ناکامی رؤیای آبه

۵۵آنلاین :

شکست در عین پیروزی؛ این شاید تعریف درست موقعیت کنونی شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن، پس از اعلام نتایج انتخابات این کشور باشد. همان‌طور که انتظار می‌رفت، حزب لیبرال‌دموکرات به رهبری آبه به همراه حزب کومیتو که دولت ائتلافی این کشور را تشکیل می‌دهند، موفق شدند بیشترین کرسی‌های پارلمان ژاپن را از آن خود کنند. به‌این‌ترتیب در اتفاقی تاریخی، آبه طولانی‌ترین دوره نخست‌وزیری این کشور را از آن خود کرده؛ آن‌هم زمانی که این کشور با چالش‌های مختلفی ازجمله روند پیری سریع جمعیت و تنش با کشورهای همسایه روبه‌رو است. پارلمان ژاپن در مجموع 245 کرسی دارد که انتخابات برای 124 کرسی از آن هر سه سال یک بار برگزار می‌شود. در این انتخابات، حزب لیبرال‌دموکرات و حزب همکار در دولت ائتلافی‌ ژاپن روی‌هم‌رفته توانستند 71 کرسی را تصاحب کنند و 53 کرسی نیز از آن احزاب اپوزیسیون این کشور شد. در مجموع، درحال‌حاضر 141 کرسی پارلمان ژاپن در اختیار دولت ائتلافی و 104 کرسی نیز در اختیار نمایندگان احزاب اپوزیسیون است. ائتلاف محافظه‌کار حاکم به رهبری آبه، گرچه توانست بیشترین کرسی‌های پارلمان را کسب کند، از کسب اکثریت مطلق بازماند تا آرزوی دیرینه آبه برای بازنگری در قانون اساسی ژاپن به محاق رود یا دست‌کم بسیار دشوار شود. قانون اساسی کنونی ژاپن در سال 1947 و از سوی آمریکایی‌هایی نوشته شد که پس از شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم، این کشور را اشغال کردند. با وجود این، آبه یکشنبه‌‌شب و در نطق پیروزی‌ خود گفت: مسئله این نیست که ما توانستیم دوسوم کرسی‌های پارلمان را به دست آوریم یا نه، مسئله این است که ما می‌توانیم جبهه حاکم پایداری داشته باشیم یا نه. با‌این‌حال، شکست در به‌دست‌آوردن اکثریت مطلق پارلمان، مانعی است در راه تحقق یکی از مهم‌ترین اهداف آبه، یعنی تغییر قانون اساسی. طبق قانون اساسی کنونی ژاپن، این کشور حق داشتن ارتش مستقل را ندارد و این قانون ژاپن را از ورود به جنگ منع می‌کند. از همین رو، آبه خواستار تغییر قانون اساسی است؛ به نحوی که ژاپن بتواند ارتش خود را تقویت کند. به باور آبه، قانون اساسی کنونی ژاپن در شأن کشوری مستقل نیست و این کشور برای اهداف دفاعی، نیازمند ارتشی از خود است. اگرچه این آرزوی دیرینه آبه بر کسی پوشیده نیست، ولی او در کارزار انتخاباتی خود چندان بر وعده تغییر قانون اساسی پافشاری نکرد و بیشتر بر ثبات وضعیت مالی این کشور متمرکز بود. او از رابطه دوستانه‌اش با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات‌ متحده نیز با آب‌و‌تاب تعریف می‌کرد و توانایی احزاب مخالف برای حکومتی مؤثر را به چالش می‌کشید. او روز یکشنبه گفت: «ما بارها گفته‌ایم آیا شما دولتی پایدار می‌خواهید یا هرج‌و‌مرج؟». آبه در حالی در انتخابات پارلمانی اخیر به پیروزی رسید که تاکنون در رفع و رجوع بسیاری از چالش‌های این کشور ناکام بوده است؛ چالش‌هایی مانند رشد کند اقتصادی، نرخ پایین زادوولد و سیر پیری جمعیت و حضور اندک زنان در مقام‌های مدیریتی و سپهر سیاسی نسبت به مردان. به باور برخی تحلیلگران، موفقیت آبه در این انتخابات نه به معنای اعتماد مردم به دیدگاه‌های این حزب بلکه به دلیل فقدان اپوزیسیونی قوی است. یکی از شهروندان 68ساله ژاپنی که یکشنبه‌شب در حوالی محل گردهمایی نهایی کارزار آبه حضور داشت و به حزب لیبرال‌دموکرات رأی داده بود، در گفت‌و‌گو با نیویورک‌تایمز دلیل انتخاب حزب آبه را چنین توضیح داد: «اپوزیسیون خوبی وجود ندارد. هیچ حزبی نیست جز همین لیبرال‌دموکرات». بر اساس گزارش‌ها، نرخ مشارکت فقط 49 درصد بوده که دومین نرخ مشارکت پایین تاریخ ژاپن است. به گفته ناظران، شاید بارندگی شدید در مناطق جنوبی ژاپن یکی از دلایل کاهش رأی بوده باشد، ولی ظاهرا روند ثبت‌نام نیز عامل تأثیرگذاری بر این زمینه بوده است. دونا ویکس، استاد دانشگاه موساشینوی ژاپن، درباره علت مشارکت پایین در این انتخابات می‌گوید: «آنها احساس می‌کنند رأیشان تغییری ایجاد نمی‌کند». برخی تحلیلگران می‌گوید پوشش رسانه‌ای کم نیز یکی دیگر از دلایل مشارکت پایین بوده است. کویچی ناکانو، استاد علوم‌سیاسی دانشگاه سوفیای ژاپن، بر این باور است: «بسیاری از مردم رأی ندادند، چون اصلا نمی‌دانستند که انتخاباتی در جریان است». آبه در سال‌های گذشته تلاش بسیاری کرده تا خود را به‌عنوان رهبری در سطح جهانی بشناساند، به‌ویژه با روابط دوستانه خود با ترامپ و گسترش روابط خود با شی جیپینگ، رئیس‌جمهوری چین. در سفر ترامپ به چین در ماه می، بالاخره این رابطه جواب داد؛ چراکه ترامپ در توییتی اعلام کرد مذاکره تجاری جنجالی با ژاپن را تا بعد از انتخابات ژاپن به تعویق می‌اندازد. این موقعیت جهانی به آبه کمک کرد رأی‌دهندگان را متقاعد کند که او بهترین گزینه برای پیشرفت ژاپن است. او همچنین از مزیت رهبری حزبی برخوردار بود که تقریبا اکثر دوره‌های بعد از جنگ جهانی دوم را در قدرت بوده است. یکی از رأی‌دهندگان 80ساله ژاپنی اوایل صبح یکشنبه و بعد از اینکه رأی خود را به صندوق انداخت، در گفت‌و‌گو با خبرنگار نیویورک‌تایمز گفت: «حزب لیبرال‌دموکرات ‌‌ژاپن کنونی را ساخته است. آیا مردم از سطح زندگی بالای خود با تکنولوژی، علوم، اطلاعات و همه چیزهای پیشرفته لذت نمی‌برند؟». احزاب مخالف نوپا در ژاپن چندان پایدار نیستند و از انتخاباتی به انتخابات دیگر محو می‌شوند و احزاب سنتی بر همین موضوع سرمایه‌گذاری می‌کنند. با‌این‌حال، در انتخابات اخیر برخی احزاب مخالف تلاش کردند با معرفی‌ نامزدهای زن، خود را از باقی احزاب جدا کنند. با وجود این، نتایج نشان می‌دهد اکنون فقط 56 نفر از 245 نماینده پارلمان ژاپن زن هستند. درحالی‌که آبه همیشه گفته خواهان ساختن جامعه‌ای است که «زنان بتوانند بدرخشند»، ولی کمتر از یک‌ششم نامزدهای حزب لیبرال‌دموکرات در این انتخابات زن بودند و فقط یک زن در کابینه آبه حضور دارد.