ارسال به دیگران پرینت

آینده بازار جهانی نفت در دوران دونالد ترامپ به چه شکل رقم خواهد خورد؟

| تکانه انتخاب غیرمنتظره دونالد ترامپ به ریاست جمهور امریکا امواج سترگی از تغییر را در اقتصاد دنیا به راه انداخته و به تلاش وسیعی برای برآورد اثر این رویداد بر بخش‌های مختلف دامن زده است. یکی از بازارهایی که ممکن است با بزرگ‌ترین تغییرات روبه‌رو باشد بازار انرژی است که برای اقتصاد ایران اهمیت ویژه‌ای دارد.

آینده بازار جهانی نفت در دوران دونالد ترامپ به چه شکل رقم خواهد خورد؟

۵۵آنلاین :

تکانه انتخاب غیرمنتظره دونالد ترامپ به ریاست جمهور امریکا امواج سترگی از تغییر را در اقتصاد دنیا به راه انداخته و به تلاش وسیعی برای برآورد اثر این رویداد بر بخش‌های مختلف دامن زده است. یکی از بازارهایی که ممکن است با بزرگ‌ترین تغییرات روبه‌رو باشد بازار انرژی است که برای اقتصاد ایران اهمیت ویژه‌ای دارد. آقای ترامپ پیش از پیروزی انتخابات بارها روی تمایلش به مقررات زدایی از تولید انرژی‌های فسیلی و تشویق سرمایه گذاری در آن بخش تأکید کرده بود و حالا هم وعده داده که چنین سیاستی را به زودی عملی کند. سؤال مهمی که در این مرحله مطرح است این است که در عمل این سیاست به چه شکل خواهد بود و چه آثاری روی تولید و قیمت نفت در بازارهای جهانی خواهد گذاشت.

• سیاست نفتی ترامپ

ترامپ اعتقادی به اثر استفاده از انرژی‌های فسیلی روی تغییرات اقلیمی ندارد و به احتمال زیاد بسیاری از مقررات محدودکننده پخش گازهای گلخانه‌ای و «شکافت با آب» یا «فرکینگ» (Frack- ing) را لغو کرده و آهنگ خروج امریکا از پیمان محیط زیست پاریس را خواهد نواخت. او همچنین اخذ مجوز برای پروژه‌های بزرگ زیربنایی را ساده یا لغو خواهد کرد تا راه برای توسعه لوله‌های انتقال انرژی هموار شود. به علاوه، او امکان حفاری در زمین‌های دولتی را گسترش خواهد داد و احتمالاً اجازه حفاری در اقیانوس اطلس، آلاسکا، اقیانوس منجمد شمالی، و کرانه شرقی خلیج مکزیک را به حراج خواهد گذاشت.

گذشته از این‌ها، ترامپ قصد دارد تا نرخ مالیات بر درآمد و سود شرکت‌ها را شدیداً کاهش دهد و این نیز عامل تشویقی دیگری برای افزایش سرمایه گذاری‌ها در بخش انرژی و نفت خواهد بود . اجرای برخی از این سیاست‌ها راحت‌تر از برخی دیگر است.

و بخشی از آن‌ها نیاز به تصویب کنگره امریکا دارد. ولی با توجه به اینکه هم مجلس نمایندگان و هم سنا تحت کنترل جمهوری خواهانی است که با این رویکردها موافق‌اند، پیشبرد اکثر آن‌ها مشکل نخواهد بود. در مورد اصرار آقای ترامپ بر مقررات زدایی در تولید و استفاده از انرژی فسیلی، باید به این نکته کلیدی توجه داشت که هدف اصلی او ایجاد شغل برای طبقه متوسطی است که در نتیجه عوامل مختلفی چون جهانی شدن و تغییرات تکنولوژی با کمبود کار و ایستایی درامد روبه‌رو شده و از افزایش نابرابری در توزیع درآمد و فرصت‌های شغلی در ایالات متحده می‌نالد.

این گروه در انتخاب آقای ترامپ نقش محوری داشت و او برای حفظ حمایت سیاسی آن‌ها باید برایشان اشتغال و درآمد بیشتری ایجاد کند. برای این کار بخش‌هایی باید تقویت شوند که نتوانند فرآیند تولیدشان را به راحتی به کشورهای دیگر ببرند و محصولشان را از آنجا وارد کنند. به همین دلیل آقای ترامپ سعی دارد تا بخش‌های زیربنایی که به ساخت و ساز محلی وابسته هستند و همین طور استخراج و انتقال انرژی در داخل امریکا را توسعه بدهد و علاقه زیادی به تشویق شرکت‌هایی که در فناوری اطلاعات پیشرو بوده‌اند ندارد.

با این زمینه می‌توان انتظار داشت که سیاست‌های ترامپ در چند سال آینده شرکت‌های نفتی را به استخراج بیشتر گاز و نفت شیلی در امریکا تشویق کند. این رشد در تولید طبیعتاً موجب کاهش قیمت نفت در آینده خواهد شد چون سال گذشته امریکا قانون منع صادرات انرژی‌اش را لغو کرد و در حال حاضر تولید نفت شیلی آن کشور نقش نوسان گیر بازار نفت را بازی می‌کند، به این معنی که هزینه تولید نفت شیلی امریکا یک تعیین کننده اصلی قیمت نفت در بازار جهانی شده است. در ضمن به خاطر انتظارات قیمتی که ایجاد شده، این روند حتی در کوتاه مدت هم اثر منفی روی قیمت نفت گذاشته که نتایجش در بازارهای جهانی به طور کامل مشهود است.

طبیعی است که انتظار پایین آمدن قیمت نفت باعث خواهد شد که انگیزه برای تولید نفت قدری ضعیف شده و سرمایه گذاری‌ها در این حوزه به اندازه‌ای که آقای ترامپ مدنظر دارد افزایش پیدا نکند. یک عامل دیگر هم که ممکن است توسعه منابع انرژی فسیلی امریکا را قدری محدود کند، قوانین و مقررات ایالتی است. تا به حال قوانین و دستورالعمل‌های دولت مرکزی درباره محیط زیست یک محدودیت اصلی برای افزایش تولید نفت در امریکا بوده که دست‌وپای بسیاری از شرکت‌ها را بسته است. منتها برخی ایالت‌های امریکا، قوانین و محدودیت‌های مشابه یا سختگیری اعمال می‌کنند. بعضی ایالت‌ها نیز ممکن است به این نتیجه برسند که استخراج نفت شیل، می‌تواند آثار مخربی روی محیط‌زیستشان از خود برجا بگذارد. برای مثال در اوکلاهما، این گمانه زنی به وجود آمده که افزایش شدید استخراج نفت شیل موجب ایجاد زمین لرزه شده و بحثی هست که شاید باید سیاست‌های سختگیرانه تری را برای استخراج نفت شیل در نظر گرفت. با وجود این محدودیت‌ها، برنامه آقای ترامپ برای تشویق سرمایه گذاری در فعالیت‌های حفاری و استخراج انرژی بدون شک تولید نفت امریکا را در یکی دو سال آینده افزایش خواهد داد، و به تبع آن، قیمت نفت در سه، چهار سال آینده چندان بالا نخواهد رفت. بعید نیست که برای مدتی قیمت نفت در حول و حوش ۴۰ تا ۴۵ دلار به ازای هر بشکه نوسان داشته باشد.

  • واکنش تولیدکنندگان دیگر

پرسش مهمی که در اینجا مطرح می‌شود این است که اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و دیگر کشورهای تولیدکننده نفت چگونه به سیاست‌های جدید انرژی ترامپ عکس‌العمل نشان خواهند داد؟ به نظر من، اعضای اوپک که قرار بود در نشست آینده خود (۳۰ نوامبر در وین) در مورد جزئیات طرح کاهش تولید نفت به منظور تقویت قیمت به توافق برسند، احتمالاً انگیزه کمتری برای حصول چنین توافقی خواهند داشت، چرا که هرگونه کاهش تولید برای کمک به بالا بردن قیمت نفت، با ازدیاد تولید در امریکا جایگزین خواهد شد. به همین دلیل، اثر احتمالی توافق اوپک، روی بازارهای نفتی کمرنگ خواهد شد. در واقع عکس‌العمل اوپک به افزایش تولید نفت و گاز در امریکا احتمالاً صرف‌نظر کردن از توافق روی تعیین سقف تولید خواهد بود. در نتیجه‌ایران و بعضی از تولیدکنندگان بزرگ دیگر به افزایش تولیدشان ادامه خواهند داد. به خصوص که کشورهایی چون عربستان و روسیه به شدت به درآمدهای نفتی وابسته‌اند و کم کردن تولیدشان، در شرایطی که امریکا در پی افزایش تولید است، به شدت به آن‌ها ضرر خواهد زد.

در این شرایط، آن‌ها حتی ممکن است تولیدات خود را بازهم افزایش دهند. عربستان سعودی که بالقوه روی قیمت‌های جهانی تأثیرگذار است، با مشکل دیگری هم مواجه است: در صورتی که این کشور بخواهد تولیدات خود را کاهش دهد، ممکن است سهمیه اوپکی خود را هم به دیگر کشورهای عضو اوپک ببازد؛ بنابراین در چند سال آینده اوپک با مشکلات بزرگ‌تری نسبت به سال گذشته مواجه خواهد بود و انگیزه‌های کشورهای عضو این سازمان برای رسیدن به یک توافق جامع ضعیف‌تر خواهد بود.

از جمع بندی بحث بالا می‌توان این طور نتیجه گرفت که سیاست‌های پیشنهادی ترامپ، هزینه‌های تولید و مصرف انرژی‌های فسیلی را کاهش خواهد داد و شرکت‌های آمریکایی توانایی رقابت بیشتری با رقبای قدرتمند بین‌المللی خود خواهند داشت. سرمایه گذاری‌ها در بخش نفت امریکا افزایش خواهد یافت و مانع رشد قیمت نفت خواهد شد. البته این رشد احتمالاً آن‌قدر نخواهد بود که موجب افت شدید قیمت (شبیه نصف شدن قیمت در سال ۱۳۹۳) و استمرار آن در سطوحی زیر ۳۵ دلار به ازای هر بشکه شود. حتی احتمال افزایش قیمت تا سطح ۵۰ دلاری نیز دور از ذهن نخواهد بود ولی رسیدن مستمر قیمت به سطوحی بالاتر از آن بعید به نظر می‌رسد. احتمالاً تا پایان سال ۱۳۹۶ تعادلی نسبی در قیمت نفت در بازارهای جهانی ایجاد خواهد شد و شاید تا مدتی نوسان قیمت چندانی را شاهد نباشیم.

منبع : مجله ی تجارت فردا
به این خبر امتیاز دهید:
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

پیشنهاد ویژه

    دیدگاه تان را بنویسید

     

    دیدگاه

    توسعه