نگاه اکونومیست به رقابت تولیدکنندگان بزرگ خودرو در سطح بینالمللی
| تصویر سیاه و سفید است؛ فرمان کوچکی روی پایهای دراز سوار شده و کل بدنه شبیه به کالسکهای است که دو چرخ بزرگ در عقب دارد و به جای اسبها، دو چرخ کوچک نیز در جلو دارد، شخصی هندل میزند و ماشین بالاخره آماده حرکت میشود.
۵۵آنلاین :
تصویر سیاه و سفید است؛ فرمان کوچکی روی پایهای دراز سوار شده و کل بدنه شبیه به کالسکهای است که دو چرخ بزرگ در عقب دارد و به جای اسبها، دو چرخ کوچک نیز در جلو دارد، شخصی هندل میزند و ماشین بالاخره آماده حرکت میشود. این تصویری رایج از قدیمیترین ماشینهاست که معمولاً در فیلمهای صامت قدیمی دیده میشود. حالا بیش از دو قرن از ظهور نخستین ماشین با سوخت هیدروژن میگذرد. امروز خودروسازها به دنيبال ساخت ماشینهای بدون راننده هستند و رقابت در این بازار به اوج خود رسیده است. خودروها پیشرفتهترین امکانات راهی بازار میشوند و از شرکتها به دنبال ادغام با شرکتهای بزرگ دیگر هستند تا از این طریق غولهایی شکستناپذیر از خود بسازند.
ماشینها هر روز بزرگ و بزرگتر میشوند. کسانی که به ماشین سواری علاقه زیادی دارند، سالهاست که خودروهای چهار در معمولی را رها کردهاند و به دنبال اسیوویهایی هستند که غول جاده و بیابان محسوب میشوند. در این فاصله، سازندگان خودرو نیز بزرگ و بزرگتر شدهاند و به غولهای شکست ناپذیر تبدیل شدهاند. بر اساس گزارش اکونومیست، در حال حاضر تنها چهار کارخانه بزرگ خودروسازی در جهان، سالانه ۱۰ میلیون خودرو تولید میکنند و در این بازار تولید انبوه سعی دارند به سودهایی اقتصادی دست پیدا کنند.
- انبوه سازی برای نجات
بسیاری از مدیر عاملهای شرکتهای خودروسازی معتقدند اندازه تنها راه باقی مانده در این صنعت برای در امان ماندن از تحولات فناوری است. البته منظور آنها از اندازه، تنها اندازه خودرو نیست، بلکه اندازه شرکت را نیز در نظر دارند و به همین خاطر به ادغامهای شرکتی روی آوردهاند. اما تولید انبوه با سرعت زیاد تنها در حرف آسان است و در عمل دشواریهای بسیاری دارد. جزئیات بسیاری وجود دارد که باید یکی یکی مورد بررسی قرار بگیرد؛ موانع کوچک بسیاری نیز در سر راه قرار دارد که باید از میان برداشته شود. تعداد زیادی از روسای شرکتهای خودروسازی هنوز در برابر شیرجه زدن در استخر ادغام مقاومت میکنند چرا که از نظر آنها بسیاری از اقدامات صورت گرفته تاکنون، فاجعه بوده است. برای مثال مالکیت شرکت آلمانی و چندملیتی دایملر بر شرکت خودروسازی کرایسلر در سال ۱۹۹۸ در پایان به یک فاجعه بزرگ تبدیل شد که بسیاری هنوز از آن به تلخی یاد میکنند. فهرست اتفاقات تلخ گذشته، طویل است. اخیراً قراردادی بین جنرال موتورز و بازوی اروپایی آن یعنی گروه پیاسای فرانسه در زمینه فروش اوپل (به ارزش 1.3 میلیارد یورو) صورت گرفته که به نظر میرسد. کاملاً برخلاف مسیر انبوه سازی حرکت میکند.
واقعیت این است که چنین قراردادهایی به ایجاد نوعی تثبیت و اتحاد کمک میکند. در ابتدا گمانههایی درباره نوعی ادغام بزرگ میان جنرال موتورز و اتومبیل سازی فیات کرایسلر وجود داشت که این گمانهها نیز حاصل قراردادی در سال ۲۰۱۴ بود. این شرکت ایتالیایی که سالانه کمتر از ۵ میلیون خودرو تولید میکند. به ریاست سر گیو مارچيونه به دنبال ادغام با جنرال موتورز در این سالها بوده است. شرکت آمریکایی نیز سعی دارد با نادیده گرفتن وضعیت این کسب و کار در اروپا، فیات را به عنوان شرکت پرسود وارد بازار خودش کند و همکاری آن در آمریکا به موفقیتهای بیشتری دست پیدا کند. البته ماری بارا رئيس جنرال موتورز با نادیده گرفتن فروش اوپل، درخواست آقای مارچیونه را رد کرده و هنوز چیزی باعث نشده نظرش را تغییر بدهد. برخی از تحلیلگران میگویند جنرال موتورز بیجهت تقلا میکند و نمیتواند شرایط موجود را مدیریت کند؛ در واقع این شرکت برای مدیریت فعالیتهای خود در آمریکا و چین، چارهای ندارد به جز اینکه شرایط را بپذیرد. حالا نیز تحلیل گران میگویند. مسائل به ادغام فیات و اوپل در اروپا گره خورده است.
همینطور که بحثها در مورد فیات و جنرال موتورز در جریان است، شایعههایی نیز در مورد فولکس واگن به گوش میرسد. بر اساس گزارش اکونومیست، این شرکت آلمانی مدتی است که برای شرکت فرانسوی افسیای دندان تیز کرده است. چندی پیش در جشن سالانهای که برای صنعت خودروسازی در ژنو تشکیل و با فروش نهایی اوپل همزمان شده بود، مارچیونه گفته بود: «بدون تردید فولکس واگن در یک فرصت مناسب ظاهر میشود تا گفتوگو کند.» او همچنین پیش بینی کرده بود که ادغام پیاسای و جنرال موتورز باعث میشود. این شرکت فرانسوی در اروپا روی سکوی دوم قرار بگیرد و در نتیجه فولکس واگن به عنوان سردمدار بازار برای انبوه سازی تحت فشار بیشتری قرار خواهد گرفت. فولکس واگن نیز که بعد از رسوایی مربوط به انتشار گاز کربن در خودروهای خود تلاش دارد آمریکا را از میدان رقابت خارج کند، اگر شرایط به همین شکل باقی بماند، قطعاً جانی دوباره خواهد گرفت. شرکت افسیای با فروش کامیونهای رم در آمریکا به سود باورنکردنی دست پیدا کرده و برند جیپ آن نیز از شهرت زیادی در جهان برخوردار است. در کنار آن مازراتی و آلفا رومئو نیز ظرفیتهای بالقوهای دارند که نباید نادیده گرفته شود.
- فولکس واگن هنوز حرف اول را میزند
هرچند همه این موارد ظاهر جذابیت دارد اما هر قراردادی که صورت بگیرد، سود کمی برای اروپا به همراه خواهد داشت، چرا که تکه بزرگ بازار خودرو در اروپا در حال حاضر در دستان فولکس واگن است. این شرکت خودروهای کوچک بسیاری نیز برای ارائه کردن به بازار دارد. البته مسائلی داخلی نیز میان برخی از شرکتهای اروپایی وجود دارد که باعث میشود خیال فولکس واگن از بابت بازاری که در اختیار دارد راحت باشد. به علاوه شرکت افسیای با بدهیهای بسیاری مواجه است. که از جذابیت آن برای دیگران کم میکند اساس گزارش اکونومیست، این شرکت حدود ۵ میلیارد 222 بدهي دارد، ماتياس مولر مدیرعامل شرکت فولکس واگن هیچ صحبتی با افسیای در مورد ادغام نداشته و این نشان میدهد که شرکت فولکس واگن نسبت به گذشته رویکرد متفاوتی به ادغام دارد. اما افسیای تنها گزینه پیش رو نیست. فورد گزینه دیگری است که میتواند به برای فولکس واگن و اهدافش کاملاً مناسب باشد. شرکت فورد چندی پیش در بازار سرمایه از سوی شرکت تسلا که در سال 2003 تشکیل شده، به سخره گرفته شد اما همچنان برای فولکس واگن گزینه مناسبی به شمار میآید. به هر حال فولکس واگون کاملاً مصمم است که بازار صنعت خودرو را رهبری کند و تلاش میکند رسواییای که باعث شد ۲۲ میلیارد دلار جریمه پرداخت کند را از ذهن همه پاک کند. این شرکت بهای زیادی برای جبران اشتباهات خود پرداخت کرده است. از ترکیب شرکتها ممکن است هر چیزی ایجاد شود اما قطعاً آنچه که به وجود میآید، هدف ایجاد گروهی برای تولید سالانه ۱۵ میلیون وسیله نقلیه را در چشم همه معقول و منطقی میکند.
تحلیلگران با برخی از ادغامها در بازار خودرو موافق و با برخی دیگر مخالف هستند. اتحادهایی که بین شرکتها ایجاد میشود نیز میتواند بسیار مؤثر باشد. برای مثال رینالت فرانسه مدتها بود کار خودش را انجام میداد، نیسان نیز در ژاپن مشغول به کار خودش بود. اما اتحاد این دو شرکت، باعث شد موفقیتهای آنها دوچندان شود. بر اساس گزارش اکونومیست، چنین اتحادهایی معمولاً بهتر از ادغامها نتیجه میدهد. البته این اتحادها برای مسائل کلان کمتر جواب میدهند. به هر حال رقابتها تنگاتنگ است و شرکتها باید هر کاری که میتوانند انجام بدهند تا در این بازار رقابتی جان سالم به در ببرند.
- ژاپنیها مقابل آمریکاییها
چیزی که بیش از همه در نظر برجسته است، مشکلات صنعت خودروسازی در ایالات متحده آمریکا است. در آمریکا شرکتها برای صرف هزینه، رقابت تنگاتنگی با شرکتهای خودروسازی ژاپنی دارند. در واقع باری بر دوش صنعت خودروسازی قرار گرفته که آن را به میدان جنگ برای تولیدکنندگان تبدیل کرده است. قیمت سوخت سالهاست که تاثیری در عرصه رقابت برای خودروسازی نگذاشته و به این ترتیب اقتصاد سوخت کمترین اثر را در بازار خودروسازی دارد. مصرف کنندگان نیز اغلب به دنبال خودروهایی هستند که به لحاظ قیمت، کارکرد، کیفیت و ظاهر برای آنها مناسب باشند. البته شرکتهایی که بتوانند همه این استانداردها را در کنار اقتصاد سوخت فراهم کنند قطعاً در اولویت هستند. بر اساس گزارش مجله فوربز، ژاپنیها مدتی است که اقتصاد سوخت را نیز در دستور کار خود قرار دادهاند. این مسئله باعث شده تولیدکنندگان آمریکایی نیز تحت تأثیر قرار بگیرند. اما در کنار آن، وضعیت توليد داخلی خودرو در آمریکا نیز به گونهای پیش رفته که شرایط را برای تولید کنندگان در این کشور دشوار کرده است. تغییرات ساختاری بزرگی در صنعت خودروسازی شکل گرفته که بیشترین تأثیر را روی این صنعت در ایالات متحده آمریکا برجای گذاشته است. بر اساس گزارش فوربز، شرکتهای ژاپنی نه تنها بهتر از همتایان آمریکایی خود عمل میکنند بلکه اساساً به شكل دیگری فعالیت خود را پیش میبرند. بررسیها نشان میدهد که شرکتهای ژاپنی خودروهایی با کیفیت بالاتر ارائه میکنند اما آمریکاییها سعی دارند این شکاف را پر کنند و فاصله خود را با رقبای چشم بادامیشان کم کنند.
شرکتهای برتر ژاپنی سعی دارند زمینههای رقابت در عرصه بینالمللی را باز تعریف کنند و به همین خاطر استانداردهای جدیدی را تعریف کردهاند. رویکرد جدید ژاپنیها به تولید خودرو در بازار به منابع انسانی و سازمانی وسیعی نیاز دارد. اگر صنعت خودروسازی در سایر کشور از جمله در ایالات متحده آمریکا در بازار رقابت کند، چارهای ندارد جز اینکه تغییرات ساختاری را بپذیرد و پارادایمهای جدیدی برای تولید در نظر بگیرد. البته آمریکاییها و بسیاری از دیگر تولیدکنندگان مدتهاست که این روند را آغاز کردهاند. اما مسلم است که این فرآیند به زمان زیادی نیاز دارد، پیچیدگیهای خودش را دارد و کاملاً هزینهبر است. به هر حال این صنعت نیز با محدودیتهایی همراه است که ممکن است آن را با مشکلاتی روبهرو کند. علاوه بر تغییرات ساختاری، تولیدکنندگان باید قوانین جدیدی در زمینه ایجاد امنیت و همچنین کاهش انتشار کربن را در دستور کار خود قرار بدهند.
ظهور شرکتهایی مانند تسلا نیز در صنعت خودروسازی حائز اهمیت است. در کنار آن، شرکتهایی مانند گوگل، اپل و اوبر با ایدههای جدید خود شکل تازهای به بازار و صنعت خودرو میبخشند. این شرکتها فشاری را به شرکتهای تولید کننده خودرو وارد میکنند و باعث میشوند آنها ناگزیر به ادغام يا اتحاد با یکدیگر روی بیاورند. یکی از مشاوران صنعت خودروسازی در گفتوگو با اکونومیست میگوید: «همه میدانند که ادغامهای بزرگ بهترین راه حل منطقی در بازار فعلی است. حتی اگر این قراردادها در حال حاضر دشوار باشد باز هم مهم است و باید انجام شود.» البته شرکتها برای اینکه ادغامهای موفقیت آمیزی داشته باشند و مانند برخی تجربیات تلخ گذشته با شکست مواجه نشوند باید شرایطی را رعایت کنند. نخستین قدم این است که هر کسی در این مسیر قدم برمیدارد باید قانع شود. گاهی حتی پای خانوادهها نیز به میان میآید. شرکتهایی مانند بیامو، فیات، فورد، تویوتا و فولکس واگن همگی نوعی وابستگیهای خانوادگی دارند که ابتدا باید آن را حل کنند. قدم دیگر این است که در هر کاری، سوددهی را مد نظر داشته باشند.
عرصه رقابت در صنعت اتومبیل سازی کاملاً پویاست. بر اساس مطالعات متیوس هولویگ از دانشگاه کمبریج، در یک قرن گذشته میدان رقابت دستخوش تغییرات بسیاری نیز شده است. استراتژیهایی که شرکتها در گذشته استفاده میکردند تعاریف مشخصی داشت اما امروزه استراتژی شرکتها برای رقابت تقریباً نامشخص است. مطالعات این استاد دانشگاه نشان میدهد که تولید انبوه خودرو به تکامل رسیده است. در واقع بسیاری از شرکتهای سازنده خودرو، این روزها تولید انبوه را در دستور کار خود قرار دادهاند اما هیچ کدام از رویکرد مشخصی پیروی نمیکنند. بر اساس بررسیهای تحلیل گران، یکی از بهترین راهحلها در دنیای امروزی خودروسازی، روی آوردن به ادغام است. این ادغامها باید به صورت سنجیده صورت بگیرد. حتی اگر ادغامها ممکن نیست، لازم است که شرکتها نوعی اتحاد میان یکدیگر شکل بدهند تا در این بازار رقابتی به سود دست پیدا کنند. به هر حال این بازار دیگر بازار دو قرن پیش نیست.
منبع : مجله صدا
دیدگاه تان را بنویسید