دوزیستان

۵۵آنلاین :

مشاهده جامعه امروز ایرانی نشان می دهد که بسیاری از ما دچار دوگانگی های شدید رفتاری و فرهنگی شده ایم. بدون تردید هر رفتاری خود معلول یک رشته علت ها است که خواسته یا ناخواسته، دانسته یا ندانسته در ریزترین بخش های زندگی ما تاثیر گذاشته اند. نمونه های زیادی از این دوگانگی را می توان در اجتماع امروز ایرانی دید. برای مثال، نگاهی به جامعه امروز ایرانی نشان می دهد که بسیاری از ایرانیان دارای دو اسم هستند. اسمی در شناسنامه به همراه یک اسم مستعار. فی نفسه داشتن دو اسم ایراد نیست، اشکال کار اینجاست که تفاوت فرهنگی و باوری شدیدی در انتخاب دو اسم وجود دارد. بسیاری از اسامی شناسنامه ای و مستعار کاملاً در تضاد با هم هستند. مورد دوم داشتن دو تابعیت است. همواره در روانشناسی و علوم مرتبط با آن اشاره شده است که تکرار به عادت تبدیل می شود. جمعیت زیادی از ایرانیان به تابعیت کشورهای دیگر درآمده اند. روند اخد تابعیت یک کشور مستلزم آشنایی با تاریخ و زبان آن کشور است. این موضوع به همراه زندگی در یک کشور بخشی از افکار این افراد را طبیعتا به آن سو سوق می دهد. پس از سالها می بینیم که بسیاری از ایرانیان درست یا نادرست با فرهنگ جدید زندگی می کنند و از طرفی در موارد ملّی نیز تمایلات پیشین خود را به جد مورد توجه قرار می دهند. پس از گذشت چند سال افراد زیادی را می بینیم که نه به طور کامل ایرانی هستند و نه خارجی. مورد سوم، داشتن دو زبان به اصطلاح مادری است. ساکنین بسیاری از شهرهای ایران اگرچه زبان فارسی را به عنوان زبان ملّی و رسمی کشور قبول دارند اما زبانی که سازنده فرهنگ، رفتار و هویت آنهاست بیشتر یک زبان بومی است. مورد چهارم وجود دو واحد پول رایج است. یکی واحد رسمی پول کشورمان یعنی ریال و دیگری تومان که بین مردم رابج است. مثال پنجم این است که در سالهای اخیر شاهد هستیم بخش قابل ملاحضه ای از ایرانیان بویژه جوانان سال نو میلادی و ولنتاین را به هم تبریک می گویند و به این مناسبت ها به هم کادو می دهند. همین افراد به طور همزمان علاقه شدیدی هم به نوروز و آیین های ملی خود دارند.

هیچ یک از موارد اشاره شده در ذات خود ایرادی ندارند و تنها نگرانی که ایجاد می کند این است علت این همه دگرگونی چیست و چرا جامعه ایرانی ایرانی نیست. آیا یک اروپایی یا آمریکایی نوروز را جشن می گیرد؟ یا با توجه به ایام شاد فرهنگ ایرانی به هم هدیه می دهند؟ آیا این دوسویگی منجر به دورویی نمی شود؟

عبدالرضا سیَری