخيل و هنرهاي ديگر به دست ميدهد. با فزونييافتن توليد غذا بر مصرف با همسايگان تماس گرفتند و مازاد غذايشان را در مقابل هرچه به دست ميآوردند، مبادله کردند. اين گونه بود که کسبوکار بر کشت و توليد افزوده شد. تمدني که بر محور توليد غذا پديد آمد، تاکنون آن مسير را ادامه داده است.تا زماني که شمار بشر اندک و آب و منابع طبيعي فراوان بود، دستيابي به غذا مشکل نبود و ملالي نبود جز حمله و غارت همسايگان صحرانشين و گرسنه. بيماريها و جنگها تنظيمکننده برنامه تنظيم خانواده بدوي بود. اين وضع تا قرن هفدهم ميلادي ادامه داشت. در اواخر اين قرن بود که پيشرفت بهداشت موجب افزايش جمعيت شد و اين نگراني را پديد آورد که مبادا کشاورزي بشر نتواند نياز غذايياش را برآورد. اين توسعه و نگراني در انگلستان که مهد صنعت و دانش بود، زودتر از جاهاي ديگر پديد آمد. تامِس مالتوس اين نگراني را در آستانه قرن نوزدهم در کتاب مشهورش، «اصل جمعيت» به صورت يک نظريه نوشت. مالتوس معتقد بود که منابع و توليدات غذايي بر اثر تلاش انسانها با تصاعد حسابي افزايش مييابد، در حالي که برجمعيت با تصاعد هندسي افزوده ميشود و به اينترتيب فاصله ميان نياز غذايي انسانها با عرضه غذا روزافزون است. توسعه علمي بشر که بعدها انقلاب سبز ناميده شد، شيوههايي ابداع کرد که کشاورزي و توليد مواد غذايي نه تنها از افزايش جمعيت عقب نماند، بلکه از آن پيشي گرفت. در اواسط قرن بيستم نظريه و نگراني مالتوس را بدبينانه ناميدند. اما از آن پس استقلال مستعمرات و توسعه بهداشت در سرزمينهاي عقبمانده بر طول عمر انسانها و بر شمار زادوولد آنان افزود. ديگر از جنگهاي قرن بيستمي که مردگان ميليوني بر جاي ميگذاشت نيز براي تعديل جمعيت کاري ساخته نبود. از آن پس ضريب افزايش جمعيت در آفريقا و آسياي عقبمانده بسيار بالا و در کشورهاي توسعهيافته بسيار اندک يا در حال ثبات بوده است. در اواخر قرن بيستم و در آستانه قرن بيستويکم، مسئله جمعيت به صورت بسيار جدي مطرح شد. چين و هند در اوج بارآوري و با جمعيتهاي بالاي هزار ميليون توانستند آن را مهار کنند. آفريقا و آمريکاي لاتين و آسياسي غربي ادامه دادند و نظريه مالتوس را بار ديگر مطرح کردند. در افغانستان و پاکستان و در آفريقا از رواندا و بروندي، تا کنگو، سودان و نيجريه جنگهاي داخلي با کشتارهاي ميليوني بر اثر افزايش جمعيت و کافينبودن آب و زمين و منابع ديگر رخ داده است. روزي تصور ميشد که دوران گرسنگي به سر آمده باشد. تصور ميرفت که تدريجا هزينه مواد غذايي سهم اندکي را در سبد زندگي روزمره انسانها تشکيل دهد، اما اکنون ميبينيم که غذا در سبد هزينه سهم عمده يا گاهي اصلي را تشکيل ميدهد. حتي به دليل کاهش ارزش پول کشورهاي فقير و عقبمانده، بخشي از توليدات داخلي پيش از آنکه براي رفع گرسنگي بوميان مصرف شود به بهايي بهتر به خارج صادر ميشود. سازمانهاي بينالمللي دائما درصدد ارائه راههاي افزايش توليد هستند، اما افزايش جمعيت کارکرد خنثيکننده خود را ادامه ميدهد. جمعيت انسانها بيشتر ميشود اما ماهيان ناپديد ميشوند. اکنون در کارگاههاي توليد آبزيان ماهيان بيشتري توليد ميشود. کمبود آب و خشکسالي موجب شده که کشتهاي کنترلشده با آبياريهاي علمي و اغلب در فضاهاي گلخانهاي جايگزين کشت آزاد با تبخير و مصرف آب بالا شود. کشت گلخانهاي علاوه بر اينکه مصرف آب را تا 90 درصد کاهش ميدهد، با کنترل دما، رطوبت و نور ميتواند انواع محصولات را به طور دائم و چهارفصل در اختيار بازار شهر بگذارد و به علاوه با گرانشدن بهاي سوخت و گراني حملونقل در مسافات طولاني، کشت گلخانهاي پيرامون شهري ميتواند هر شهري را با شرايط رقابتي بهتر از واردکردن بسياري از محصولات بينياز کند.افزايش جمعيت و کاهش عرضه مواد غذايي جنگآفرين است. توسعه فرهنگي که سليقههاي غذايي را نيز تابعي از مشابهتهاي دهکده جهاني ميكند، بر اسراف در مصرف مواد غذايي ميافزايد. هزينه و مقدار غذايي که در سفرههاي آمريکايي و اروپايي مصرف يا حتي دور ريخته ميشود، بسيار بيشتر از کشورهاي توسعهنيافته است. به عبارت ديگر توسعه نيز بر مصرف و کمبود مواد غذايي و خطر جنگ ميافزايد! هنوز ميتوان اميدوار بود که عملکرد توسعه فرهنگي از خطر اصلي يعني افزايش جمعيت بکاهد و با روشهاي نوين آبياري و توسعه مزارع آبزيپروري و کشت گلخانهاي خصوصا پيرامون شهرهاي بزرگ، همراه با بازيافت آبهاي فاضلابها بتوان ايمني غذايي انسانها را تأمين كرد و با حفاظت منابع اصلي محيط زيست، زمين را با سلامت به نسلهاي بعدي تحويل داد.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید