چرا برخی مقایسههای آماری اشتباه است؟
| بحث فیشهای حقوقی برخی مدیران دولتی و پزشکان این روزها بسیار داغ شده است. صرفنظر از اینکه این بحث برای جامعه بسیار مفید و آموزنده خواهد بود چیزی که این روزها بسیار آزاردهنده است حجم وسیع آمار و اطلاعات عجیب و غریبی است که معمولا بدون سند ارائه میشوند و متاسفانه خیلی هم سریع بازپخش میشوند.
۵۵آنلاین :
55 آنلاین:
بحث فیشهای حقوقی برخی مدیران دولتی و پزشکان این روزها بسیار داغ شده است. صرفنظر از اینکه این بحث برای جامعه بسیار مفید و آموزنده خواهد بود چیزی که این روزها بسیار آزاردهنده است حجم وسیع آمار و اطلاعات عجیب و غریبی است که معمولا بدون سند ارائه میشوند و متاسفانه خیلی هم سریع بازپخش میشوند. به عنوان مثال در مقالهای که توسط سایت الف بازنشر شده ادعا شده است که متوسط درآمد ماهانه پزشکان در آلمان تنها بین چهار هزار یورو است و نتیجه شده چون تولید ناخالص داخلی آلمان حدود 15 برابر درآمد سرانه ایران است، بنابراین پزشکان ایرانی به نسبت بسیار بیشتر از پزشکان آلمانی حقوق دریافت میکنند. در این نوشته کوتاه بدون هرگونه داوری یا ارزشگذاری تنها سعی میکنم اطلاعات دقیق تری ارائه کرده و نکات ظریفی برای استفاده بهتر از دادههای زیادی که در اطراف وجود دارد بیان کنم. خلاصه کلام این است که باید حواسمان جمع باشد که اگرچه آمار و اطلاعات ابزارهای بسیار مفیدی هستند ولی استفاده غلط از آنها میتواند به نتیجهگیریهای غلط هم منجر شود. نکته آخر اینکه متاسفانه به دادههای درآمد پزشکان آلمانی دسترسی ندارم. در عوض درآمد پزشکان آمریکا را بررسی کردهام.
منبع آمار
اولین نکته در استفاده از آمار توجه به منبع ارائه کننده آمار است. خوانندگان باید از نویسندگان بخواهند که آمار بدون منبع ارائه نکنند. به عنوان مثال در مقاله فوق اشاره شده است که تولید ناخالص داخلی آلمان حدود چهار هزار میلیارد دلار است که حدود 15 برابر تولید ناخالص داخلی ایران است. در حالی که طبق آمار بانک جهانی در سال 2014 درآمد ناخالص داخلی آلمان و ایران به ترتیب 3868 و 3/425 میلیارد دلار بوده. بنابراین در سال 2014 تولید آلمان تنها حدود 9 برابر تولید ایران بوده است و نه 15 برابر.
مقایسه سیب با پرتقال؟!
اولین نکته بدیهی در مقایسه دو پدیده این است که آن دو باید از یک جنس باشند. شما نمیتوانید رنگ، مزه یا آبدار بودن یک سیب را با یک پرتقال مقایسه کنید. همینطور است مقایسه درآمد ماهانه با درآمد سالانه! یا درآمد پزشک عمومی با پزشک متخصص یا فوق تخصص. اگرچه این شرط بسیار ساده و بدیهی به نظر میرسد متاسفانه بسیاری از اخبار و نوشتهها همین اصل ساده را رعایت نمیکنند. اگر نویسندهها سهوا یا عمدا مقایسههای غلط انجام میدهند، خواننده باید هوشیار باشد.
اگر متن انگلیسی مطلب فوق در سایت الف را با دقت بخوانید متوجه میشوید که درآمد مورد اشاره مربوط به پزشکان عمومی است که هنوز تخصص نگرفتهاند. در جای دیگری از متن هم به این نکته اشارهای نشده است. ولی اگر کامنتها را بخوانید متوجه میشوید که اکثر خوانندگان سایت برداشتشان این بوده است که در آمد چهار هزار یورویی مربوط به متخصصان آلمانی است. مقاله فوق سهوا یا عمدا ذهن خواننده را به این سمت هدایت کرده است. مثال دیگر از مقایسههای «سیب با پرتقال»، مقایسه متوسط درآمد با درآمد سوپراستارهاست. فرض کنید که میخواهیم درآمد فوتبالیستهای اسپانیا با بسکتبالیستهای آمریکا مقایسه کنیم. آیا مقایسه درآمد مسی (39 میلیون دلار) و رونالدو (19 میلیون دلار) با درآمد بسکتبالیستهای معمولی (9/4 میلیون دلار) در NBA مقایسه درستی است؟ مسلما سوپراستارهایی مانند مسی درآمد بیشتری از یک بازیکن معمولی در بسکتبال دارند. برای مقایسه دقیقتر نه تنها نیاز به مقایسه درآمد مسی و رونالدو با کوبی برایان (8/27 میلیون دلار) و لبران جیمز (6/17 میلیون دلار) دارید بلکه باید متوسط دریافتی در لیگ اسپانیا (دو میلیون دلار) را با متوسط دریافتی (9/4 میلیون دلار) در NBA مقایسه کنید. مقایسه درآمد متوسط پزشکان عمومی خارجی با درآمد عده معدودی پزشک متخصص داخلی از جنس مقایسه درآمد مسی با درآمد بسکتبالیست معمولی در دسته دوم و سوم NBA یا همان مقایسه «سیب با پرتقال» است. بنابراین مقایسه درستتر، مقایسه درآمد متخصصان پردرآمد داخلی با پزشکان متخصص پردآمد خارجی است.
نمونهبرداریهای خراب!
فرض کنید میخواهید قد دانشآموزان دو مدرسه را مقایسه کنید ولی فرصت ندارید که قد تمام دانشآموزان دو مدرسه را اندازهگیری کنید. ناچار هستید که از هر مدرسه یک نمونه انتخاب کنید و این دو نمونه را مقایسه کنید. برای نمونهگیری به مدرسه اول مراجعه میکنید و موفق میشوید تنها از پیش دبستانی پند دانشآموز انتخاب کنید. در مدرسه دوم فقط دانشآموزان پیش دانشگاهی در مدرسه حاضرند. آیا این دو نمونهبرداری به شما کمکی در مقایسه قد دانشآموزان این دو مدرسه میکند؟ در مقایسههای آماری باید حواسمان جمع باشد که در تله این گونه نمونهبرداریهای خراب نیفتیم. نمونهبرداری تصادفی یک راه فرار از شر نمونهبرداریهای خراب است.
درآمد پزشکان در آمریکا
درآمد پزشکان متخصص امریکایی گستره بسیار زیادی دارد و بسته به ایالت محل کار، تخصص و تجربه پزشک تفاوت بسیاری با هم دارند. منبع دادههای این نوشته یک نمونهبرداری از 44 هزار و 400 پزشک آمریکایی است که توسط Medical Group Management Association در سال 2014 انجام شده است. نکته مهم در این نمونهبرداری این است که سعی شده
منبع: مجله تجارت فردا
منبع : ۵۵آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید