چرا حکمتیار اسلحه را زمین گذاشت؟
| دولت اشرف غنی از زمانی که روی کار آمد، یکی از اهدافش این بود که خشونت را در افغانستان پایان دهد و لذا بارها پیشنهاد مذاکره با گروههای مختلف از جمله طالبان را مطرح کرد.
۵۵آنلاین :
دولت اشرف غنی از زمانی که روی کار آمد، یکی از اهدافش این بود که خشونت را در افغانستان پایان دهد و لذا بارها پیشنهاد مذاکره با گروههای مختلف از جمله طالبان را مطرح کرد. در همین راستا بعضا مذاکراتی انجام گرفت که با شکست مواجه شد و دولت تلاش کرد که این مذاکرات را دوباره از سر بگیرد. این افت و خیزها بیانگر آن است که دولت کابل در شریک کردن گروهها در حکومت و پایان دادن خشونت در افغانستان خیلی جدی است. علت آنکه دولت اشرف غنی موفق شد با حزب اسلامی گلبدین حکمتیار به نوعی مصالحه برسد و بتواند خشونت را در بخشی از افغانستان پایان دهد، این بود که دولت میخواست پیامی به تمام جنگ سالاران در افغانستان ارسال کند. مبنی بر اینکه بدون در نظر گرفتن سابقه کیفری و جایگاه حقوقی آنها و بدون در نظر گرفتن موقعیت آنها چه به لحاظ قانون بینالملل و چه به لحاظ قانون داخلی حاضر است با این گروهها مذاکره کند تا به خشونت پایان دهد. همه میدانیم که حکمتیار در فهرست سیاه قرار داشته و هم به لحاظ قوانین بینالملل و هم به لحاظ قوانین داخلی موقعیت خیلی خوبی ندارد.
اما دلیل اصلی آنکه حکمتیار حاضر شد پای میز مذاکره بنشیند و با دولت مصالحه کند این بود که در حال حاضر در افغانستان برخی گروههای دیگر از جمله داعش نیز در حال فعال شدن هستند. از سوی دیگر مدتها بود که حکمتیار در محاق قرار گرفته بود. اگر اخبار چند ساله گذشته را مروری بکنیم تقریبا نامی از حکمتیار نمیبینیم. لذا او علیرغم اینکه یکسری فعالیتها داشت اما در انزوا به سر میبرد. در نتیجه حکمتیار ترجیح داد در عوض آنکه در انزوا و محاق باشد، به واسطه صلح و توافق دولت هم به نوعی از انزوا خارج شود و هم به نوعی احتمالا در قدرت مشارکت کند. در واقع حکمتیار قصد دارد خود را از مرگ سیاسی نجات دهد و به این طریق مجددا در عرصه سیاست و قدرت افغانستان مطرح شود.
در این میان، این مسئله که گلبدین حکمتیار با توجه به سابقهای که دارد به این معاهده پایبند بماند یا خیر. به سه عنصر بستگی دارد؛ نخست شخصیت خود حکمتیار قابل ارزیابی است. زیرا گلبدین حکمتیار شخصیتی دارد که تاکنون خیلی قابل اعتماد نبوده است؛ لذا اکنون نمیتوان پیشبینی کرد که آیا در آینده او تغییری در این رفتارش ایجاد خواهد کرد یا خیر. عنصر دیگر به میدان جنگ بستگی دارد؛ بدین مفهوم که شرایط میدان جنگ در آینده به چه صورت باشد. ممکن است این شرایط به گونهای باشد که حکمتیار وسوسه شود که معاهده را زیر پا بگذارد.
در این میان تحقق وعدههایی که دولت به حزب اسلامی داده نیز اهمیت دارد. اگر دولت به وعدههایی که داده جامه عمل بپوشاند، در تداوم همکاری حزب اسلامی حکمتیار بسیار تاثیرگذار است. لذا این سه فاکتور میتواند تعیین کند که ایا این معاهده پایدار خواهد ماند یا خیر. همچنین باید در نظر داشت که دولت کابل بارها تلاش کرده تا به طالبان این پیام را ارسال کند که با دولت وارد مذاکره و مصالحه شود تا به خشونت پایان داده شود. اما این مسئله که آیا طالبان این پیام را دریافت و از آن استقبال خواهند کرد یا خیر. هنوز مشخص نیست. در حال حاضر بعد از مر ملاعمر و به دنبال تحولاتی که درون طالبان اتفاق افتاده، تصمیمگیری درون این گروه تاحدودی دشوار شده است؛ زیرا دسته بندیها درون طالبان افزایش یافته است. لذا این مسئله هم فرصت تلقی میشود و هم چالش؛ برای دولت فرصت است زیرا میتواند از این انشقاقی که ایجاد شده بهره بگیرد و بخشهایی از طالبان را که معقولتر هستند و قابلیت مذاکره دارند را جذب کند. این امر منجر به تضعیف طالبان یک چالش است زیرا تصمیمگیری درون این گروه بسیار دشوار شده و لذا نمیتوان در حال حاضر با این گروه به عنوان یک مجموعه کل برخورد کرد. به همین خاطر ممکن است گروههای کوچکتر نیز به خاطر ترس از دست دادن موقعیتشان، وارد مذاکره با دولت نشوند. در نتیجه پیشبینی این مسئله که آیا گروههای کوچکتر وارد مذاکره با دولت خواهند شد یا خیر. اکنون کمی سخت است و باید ببینیم که سرانجام معاهده دولت با گلبدین حکمتیار چه خواهد شد. آینده این توافق میتواند شاخص و نشانگری برای تحلیل تصمیمگیری گروههای دیگر در افغانستان باشد و بر اساس آن میتوان پیشبینی کرد که آیا گروههای دیگر نیز وارد این روند مصالحه با دولت مرکزی خواهند شد یا خیر.
منبع : مجله ی صدا
دیدگاه تان را بنویسید