ارسال به دیگران پرینت

بنزین ۲ نرخی رانت پنهان ایجاد می‌کند

| در هفته پایانی مجلس نهم، طرحی به تصویب نمایندگان سابق رسید که بر اساس آن دولت مکلف شده است تا از ابتدای پاییز امسال، بنزین را با دو نرخ به جایگاهداران عرضه کند.

بنزین ۲ نرخی رانت پنهان ایجاد می‌کند

۵۵آنلاین :

55 آنلاین:

در هفته پایانی مجلس نهم، طرحی به تصویب نمایندگان سابق رسید که بر اساس آن دولت مکلف شده است تا از ابتدای پاییز امسال، بنزین را با دو نرخ به جایگاهداران عرضه کند. بر این اساس سقفی از مصرف با نرخ هزار تومان و بیش از آن با احتساب عوارض و هزینه های مترتب به مشتری فروخته می شود. دولت از همان ابتدا مخالف اجرای آن بود و وزیر نفت نیز آن را فساد آفرین توصیف کرد. وزیر اسبق نفت هم عنوان می کند مخالفت دولت با اجرای این طرح اصولی و مانع از بروز فساد است. سید محمد غرضی در گفت و گو با «آرمان» تاکید می‌کند:« بنزین دو نرخی رانت پنهانی است که نصیب سوداگران و دلالان می شود.»

با وجود مصوبه مجلس نهم مبنی بر عرضه بنزین دو نرخی از ابتدای پاییز امسال، دولت موافق اجرای آن نیست. چرا این مصوبه به گفته دولت و کارشناسان اقتصادی اصولی و قابل اجرا نیست؟

بنزین دو نرخی در واقع یک رانت پنهان است که از بودجه کشور و از جیب مردم نصیب سوداگران و دلالان می شود. ضمن اینکه این طرح در اجرا اساسا با مشکلات بسیار زیادی هم مواجه می شود. شکستگی در نرخ یکی از تبعات این نوع طرح هاست که فسادهای بسیار گسترده ای را خلق می کند. گذشته از این، باعث اتلاف وقت و گرفتاری مردم هم می‌شود. فارغ از این موارد، اجرای چنین طرح هایی تکرار عملکردهای سابق است. در دهه شصت همه این اقدامات اجرایی شده است و تجربه آن سال ها نشان می دهد که حالا نیز دو نرخی شدن بنزین نمی تواند ایده موفقی باشد. بنابراین بنده حتی با طرح آن هم مخالف هستم.

بنابراین مخالفت دولت با این طرح امری اصولی است؟

شکست تجربیاتی از این دست طی سه دهه گذشته به اندازه ای بوده که دولت در برهه کنونی با طرح های مشابه و تجربه شده مخالفت کند؛ چرا که در واقع اجرا و کنترل بر حسن اجرای اینگونه طرح ها از توان دولت خارج است. ضمن آنکه دو نرخی بودن بنزین نه تنها فایده ای ندارد بلکه کمترین زیان آن گسترش قاچاق در این حوزه است. بنابراین اینکه تصور شود بر اساس ساز و کارهای تعریف شده توسط گروه خاصی از جامعه - حتی مجلس - می شود روال زندگی و مصرف مردم را عوض کرد، امری غیر ممکن و یا دست کم غیر محتمل است. آیا فروش بنزین با نرخ مقطوع هزار تومان را به قیمت تمام شده آن بر مبنای فوب خلیج فارس نزدیک می‌دانید؟

قیمت هزارتومانی با آن قیمت فوب فاصله چندانی ندارد، اما شرط موفقیت در باقی ماندن در حدود فوب این است که کنترل‌ها در این رابطه جدی و قطعی صورت بگیرد؛ یعنی دولت نباید تحت هیچ شرایطی به امتیاز دهی تن دهد.

چرا در تولید بنزین نتوانسته ایم به خودکفایی برسیم؟ این موضوع به هزینه تولید برمی گردد و از آنجایی که هزینه های تاسیس پالایشگاه و تولید بنزین در ایران بسیار بالا است، به نظر می رسد صرفه اقتصادی همچنان بر واردات بنزین است. توجه داشته باشیم که هزینه پول در کشور زیاد و معادل ۲۰ درصد است و متاثر از این موضوع اساسا تولید کشور دچار رکود است و طبیعتا این وضعیت در صنعت نفت هم صدق می کند.

آیا با تولید خودروهای کم مصرف، مصرف سوخت در کشور کاهش نمی‌یابد؟

در تمامی سال هایی که ایران صاحب صنعت خودرو سازی شده است، صاحبان این صنعت هر نوع تمهید و ترفندی به کار گرفته اند اما در نهایت موفق نشده اند خودرویی تولید کنند که از نظر میزان مصرف سوخت، مردم را راضی کنند. بنابراین پای خودروهای کم مصرف خارجی حتی با قیمت های بالاتر به ایران باز شده است که خود این خودروهای وارداتی الان به لحاظ کیفی و میزان مصرف نه تنها رقیب تولیدات داخلی شده اند بلکه به چالش اساسی این صنعت هم تبدیل شده اند. در نتیجه حالا صنعت خودروسازی ایران به دلیل عدم دستیابی به تکنولوژی روز دنیا، بعید به نظر می رسد که بتواند در ارتباط با افزایش کیفیت و کاهش مصرف موفق عمل کند.

آیا همکاری با کمپانی های معتبر جهانی خودروسازی نمی‌تواند دراین باره اثرگذار باشد؟

در دهه هفتاد هم این صحبت ها بود که فرانسوی ها بیایند و در ایران خط تولیدی راه اندازی کنند تا اتومبیل مورد نیاز در کل خاور میانه را در ایران تولید کنند. آن زمان حدود ۱۴ میلیارد دلار هم از دولت ایران پول گرفتند، اما کمترین تکنولوژی را به ایران ندادند. حالا هم گمان نمی کنم اتفاق خاصی رخ بدهد.

بنابراین آیا همچنان چاره کار افزایش قیمت بنزین است؟

حقوق مردم و ملت بر حقوق دولت و حکومت ارجحیت دارد و از این رو، هرگز نباید اقداماتی صورت گیرد که حقوق مردم ضایع شود. بنابراین امتیازات و انحصارات باید از بین برود تا به مردم فشار وارد نشود.

اگر امروز وزیر نفت بودید، در قبال موضوع مصرف بنزین و قیمت آن چه سیاستی را اتخاذ می کردید؟

بی تردید این نکته را در نظر می گرفتم که تولید باید برای تولید کننده صرفه و سود اقتصادی داشته باشد و از این رو با تمام توان خود با تولید و توزیع یارانه‌ای مقابله می کردم؛ چرا که اساسا معتقدم تولید و توزیع یارانه‌ای فسادآور است. بنابراین اگر

امروز مسئولیتی در حوزه نفت و انرژی داشتم، دولت را تشویق می کردم تا این یارانه‌ها را به جای اینکه به افراد و گروه های خاص بدهد به کل جامعه منتقل نماید.

دولت چگونه می تواند یارانه‌ها را به جامعه تخصیص دهد؟

قطعا دولت را تشویق می کردم که به دنبال ایجاد و گسترش اشتغال باشد. با ایجاد اشتغال رونق اقتصادی شکل می گیرد و به این ترتیب مدیریت بسیاری از حوزه های اقتصاد و از جمله موضوع حامل های انرژی، اصولی تر می تواند اتفاق بیفتد.

یارانه‌ها چه ارتباطی با قیمت سوخت دارد؟

اگر شرایط به گونه ای باشد که در تولید و توزیع سوخت رانت ایجاد شود، این امر موجب فساد می شود. بروز هر نوع فسادی هم ایجاد ناکارآمدی اقتصادی می کند. بنابراین در حوزه سوخت، نباید شرایط و مزایای تبعیض آمیز ایجاد شود تا قاچاقچی و دلال منتفع شوند. همین بنزین دو نرخی یکی از این شرایط است که نباید ایجاد شود.

به نظر شما سیاست‌های دولت یازدهم در این حوزه به اهداف پیش بینی شده نزدیک شده است؟

البته همچنان قیمت تعیین شده برای بنزین تا قیمت تمام شده آن در فوب خلیج فارس قدری فاصله دارد و همین موضوع هم می تواند اصلاح شود تا آن یارانه‌هایی که عرض کردم حذف شود.

اما آیا این یارانه‌ها به حداقل نرسیده است؟

به حداقل رسیده است، اما این موضوع زمانی می تواند به عنوان موفقیت مطرح شود که درآمدهای حاصل از حذف این یارانه‌ها به نفع کشور و ملت مصرف شود. درست است که با حذف یارانه از سوخت، قدری به مردم فشار مالی وارد می‌شود، اما اگر این تنگنا در جای دیگری و به نفع مردم به گشایش تبدیل شود، مورد اقبال قرار می گیرد. در واقع توفیق به دست آوردن رضایت مردم در این است که منابع ملی به نفع آنها و در جهت رفاه و آسایش آنها هزینه شود.

منبع: روزنامه آرمان
منبع : ۵۵آنلاین
به این خبر امتیاز دهید:
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

پیشنهاد ویژه

    دیدگاه تان را بنویسید

     

    دیدگاه

    توسعه