دژ گوری در گرجستان

۵۵آنلاین :

نویسنده : حمیدرضا سروری

شهرگوری زادگاه ژوزف استالین رهبر شوروی سابق در شرق گرجستان است. نام شهر از واژه ای گرجی به نام(Gora) به معنی پشته و تپه می آید.گوری در86کیلومتری تفلیس پایتخت گرجستان جای دارد و از راه ایستگاه اتوبوس (Didube) و البته راه آهن تفلیس قابل دسترسیست. دژ گوری کمابیش در مرکز شهر گوری روی تپه ای صخره ای بنا شده و نخستین اشاره ها به آن در منبعهای نوشتاری به سدۀ سیزدهم میلادی برمی گردد ولی کاوشهای باستان شناسی نشان می دهد که در سدۀ نخست پیش از میلاد مسیح استحکاماتی را در این منطقه بنا کرده بودند. دژ جاده ای راهبردی و اقتصادی را کنترل می کرده،عثمانیها در سدۀ شانزدهم میلادی به منظور ایجاد ترس در ساکنان تفلیس آن را اشغال کردند. در سال 1598میلادی گرجیها آن را محاصره کردند که البته موفق به تصرف آن نشدند. بین دوران هخامنشی تا آغاز سدۀ نوزدهم میلادی ایران بازیگر مهمی در منطقۀ قفقاز بود و نقش قابل توجهی را در زندگانی مردم گرجستان بازی کرد. حضور ایرانیان در شکل دادن به نهادهای سیاسی کمک شایانی کرد،ساختار اجتماعی و چگونگی ادارۀ سرزمین را اصلاح نمود و باعث رونق ادبیات و فرهنگ گردید. ایرانیان همچنین به عنوان نیرویی خنثی کننده در برابر دیگر قدرتهای نیرومند در این گسترۀ جغرافیایی از جمله رومیها،عثمانیها و روسها عمل کردند و به راستی موازنۀ قدرت را برقرار نمودند. پیوندهای گرجیها با ایرانیان،پیوندی یک سویه نبود،گرجیهای زیادی درساختار اداری و نظامی ایران به ویژه در دوران صفوی کارکردند و البته بسیار هم موفق بودند و در ساختار اجتماعی ایران هم بسیار تأثیر گذاشتند((Hitchins,2001طی سده های 17و 18میلادی فرمانروایان منطقه های شرقی و مرکزی گرجستان از سوی شاهان دودمان صفوی برگزیده می شدند و همین شاهان در راستای نگهداری و افزودن بناهایی چند به دژ گوری گام برداشتند.پس از پیوستن گرجستان به روسیه درآغاز سدۀ نوزدهم میلادی دژ گوری به جایگاهی برای انبار پیاده نظام روسها تبدیل شد و از اهمیتش رفته رفته کاسته شد و در زمین لرزۀ سال1920م هم بسیار آسیب دید. کنار دژکلیسایی که چند سال پیش ساخته شده همراه با پیکره های فلزی سربازان گرجی نشسته و دشنه دردست به جذابیت دیدار از دژ افزوده است. اگر قصد سفر به گرجستان را دارید موزۀ استالین در شهر گوری و مجموعۀ تاریخی و صخره ای اُپلیسیخه(Uplistsikhe) در ده کیلومتری این شهر را می توانید به فهرست آثار مورد بازدیدتان بیفزایید و از دیدن آنها لذت ببرید.