بازپس گیری سهم ۴ میلیارد دلاری ایران از آسمان

۵۵آنلاین :

55آنلاین: از کل ناوگان هواپیماهای مسافربری ایران، تنها ۶۵ درصد آن قابلیت پرواز دارند که با متوسط سنی بالغ بر ۲۲ سال، استاندارد قابل اتکایی قلمداد نمی شود. با خرید هواپیماهای جدید، فرودگاه های ایران به قطب توریسم هوایی در منطقه خاورمیانه و غرب آسیا تبدیل می شود. با این اتفاق چهار میلیارد دلاری که هر ساله ایرانیان به ایرلاین های خارجی می‌پردازند، به صنعت هوانوردی ایران تعلق می گیرد.

کمبود صندلی

بر پایه آخرین آمار منتشر شده از سوی وزارت راه و شهرسازی، ناوگان هوایی ایران در مجموع ۲۶۶ فروند هواپیمای مسافربری در اختیار دارد که از این تعداد تنها ۱۶۳ فروند می توانند پرواز کنند و مابقی به طور کامل زمین گیر هستند. به این ترتیب ظرفیت صندلی های فعال در سرویس های هوایی کشور بالغ بر ۲۶ هزار و ۶۲۶ عدد می شود که در قیاس با جمعیت هشتاد میلیونی ایران، اصلا عدد قابل توجهی نیست. گذشته از این عمر متوسط هواپیماهای مسافربری ایران بالای ۲۲ سال است، در حالی که در استانداردهای بین‌المللی، سن بیش از ۱۵ سال محدودیت پرواز برای هواپیماهای مسافربری ایجاد می‌کند. پیش از این وزیر راه و شهرسازی در رابطه با وضعیت نامطلوب صنعت هوایی ایران به خبرگزاری ایرنا گفته بود:«استفاده بیشتر از هواپیماهایی که در آستانه ۲۴ سالگی قرار دارند، هزینه اضافه بر دوش صنعت می‌گذارد. هزینه تامین قطعات این هواپیماها و تعمیر آنها بسیار گران است و برخی قطعات دیگر در بازار نیست. همچنین مصرف سوخت این هواپیماها بسیار بالاست.»

رقابت‌های پنهان

رفع مشکلات صنعت هوایی کشور یکی از دغدغه های وزارت راه و شهرسازی از ابتدای دولت یازدهم تاکنون بوده است. به همین منظور بود که توافقات اولیه برای خرید ۱۱۸ هواپیما از فرانسه و ۲۰ فروند هواپیما از ایتالیا در سفر زمستان سال گذشته رئیس جمهور به این دو کشور صورت گرفت. هر چند قرار بود طی این مدت چند فروند از ایرباس های فرانسوی به ایران تحویل داده شوند، اما تلاش های پنهان بوئینگ برای ورود به صنعت هوایی ایران، نهایی شدن قراردادها با ایرباس را به تاخیر انداخت. خرداد سال جاری و در پی بر ملا شدن رقابت های پشت پرده، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی ایران به ایرنا گفته بود:«بین شرکت‌های بوئینگ و ایرباس یک رقابت تنگاتنگی در بازار ایران وجود دارد که متاسفانه فروش هواپیما به ایران را با مشکل روبرو کرده است.» مقصود اسعدی سامانی همچنین خبر داده بود:«شرکت ایرباس برای فروش هواپیما به ایران باید مجوز اوفک را داشته باشد اما آمریکا می‌خواهد ابتدا مشکل بوئینگ را برای ورود به بازار ایران حل کند، بنابراین ایران ایر و این شرکت‌ها هنوز در حال مذاکره اند تا مشکلات رفع شود.» در همین حال وزیر راه و شهر سازی نیز در آن زمان تصریح کرده بود:«ضرورت دارد از رقابت سازنده‌ها استفاده حداکثری به نفع مردم داشته باشیم.»

مذاکرات با بوئینگ

در ابتدای سال جاری و پیش از اینکه رقابت های پنهان بوئینگ و ایرباس بر سر ورود به صنعت هوایی ایران از پرده بیرون افتد، مسئولان این شرکت آمریکایی در سفری به ایران با مسئولان وزارت راه و مدیران صنعت هوانوردی ایران دیدار کرده بودند. ایرنا فروردین ۹۵ در گزارشی نوشت:« تیم اعزامی بوئینگ متشکل از مدیر فروش منطقه‌ای این شرکت، مدیر منطقه‌ای بوئینگ، مسئولان سرویس خدمات، پشتیبانی و فاینانس، در نشست با مدیران خطوط هوایی ایران روش‌های همکاری میان دو طرف را بررسی کردند.» بعد از آنکه رقابت ها برای ورود به آسمان ایران بین ایرباس و بوئینگ بالا گرفت، یکی مسئولان این شرکت آمریکایی در مطلب توئیتری خود نوشت:« ما در حال مذاکره با ایرانی ها هستیم و مجوز این کار را از دولت آمریکا گرفته‌ایم.» در همان زمان مدیر عامل ایران ایر هم با تائید مذاکرات با مسئولان بوئینگ اعلام کرده بود:« این شرکت قصد دارد ۱۰۰ فروند هواپیما از بوئینگ خریداری کند.» فرهاد پرورش در عین حال تصریح کرده بود:« ایران برای یک دهه آینده به دستکم ۳۰۰ فروند هواپیما نیاز دارد.»

پس‌گرفتن پول ایرانیان

وزیر‌ راه و شهرسازی با توجه به هماهنگی های فرانسه و آمریکا از صدور اجازه عقد قرارداد ایرباس با ایران از سوی دفتر کنترل دارایی‌های وزارت خزانه داری آمریکا (OFAC) و همچنین قصد ایران برای بازپس‌گیری سهم چهار میلیارد دلاری خود از آسمان منطقه خبر داد. به گزارش ایرنا عباس آخوندی در رابطه با آخرین وضعیت قرارداد خرید هواپیما از فرانسه گفت:«طرف فرانسوی متعهد شده در سال جاری میلادی هشت فروند و تا سال ۲۰۲۴ میلادی۱۱۰ فروند هواپیما به ایران‌ایر تحویل دهد.» با این همه، شیوه پرداخت قیمت هواپیماهای خریداری شده همواره مورد انتقاد دلواپسان بوده است، موضوعی که به گفته آخوندی قرارداد خرید هواپیما به صورت اجاره به شرط تملیک است؛ یعنی یک شرکت لیزینگ هواپیمایی همه مبالغ را تامین می کند و هواپیماها را اجاره به شرط تملیک در اختیار ما قرار می‌دهد. در همین ارتباط قائم‌مقام وزیر راه و شهرسازی در امور هوانوردی نیز تصریح کرده است:« اصلا قرار نیست هزینه این قرارداد از ایران پرداخت شود که نگران این موضوع باشیم. طبق توافق‌ها این هزینه‌ها را شرکت اجاره‌دهنده هواپیما تامین می‌کند.» اصغر فخریه‌کاشان همچنین به ایرنا گفته است:« با صدور مجوز اوفک برای فروش هواپیما به ایرباس، پروسه انعقاد قرارداد و تحویل هواپیماهای جدید آغاز می شود.» اگر این اتفاق عملیاتی شود، چهار میلیارد دلاری که هر ساله از ایران خارج می شود، به ایران برمی‌گردد.

منبع: آرمان