ارسال به دیگران پرینت

موسيقي در افغانستان سانسور نميشود

| در دوره طالبان، فقط یک نوع موسیقی در افغانستان مجوز پخش داشت که به موسیقی «حمد» معروف است، اما درحال‌حاضر هیچ نوعی از موسیقی در هر فرم و محتوا در افغانستان ممنوع نیست؛ یعنی هرکس هر چیزی بخواهد می‌تواند بخواند و بنوازد و جالب اینکه برای این کار نیازی هم به مجوز ندارد! اما اختناق شدید در دوره طالبان طوری در روح مردم رخنه کرده که خیلی‌ها نمی‌دانند خط قرمز وجودنداشتن یعنی چه؟ آنها نمی‌دانند که می‌توانند رئیس‌جمهورشان را نقد کنند و به زندان نیفتند یا اگر کنسرت می‌گذارند کسی حق ندارد آن را لغو کند و پلیس از هنرمندان حمایت می‌کند.

موسيقي در افغانستان سانسور نميشود

۵۵آنلاین :

55آنلاین: در دوره طالبان، فقط یک نوع موسیقی در افغانستان مجوز پخش داشت که به موسیقی «حمد» معروف است، اما درحال‌حاضر هیچ نوعی از موسیقی در هر فرم و محتوا در افغانستان ممنوع نیست؛ یعنی هرکس هر چیزی بخواهد می‌تواند بخواند و بنوازد و جالب اینکه برای این کار نیازی هم به مجوز ندارد! اما اختناق شدید در دوره طالبان طوری در روح مردم رخنه کرده که خیلی‌ها نمی‌دانند خط قرمز وجودنداشتن یعنی چه؟ آنها نمی‌دانند که می‌توانند رئیس‌جمهورشان را نقد کنند و به زندان نیفتند یا اگر کنسرت می‌گذارند کسی حق ندارد آن را لغو کند و پلیس از هنرمندان حمایت می‌کند. گروه موسیقی «مورچه‌ها» جزء اولین کسانی هستند که مرز خطوط قرمز را درهم شکستند و بعد از دوران سیاه طالبان دست به ساز بردند و بیشتر بر پایه شعر از دغدغه‌های سیاسی و اجتماعی خود گفتند. قطعا نمی‌توان گروه مورچه‌ها را از بُعد موسیقایی تحلیل کرد اما آنچه آنها را متمایز و قابل بررسی می‌کند برداشتن گام اول و هموارکردن راهی است که خیلی‌ها اصلا نمی‌دانند که اجازه دارند از آن عبور کنند. با مسعود حسن‌زاده مؤسس گروه مورچه‌ها درباره موسیقی و وضعی که موزیسین‌های افغانی دارند در تحریریه روزنامه «شرق» گفت‌وگو کردیم.

شکل‌گیری گروه مورچه‌ها ‌به نظرم مسئله مهم درباره گروه «مورچه‌ها» شرایط و زمانی است که در آن شکل گرفته و شروع به کار کرده و نمی‌توان بدون درنظرگرفتن شرایط سیاسی و اجتماعی درباره موسیقی شما حرف زد... فکر راه‌انداختن بندِ مورچه‌ها دقیقا متعلق به سال آخر حکومت طالبان است؛ کمی گیتار یاد گرفته بودم و حس کردم می‌توانم غیر از قطعه‌های افغانی چند آهنگ ایرانی و انگلیسی هم بخوانم. یعنی اگر در زمان طالبان دو نوازنده پیدا می‌کردم شاید همان زمان گروه شکل می‌گرفت اما واقعا هیچ نوازنده‌ای نبود؛ دو تا دوست داشتم که گیتار می‌نواختند اما فرم موسیقی‌ای که در ذهنم بود نیاز به درام و گیتار الکترونیک داشت و با دو تا گیتار شدنی نبود. بعد از ۲۰۰۱ که دولت طالبان سقوط کرد تا ۲۰۰۵ من روی موسیقی «مورچه‌ها» کار کردم؛ اینکه چه خاستگاهی داریم و این گروه چرا باید به وجود بیاید. به همین دلیل بیشتر دغدغه ما محتوایی بوده و انتقاداتی که به آلبوم اول ما می‌شود، خیلی دقیق و بجاست. انتقادات بیشتر به ‌این برمی‌گردد که موزیکتان خیلی خوب نیست. ‌من هم فکر می‌کنم اگر کلام را از موسیقی شما حذف کنیم، شاید خودش به‌تنهایی حرفی برای گفتن نداشته باشد.... دقیقا، ضمن اینکه ضبطمان خیلی ضعیف است. ما هیچ امکاناتی نداشتیم. از طرفی آن‌قدر درگیر محتوا و نوع اجرا و کاراکتر موسیقی شده بودیم که خیلی به خود موسیقی اهمیت ندادیم. در واقع توان موسیقی ما همین قدر بود، ولی محتوا را باجرئت‌تر می‌نوشتم چون رشته‌ام ادبیات بود و قبل از آن کتاب شعرم منتشر شده بود. من ژورنالیست بودم و بیشتر درگیر خبر بودم و بعد به سمت موسیقی آمدم، یعنی موزیسین حرفه‌ای نبودم. به همین دلیل در کار ما کلام خیلی پررنگ‌تر است و یکی از بهترین قطعه‌هایی هم که در آلبوم اول خوب تنظیم شده «سرخط اخبار» است. هر کسی هم که کارهای ما را دنبال کرده، تا می‌خواهد حرف بزند از «سر خط اخبار» می‌گوید که حوزه کار و علاقه من بوده. ما سعی کردیم مطابق وضعیتی که در آن زندگی می‌کنیم، حرف بزنیم. حالا این مطابق وضعیت حرف‌زدن شاید تعبیرهای بد هم داشته باشد و مثل این می‌ماند که شما به نفع وضعیت حرف بزنید، اما ما همیشه فاصله خودمان را با وضعیت حفظ کردیم. در افغانستان به دلیل آزادی‌های بیشتری که نسبت به ایران وجود دارد، خیلی رادیکال بودیم و تند حرف زدیم. اگر کسی بخواهد در ایران چنین ترانه‌هایی اجرا کند شاید سرنوشت دیگری داشته باشد. ‌ما برخی کلمات از اشعار کلاسیک را نمی‌توانیم استفاده کنیم! ما این مشکل را نداشتیم و به‌دلیل اینکه زاویه خودمان را با وضعیت مشخص کنیم، بی‌باکانه هرآنچه ممکن است گفته‌ایم. در آلبوم دوم حتی کلمات رکیک داریم؛ کلماتی که شاید اگر افغانستان اداره‌ای برای مجوز اشعار داشت به ما مجوز نمی‌داد. ما یکی از باز‌ترین قوانین آزادی بیان را در مطبوعات افغانستان داریم. هیچ اثری در هیچ حوزه‌ای قبل از نشر سانسور و بازبینی نمی‌شود و بعد از نشر هم باید شاکی خصوصی یا دولتی داشته باشید. یعنی کسی شکایت کند که مثلا علیه فلان قوم یا به شخصی تهمت و افترا زده‌اید یا به مقدسات توهین شده تا شما را به دادگاه دعوت کنند و پرونده‌ای تشکیل شود. اگر این اتفاق نیفتاد حتی اگر در آن توهین وجود داشته باشد، کسی کاری به شما ندارد. ‌چند سال است که این رویه حاکم است؟ بعد از طالبان تا حالا. ‌پس چطور با آن خفقانی که وجود داشته و بعد از این آزادی بیان، هنرمندان افغانستان این‌قدر کم‌‌کارند؟ یک دلیلش گذشته نزدیکی بوده که ما داشتیم. دوره طالبان به ما خیلی آسیب زد و بعد از طالبان ما موسیقی را از نو شروع کردیم و درحال‌حاضر در کشورمان سانسور نداریم و به این دلیل گروه «مورچه‌ها» اهمیت دارد؛ ما اولین کسانی بودیم که تا حدی از این آزادی بیان استفاده کردیم و نشان دادیم که تا کجا می‌توانیم جلو برویم. انتقاد ما به گروه‌های دیگر که در ژانر ما کار می‌کنند همین است که از آن ظرفیت و سطحی که وجود دارد استفاده نمی‌کنند. دو تا گروه راک دیگر در افغانستان داریم که سطح استفاده از آزادی بیانشان فاصله زیادی با ما دارد. ‌در وضعیت فعلی افغانستان، فکر می‌کنم این آزادی بیان در موسیقی خیلی می‌تواند مؤثر باشد... کم‌کم از پنج سال پیش به این طرف، تب موزیک رپ بالا رفته است که به نظرم خیلی خطوط قرمز را از بین برد. ولی تا قبل از آن ما استاندارد‌ها را بالا بردیم و اگر کسی کاری کرده به اعتبار کار ما بوده است. مثلا ما یک آهنگ درباره رئیس‌جمهور سابق افغانستان داریم که کنایه‌آمیز است. مضمون این آهنگ تناقض‌های درون حرف‌های کرزای است که مثلا یک‌بار می‌گوید آمریکایی‌ها متوجه باشند که با شیر طرفند و مردم افغانستان شیرند و با شیر باید درست حرف بزنند، در یک سخنرانی دیگر می‌گوید که ما مردم شبیه گوسفندیم و یکی جلو می‌رود و بقیه پشت‌ سرش! این را مضمون قرار دادیم، ضمنا چاشنی دیگری هم دارد اینکه یکی از مجلات فرانسوی سال ۲۰۰۸ او را به عنوان خوش‌تیپ‌ترین رئیس‌جمهور جهان معرفی کرد و همین خوش‌تیپ‌ترین رئیس‌جمهور ترجیع‌بند این ترانه شد و به صورت رسمی آن را منتشر کردیم. ترانه‌ای که خود رئیس‌جمهور هم آن را شنید! ‌آیا برای این سبک موسیقی‌ انتشارات خاصی وجود دارد؟ در افغانستان نشر موسیقی وجود ندارد، یعنی ما انتشاراتی نداریم که آلبوم موسیقی را به صورت سی‌دی منتشر کند. ‌پس این سی‌دی‌ها از کجا می‌آید؟ پاکستان نشرهای غیرمجاز موسیقی دارد که فقط تکثیر لیزری می‌کنند و با یک کاور به افغانستان می‌فرستند. ‌چرا در این چند سال نشری در افغانستان نبوده است؟ متأسفانه در این حوزه سرمایه‌گذاری نشده است. ما هم اولین کارمان را در ای تیونز گذاشتیم و بعد از آن با هزینه خودمان به صورت سی‌دی منتشر کردیم و فروختیم. انتشار رسمی آلبوم در افغانستان به این شکل است و دو آلبوم ما به این صورت در افغانستان منتشر شده است. ‌انتشار موسیقی پاپ هم در افغانستان به همین شکل است؟ البته پاپ‌ها خیلی اهل آلبوم نیستند و تک‌آهنگ بیرون می‌دهند. ویدئو هم اولین‌بار از تلویزیون‌ها منتشر می‌شود. یکی، دو تا تلویزیون هم در افغانستان هست که خیلی مطرح شده‌ است و آهنگی که از آنها منتشر می‌شود، خیلی معتبر می‌شود. ‌اینکه برای کنسرتتان مشکل به وجود آمد داستانش چه بود؟ در سال ۲۰۱۳، یک برنامه خیابانی داشتیم و برای کنسرت مجوز گرفته بودیم و به دلیل مسائل امنیتی گفتند که باید سالنی را مشخص کنید تا امنیتش را تأمین کنند و پلیس همکاری کند. ما مجوز را گرفتیم و برنامه برگزار شد و سه آهنگ اجرا کردیم. یک مهمان داشتیم که یک خواننده دهه ۶۰ بود (فرید رستگار) که روی استیج رفت. پلیس دیگری غیر از آن پلیسی که مراقب ما بود، پشت استیج به ما گفت که کنسرتتان را جمع کنید. ابتدا سعی کردیم که دلیلش را بپرسیم ولی گفتند فقط جمع کنید، وضعیت خطرناک است و به خودتان آسیب می‌رسد. در این بین متوجه شدیم که اهالی مسجد نزدیک محل کنسرت، از نفوذ خود استفاده کرده و پلیس دیگری را وادار کرده که برنامه ما را جمع کند. بعد از اینکه فهمیدیم کمی مقاومت و جروبحث کردیم و دو نفر از ما را به پاسگاه بردند و سه، چهار ساعتی آنجا بودیم. با پلیس درگیری لفظی داشتیم و از ما ضمانت گرفتند که دیگر با پلیس درگیری لفظی نداشته باشیم که البته آن هم جای خودش خیلی بحث داشت و شکایت کردیم. چون حق نداشتند این کار را بکنند و اگر درگیری لفظی هم داشته باشیم اول باید اثبات کنند. درگیری با پلیس هم سر این بود که وقتی برنامه ما را جمع می‌کردند، یکی از دوستان ما فیلم گرفته بود و دوربینش را دیدند و از او خواستند که فیلم را به آنها بدهد تا به رسانه‌ها نرسد و رسوایی به بار نیاید اما دوستم مقاومت کرد. این فیلم الان در یوتیوب هست و ما را به این دلیل پاسگاه بردند. ما هم شکایت کردیم که پاسگاه باید پاسخ دهد که چرا سه ساعت ما را نگاه داشته است، درصورتی که ما جرمی نداشتیم. درنتیجه یکی از مقامات پاسگاه برکنار شد. بعد از آن جریان ما جلوی یک رستوران برنامه داشتیم که همان افراد سراغ ما آمدند- که با گروه‌های اسلامی تندرو (حزب اسلامی حکمتیار و طالبان) ارتباط داشتند ـ و از رستوران پرسیده بود ما کی هستیم و خانه‌مان کجاست؟ که بعدا مجبور شدیم در یک عملیات چریکی او را هم سر جای خودش بنشانیم! موسیقی زیرزمینی در افغانستان ‌ولی با تمام این مسائل همیشه در دوره‌های خفقان موسیقی زیرزمینی رشد بیشتری داشته است... در سال ۱۳۷۰ رژیم دکتر نجیب سرنگون شد و مجاهدین سر کار آمدند. ما هیچ جایی برای موسیقی نداشتیم... ‌یعنی حدود ١٣ سال بعد از انقلاب در ایران... بله، در واقع حکومت خیلی متشنجی در افغانستان به‌وجود می‌آید و جناح‌های جهادی با هم درگیر می‌شوند و نتیجه آن درگیری سه سال جنگ گروه‌ها در کابل می‌شود. ۷۰هزار کابلی در این جنگ کشته شدند و بعد از آن هم طالبان از ۱۳۷۴ حکومت را در دست می‌گیرد و تا سال ۱۳۸۰ چیزی به نام موسیقی اصولا وجود نداشت. درواقع من و چند نفر دیگر نمونه موسیقی زیرزمینی هستیم که در زمان طالبان به صورت خودآموز تمرین گیتار می‌کردیم! من آن زمان گیتار کار می‌کردم و یکی، دو دوست دیگر هم پیدا کرده بودم که گاهی اوقات در زیرزمین خانه ساز می‌زدیم. شاید یک چیزی برای خودمان ضبط کرده باشیم، یعنی صرفا در این حد بوده است. ‌گروه «رؤیای کابل» و «سفید» هم آن موقع تشکیل شد، منظورم کسانی که به صورت خودآموز شروع به یادگیری گیتار و... می‌کنند؟ آنها هیچ‌کدامشان افغانستان نبودند، ولی من افغانستان بودم و هم‌زمان به ایران رفت‌وآمد می‌کردم. ‌یعنی همه انواع موسیقی‌های افغانی حرام بود؟ بدون استثنا همه. تنها چیزی که آن زمان در افغانستان شنیده می‌شد، آواز بود، آوازهای بدون ساز و آن‌هم در وصف جنگ. ‌مثل سبک آهنگران و کویتی‌پور در ایران... بله، دقیقا. قالبی به نام «حمد» داریم که اشعار مذهبی و در مورد جنگ را می‌خواندند. خودِ طالبان خواننده‌های مخصوص داشت که به نظامیان روحیه می‌دادند و در وصف امارت اسلامی می‌خواندند و تا الان هم ادامه دارد. نکته جالب اینکه در کابل می‌توانید از نوارفروشی‌ها موسیقی طالبان را هم بخرید. این یک مبحث است که درباره‌اش تحقیق کرده‌اند و کتاب هم نوشته‌اند. ولی با همه اینها در دوره طالبان خیلی زیاد اتفاق افتاده که در عروسی‌ها موسیقی زیرزمینی بوده است و یک سالنی را می‌بستند و با پتو پنجره‌ها را می‌بستند تا صدا بیرون نرود. بین طالبان یک‌سری آدم‌های کمی میانه‌رو‌تر هم بود که با آنها هماهنگ می‌کردند و پول می‌دادند که کاری نداشته باشند. بعضی وقت‌ها هم عروسی مال خانواده‌ای بود که خیلی بانفوذ بودند و دیگر طالبان مزاحمشان نمی‌شد. موسیقی وجود داشت ولی به این شکل... ‌در واقع موسیقی زیرزمینی به شکل اجرا وجود داشت و نه تولید موسیقی... بله تولید موسیقی افغانستان به بیرون از افغانستان منتقل شد و خوانندگانی که از افغانستان به اروپا و آمریکا رفته بودند، یک‌سری کار تولید کردند و در آن زمان هم کاست‌های زیادی ارائه دادند که منتشر شد؛ درواقع برای حفظ موسیقی افغانی تا اینکه پیشرفت‌های تازه‌ای رخ بدهد. نقش زبان فارسی بر میزان تأثیرپذیری ‌ الان به دلیل زبان مشترکمان در زمینه موسیقی راک فارسی به تجربیات بچه‌های ایران رجوع می‌کنید؟ همیشه همین‌طور بوده و آن‌قدر که ما (فارسی‌زبان‌ها) در تمام حوزه‌ها، نه‌‌تنها موسیقی، به ایران مراجعه کردیم و شناخت داریم، متأسفانه از طرف شما این شناخت وجود ندارد. درست است که تولید فکر چندانی آن‌چنان که باید در افغانستان نبوده که با این طرف مرز هم‌سری کند و تولید اندیشه، هنر و ادبیات به دلیل بحران‌هایی که داشتیم، خیلی پایین است ولی به این معنا نیست که از نظر کیفیت هم پایین است. حداقل در حوزه ادبیات و موسیقی این را به هیچ‌وجه قبول ندارم. به دلیل اینکه یک‌سری از نویسندگانمان را اگر بخواهیم با نویسندگان بزرگ زبان فارسی در ایران مقایسه کنیم ـ هرچند مقایسه‌کردنش غلط است ـ خیلی از نظر توانایی به هم نزدیک هستند، اما متأسفانه مراجعه ایرانی‌ها به ما در تمام حوزه‌ها خیلی کم بوده است. حالا در موسیقی این مراجعه آن‌قدر ناچیز و کم است که من مجبورم راجع به مشهور‌ترین شخص موزیک افغانستان مقدار زیادی توضیح دهم و ده‌ها نمونه را معرفی کنم تا مشخص شود تفاوت او با فلانی چیست. اما کسانی که به صورت جدی در افغانستان موسیقی می‌شنوند، خیلی خوب نسبت مثلا فلان خواننده پاپ را با موسیقی سنتی ایرانی می‌دانند. متأسفانه این ارتباط و گفت‌وگو بین ما وجود ندارد. من هر بار که می‌آیم تعدادی از آثار افغانی را می‌آورم. ‌وقتی افغانستان حتی یک نشر هم ندارد، آلبوم حتی برای خود افغانی‌ها هم تولید نمی‌شود... هیچ چیزی از موزیک زیرزمینی ایران نشر نشده ولی من چرا می‌شناسم؟ مرجع اینکه من موزیک زیرزمینی ایران را پیدا کنم با مرجع موزیک افغانی یکی است، باید در یک سطح باشیم. من الان هر نوع موسیقی که حتی ممنوع هم هست، می‌توانم از اینترنت دانلود کنم. ‌شما خودتان می‌گویید ایران مرجع مناسبی برای شما بوده و قبول دارید اینجا موسیقی نسبتا اوضاع بهتری داشته است. بعد هم در ایران، موسیقی جدی نه تنها به ندرت تولید می‌شود بلکه مخاطب داخلی بسیار کمی هم دارد! من این را بیشتر به عنوان یک نقد مطرح کردم و در ابتدا گفتم که فقط مخصوص موسیقی نیست و در تمام زمینه‌ها، میزان شناخت در ایران از افغان‌ها خیلی کم است. اگر قرار باشد من ایران را از طریق رسانه ببینم، واویلا و فاجعه است. ‌رفت‌وآمد شما به ایران هم خیلی تأثیر داشته. یعنی افغانستانی‌ها بیشتر به ایران آمدند. شما با حضور در ایران توانستید با بچه‌های موزیک از نزدیک ارتباط برقرار کنید. البته این کمترآمدن ایرانیان بیشتر به دلیل نبود امنیتی است که هنوز در افغانستان وجود دارد. مسائل دیگری هم هست، کم‌کاری مسئولان فرهنگی و موزیسین‌های ایرانی هم بوده که از بن‌مایه‌های یک کشور همسایه که هم‌زبان ماست، استفاده نکردند و.... با همه اینها اما مراوده در سطح پایین و خیلی کم وجود داشته است. ما یک فرم موسیقی در مناطق شمالی کابل داریم به نام قرصک یک ترانه به فرم قرصک قبلا در افغانستان اجرا شده و محسن چاووشی آن را خوانده است. یک کاور کامل که فقط شعرش را عوض کرده است. تاریخچه موسیقی راک فارسی در افغانستان ‌رگه‌های تجربه در زمینه موسیقی راک در افغانستان به خیلی پیش‌تر برمی‌گردد، اما شما همه‌جا از مورچه‌ها به عنوان اولین گروه موسیقی راک نام برده‌اید و ممکن است برای خیلی‌ها این سوءتفاهم ایجاد شود که این موسیقی چهار، پنج سال است در افغانستان شکل گرفته در صورتی که تقریبا با تأسیس «رادیو ملی افغانستان» این جریان شروع شد... با قسمت اول آنچه می‌گویید موافقم؛ اینکه رگه‌های موسیقی راک در افغانستان در دهه‌های گذشته وجود داشته است، ولی الزاما بعد از «طالبان» تا زمانی که گروه «مورچه‌ها» در سال ۲۰۰۵ تشکیل می‌شود، بند منسجم و مشخصی با آن مؤلفه‌هایی که از موزیک راک می‌شناسیم، در افغانستان وجود نداشته است. تمام بندهایی که قبلا به‌وجود آمدند، در کنار آهنگ‌های دیگر، آهنگ‌های خارجی هم بازخوانی می‌کردند. خیلی شبیه ماجرای کافه کوچینی ایران و گروه بلک‌کتس... ‌ یکی از گروه‌های خیلی مشهور (چهار برادران) بوده؟ بله که هیچ کار ضبط ‌شده‌ای هم از آنها وجود ندارد، گفته می‌شود بیشترین رگه‌های موزیک راک و بلوز در کارشان بوده. یعنی با آلات و ادوات موسیقی غربی چیزهایی می‌نواختند که مربوط به حوزه موسیقی فولکلور افغانستان بود. این یک نوع تلفیق است و ما به این دلیل معتقدیم که اولین گروه راک، گروه مورچه‌هاست که مورچه‌ها دقیقا موزیک راک را از دهه ۶۰ تمام و کمال اجرا می‌کند. ‌ اگر همان موسیقی راک است که خب نمونه‌های اصلی خیلی بهتر وجود دارد. مسئله راک به زبان فارسی همیشه همین بوده که بتوان کلام فارسی را روی این استایل نشاند. آن اتفاق و بومی‌شدنِ اتفاقا وجهی است که سوای اینکه کلام صرفا فارسی باشد، از منظر موسیقی اهمیت دارد. چنان‌که تمرکز شما هم روی کلام است تا موسیقی... . در اندیشه ما، فلسفه‌ای که خیلی بیشتر از همه به آن مراجعه می‌شود، فلسفه التقاطی است. شاید بن‌بستی که در حوزه موسیقی راک الان در ایران هم وجود دارد و مخاطب عمومی نمی‌تواند با آن ارتباط برقرار کند، از همین‌جا ناشی می‌شود. مخاطب از یک طرف آن‌قدر ریشه‌های فکری عمیق با موزیک و فرهنگ خودش دارد که کاملا نمی‌تواند خودش را پس بکشد. ما خیلی پایبند آن ریشه‌ها هستیم و انتظار داریم حتی اگر فرم تازه‌ای هم قرار است بیاید، باید به نحوی به نفع ما مصادره شود. مؤلفه‌ها و رنگ‌وبوی ما را بگیرد و بعد خودش را نشان دهد. ‌شما خیلی با آن بومی‌کردنش موافق نیستید و فکر می‌کنید موزیک اصلی را وفادار به عناصر اولیه‌اش حفظ کنید؟ من هم مخالفتی با حرف شما ندارم فقط این در صورتی است که انگلیسی بخوانید... . با بومی‌کردن، یک نوع موسیقی تازه خلق می‌شود که الزاما دیگر نمی‌توانم بگویم موزیک راک است بلکه می‌توانم بگویم که موزیک فولک ایرانی است که گرایش راک دارد یا موزیک ملی ایران است که مثلا گرایش جز دارد. ‌یعنی شما می‌گویید کلام فارسی خللی در اصالت موسیقی جز یا راک و... ایجاد نمی‌کند؟ به نظرم این اتفاق در تمام کشور‌ها افتاده است. مگر ما موسیقی جز پرتغالی نداریم؟ مگر موسیقی جز اسپانیایی یا عرب نداریم؟ مگر نمونه‌های خوب موزیک جز ترک نداریم؟ ‌ این میان، در خود موسیقی گروه مورچه‌ها که می‌گوید آلترناتیو راک است، یک‌باره می‌بینیم که حتی از موسیقی راک ایرانی که معلوم نیست چقدر از آن جز است و چقدر مثلا از چهارگاه در آن استفاده شده است، الگوبرداری می‌کنید. این لقمه را دور سر پیچاندن خیلی از فاکتور‌های اصلی آن موسیقی را در طی این مراحل از دست می‌دهد... . همان مرجعی که آبشخور آنهاست، سال‌ها قبل ما هم شنیده بودیم و الان هم می‌شنویم. من هم در کشوری زندگی می‌کنم که فرم‌های موسیقی‌ بومی‌اش خیلی متنوع است، اگر بخواهم فرم تازه‌ای هم کار کنم، مجبورم که در ابتدا دست به یک‌سری از تجربیات بزنم. کاری که گروه‌هایی که در ذهنتان هست، کرده‌اند! در‌‌نهایت کاری که می‌توانستیم بکنیم این است که در آلبوم اول، خیلی به موزیک راک و دهه ۶۰ وفادارتر باشیم. دلیلش هم این است که می‌خواستیم خودمان را معرفی کنیم و ببینیم اصولا در چه بستری هستیم. آنچه تلفیق می‌شود شاید اصولا در سبک خوانندگی و کلام اتفاق افتاده باشد و نه در موسیقی که هیچ رنگ‌وبوی تلفیق موزیک افغانی یا ایرانی وجود ندارد و فقط کلام چون فارسی شده، جاهایی مجبور شدیم این کار را بکنیم. ‌از نظر کلام چطور؟ در افغانستان فارسی‌های مختلفی هست و در مناطق مختلف با لهجه‌های مختلفی فارسی را حرف می‌زنند. ولی لهجه معیار، لهجه کابل است. در یکی، دو تا کار عمدا آن لهجه را آوردیم که عنصر خیلی پررنگی باشد. در آن لهجه بعضی از حروف الفبا خیلی پررنگ اجرا می‌شود یا مثلا در قطعه یارم بیا که یک آهنگ بومی پامیری است و در دهه ۶۰، مبارک شاه، خوانده بود، لهجه را کاملا به سمت بدخشان بردیم و آرایش ساز‌ها را از اجرای کیوسک خیلی دور کردیم. به دلیل اینکه اجرای آنها خیلی مبتنی بر گیتار الکتریک است و فضاهای کردی که ایجاد کردند و ما آن را به سمت سازهای کوبه‌ای نزدیک کردیم. به دلیل اینکه در افغانستان در مناطق پامیر با تمبک و دمبوره نواخته می‌شود. لهجه را هم بدخشی کردیم تا کسی که با لهجه‌های فارسی سروکار دارد بتواند تفاوت آن را با بدخشی تاجیک حس کند. این روایت ما بود. ‌چرا با وجود این همه نشانه‌هایی که اضافه و کم می‌شود و این همه چیزهایی که به صورت فکرشده می‌افتد، ما را یاد یک گروه ایرانی می‌اندازد؟ فارغ از سطح موسیقایی اینها را می‌گویم، منظورم درباره میزان تأثیرپذیری است... . به دلیل اینکه شاید آبشخورمان مشترک است و چیزهایی را با هم شنیده‌ایم و از آن تأثیر گرفته‌ایم. شما به این دلیل ما را خیلی زود پیدا می‌کنید در صورتی که اگر بنا به شباهت باشد ما به گروه بلک‌کیس و موسیقی آلترناتیو روسی نزدیک‌تریم. این طبیعی است که ما وقتی سعی می‌کنیم یک موسیقی غربی را با زبان خودمان اجرا کنیم یا تلفیق کنیم یا اصولا بومیزه کنیم، نگاهی به تجربیات مشابه داشته باشیم و با مرور زمان سعی کنیم به امضای خودمان برسیم. همچنین گروه‌هایی که در آمریکا و اروپا هم می‌نوازند، الزاما صددرصد اورجینال نیستند و در تک‌تک این گروه‌ها می‌توان تأثیرات گروه‌های دیگر را هم دید.

منبع: شرق

منبع : ۵۵آنلاین
به این خبر امتیاز دهید:
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

پیشنهاد ویژه

    دیدگاه تان را بنویسید

     

    دیدگاه

    توسعه