«ایران مال» کدام نیاز تهرانیها را برطرف میکند؟
| ساخت یک شهر ۲۰ منظوره در غربیترین نقطه تهران، مرحله پایانی فاز اول را پشت سر گذاشت.
۵۵آنلاین :
ساخت یک شهر ۲۰ منظوره در غربیترین نقطه تهران، مرحله پایانی فاز اول را پشت سر گذاشت.
در منطقه ۲۲ تهران که خود به شهر برجهای ساختمانی شهرت پیدا کرده، هم اکنون بزرگترین مجتمع چندمنظوره ایران در حال احداث است.
«ایران مال» یا همان بازار بزرگ ایران، مقیاس واقعی از یک «مال» یا همان مجتمع چندمنظوره است که بر اساس آنچه به عنوان کاربریهای ۱۰ گانه در بخشهای مختلف آن تعریف شده و همچنین با لحاظ جمعیت روزانه قابل پذیرش، عملاً در مقیاس یک شهر نه چندان کوچک در فاصله بین تهران و البرز قرار گرفته است. «مال» به مجموعهای از یک یا چند ساختمان به هم پیوسته با قابلیت خرده فروشی، خدمات تفریحی و سرگرمی و پارکینگهای وسیع اطلاق میشود. تفاوت کلیدی یک «مال» با یک مرکز خرید، وسعت زیاد حداقل ۱۰۰ هزار مترمربعی آن و همچنین ارائه چندین خدمت شهری علاوه بر امکان خرید به مراجعه کنندههاست.
هفته گذشته فاز اول «ایران مال» با افتتاح مجموعه نمایشگاههای تخصصی در این ایر پروژه، رونمایی شد. با افتتاح این نمایشگاه، برندهای ساختمانی فعال در این مجموعه فرصت پیدا کردهاند تواناییهای خود را در عرصههای مختلف ساخت وساز همچون طراحی، اجرا و همچنین انواع مصالح ساختمانی تولید داخل در یک فضای رقابتی برای سرمایه گذاران و بهره برداران ساختمانی نمایش دهند. احتمالاً اولین برداشت غیر حضوری از «یران مال» برای افرادی که این شهر ۲۰ منظوره را بر اساس تجربههای قبلی حضورشان در برخی به اصطلاح «مال»های فعال در تهران قضاوت میکنند، «مواجهه با انبوه واحدهای تجاری در فضای متراکم مجتمع» است اما آنچه نقطه قوت این ایر پروژه به حساب میآید بزرگی فضا و از آن مهمتر، غلبه سایر کاربریهای به شدت مورد نیاز پایتخت و ساکنان مجموعه شهری تهران، در آن است.
در این شهر چندمنظوره، فضای تجاری، کمتر از ۳۰ درصد مساحت زیربنا را اشغال کرده است به طوری که ۷۴ درصد کل مساحت زیربنای «ایران مال» را فضاهایی با ۹ کاربری دیگر شامل «تفریحی»، «فرهنگی»، «دینی»، «ورزشی»، «قامتی»، «خدماتی»، «رفاهی»، «پارکینگ» و همچنین «مشاعات روباز گسترده» تشکیل میدهد. یکی از عوامل مهم و تعیین کننده کیفیت و درجه بندی بازارها در مجموعههای مشابه، مقایسه نسبت مساحت فضاهای تجاری به مساحت کل ساخت است. پایینتر بودن این نسبت نشان دهنده بیشتر بودن فضاهای تفریحی، فرهنگی، عمومی و ... در مقایسه با فضای خالص تجاری است.
شهر ۲۰ منظوره «ایران مال» به لحاظ مساحت کل زیربنا، ۱۳ برابر مجتمعهای چند منظوره موجود در پایتخت وسعت دارد. عرصهای که این ابر پروژه در آن احداث شده نیز دست کم ۲۵ برابر بزرگتر از زمین سایر مراکز تجاری بزرگ و چندمنظوره است. کلنگ ساخت «ایران مال» در زمینی به مساحت ۳۲ هکتار در اردیبهشت سال ۹۰ در منطقه ۲۲ تهران به زمین زده شد و در حال حاضر مراحل ساخت و تکمیل مجموعههای متعدد این ابر پروژه با مجموع زیربنای یک میلیون و ۳۵۰ هزار مترمربع ادامه دارد. موقعیت مکانی این ابرپروژه، بعد از دریاچه چیتگر قرار دارد. در حال حاضر با افتتاح فاز اول «ایران مال»، بزرگترین نمایشگاه تخصصی صنعت ساختمان در محل این ابر پروژه دایر است.
مجموعههایی که در قالب ۱۰ کاربری شهری، در بازار بزرگ ایران به بهره برداری خواهد رسید، قابلیت پذیرش روزانه ۲۰۰ هزار نفر جمعیت از شهرهای تهران، البرز و سایر مناطق شهری اطراف پایتخت را دارد. این میزان مراجعه، مقياس این ابر پروژه را در حد یک شهر نه چندان کوچک نشان میدهد. (در حال حاضر به شهری با جمعیت حداکثر ۵۰ هزار نفر جمعیت شب شهر کوچک اطلاق میشود.)
نوع کاربریهایی که با مجموعههای مختلف در حال ساخت در «ایران مال» ایجاد میشود به گونهای است که ساکنان مجموعه شهری تهران با یک روز مراجعه (سفر) و حضور کامل در این ابر پروژه، میتوانند انواع نیازهای شهری خود را پوشش دهند. بررسیها نشان میدهد، فقر مراکز تفریحی و سرگرمی با شاخصهای استاندارد در تهران تأثیر منفی غیرمستقیم اما قابل ملاحظه بر روحیه افراد گذاشته است تا جایی که بخشی از کمبود نشاط اجتماعی در شهر از همین موضوع نشات میگیرد. ترافیک، کمبود وقت آزاد و مهمتر از همه، جانمایی نامناسب برخی از مراکز شهری موجود در تهران باعث این موضوع شده است. هرچند طی دوره اخیر مدیریت شهری، تعدادی پارک و فضاهای شهری با کاربریهای فرهنگی یا تفریحی در بخشهایی از شهر ایجاد شد اما موقعیت مکانی نامناسب آنها به لحاظ استقرار در محدوده متراکم و پرترافیک شهر تهران از یکسو و عدم پیش بینی کاربریهای مکمل در این فضاها (به خصوص تأمین پارکینگ مناسب و کارآمد به لحاظ ظرفیت پارک و از آن مهمتر، مسیرهای دسترسی به پارکینگ) از سوی دیگر سبب شده عمده مراکز تفریحی و سرگرمی در پایتخت برای بخش زیادی از شهروندان، به مکانهای یکبارمصرف تبدیل شود. در حقیقت سختی سفر درون شهری به این مراکز باعث میشود افراد بعد از اولین حضور، تصمیمی برای مراجعه دوباره، دست کم در میان مدت، نداشته باشند بزرگترین نقطه ضعف مشترک برخی مراکز چندمنظوره، اول پارکینگ و مسیرهای دسترسی و بعد از آن، تراکم نامتعارف واحد تجاری ثابت و سیار در فضای داخلی مجتمعهاست. با این حال، طراحی صورت گرفته در ابر پروژه «ایران مال» به گونهای است که امکان برنامه ریزی بابت تفریح و سرگرمی منظم برای خانوادهها را فراهم میآورد. عمده مقاصد غیرکاری شهروندان که برای مراجعه به همه آنها، به چندین روز زمان و چندین سفر پراکنده به مناطق مختلف شهر نیاز است، در شهر ۲۰ منظوره «ایران مال» قابل دسترسی است. عوامل این ابرپروژه می گویند «ایران مال» یکی از پنج مال بزرگ جهان محسوب میشود و در بین کشورهای منطقه، اول است. این ابر پروژه مورد ارزیابی موسسه ارزیابی کننده مجموعههای تجاری جهان نیز قرار گرفته است. آنچه مشخص است اینکه، این شهر ۲۰ منظوره به لحاظ وسعت، بزرگترین «مال» ایران به حساب میآید. حدود ۷۰۰ واحد تجاری در «ایران مال» تعبیه شده است که رستههای مختلف کالایی و خدماتی قرار است با حضور برندهای ایرانی و خارجی در آن عرضه شود. این ابر پروژه دارای ۱۴ هزار پارکینگ خودرو و شش هزار پارکینگ موتور سیکلت است که از این بابت، معضل بزرگ مجتمعهای تجاری، در این محل برای مراجعه کنندهها قرار است برطرف شود. از طرفی، «مسیر دسترسی مناسب» که خلأ آن در برخی مجتمعهای چندمنظوره تازه ساخت در تهران، به گرههای ترافیکی روزانه در بزرگراههای همجوار منجر شده، در «ایران مال» با طراحی ۲۶ معبر ورودی، ۱۲ معبر خروجی و ۱۷ راه ارتباطی، مورد توجه طراحان و عوامل ساخت قرار گرفته است.
مراجعه به ش هر ۲۰ منظوره «ایران مال» در تهران، از طریق دو بزرگراه منتهی به مرز غربی محدوده شهری پایتخت امکان پذیر است. از طرفی، ساکنان البرز و مناطق شهری غرب پایتخت نیز از طریق ادامه اتوبان همت در غرب و اتوبان تهران-کرج میتوانند به این مجموعه مراجعه کنند.
از جنوب پایتخت و مناطق شهری واقع در حریم جنوبی تهران نیز میتوان با استفاده از مسیر بزرگراهی آزادگان به این ابر پروژه رسید. از شمال و شرق شهر نیز به واسطه رینگ بزرگراهی موجود در پایتخت، امکان عزیمت به «ایران مال» بدون گذر از محدوده مرکزی شهر وجود دارد. این نحوه دسترسی به یک مجتمع چندمنظوره با قابلیت تأمین نیاز ۱۰ گانه جمعیت شهری، تحت تأثیر جانمایی پروژه و قرارگیری آن در منطقه ۲۲ شکل گرفته است. منطقه ۲۲ تهران مطابق طرح جامع تهران، قرار بوده به منطقهای با قابلیت ارائه خدمات فراشهری در حوزه تفریح و گردشگری تبدیل شود.
هرچند حجم انبوه برجهای ساختمانی عمدتاً با کاربری مسکونی در حال ساخت یا ساخته شده در این منطقه، تا حدود زیادی باعث انحراف از اهداف پیش بینی شده در برنامه بالادست پایتخت برای افق شهری منطقه ۲۲ شده است اما طراحیهای صورت گرفته و کاربریهای تعریف شده در ابرپروژه «ایران مال» با احتساب طرحهای توسعه آن، میتواند بخشی از نیاز تفریحی و گردشگری در مجموعه شهری تهران را تأمین کند. در حال حاضر طبق آخرین اطلاعات شورای عالی شهرسازی از وضعیت پروانههای ساختمانی صادر شده برای بلندمرتبههای مسکونی و تجاری در مناطق ۲۲ گانه تهران، کل برجهای موجود در پایتخت به ۹۸۰ ساختمان بالای ۱۲ طبقه میرسد که از این تعداد، ۱۹۰ برج در منطقه ۲۲ ساخته شده است. به این ترتیب نزدیک به ۲۰ درصد از کل برجهای در حال بهره برداری یا در حال ساخت در تهران، در منطقه ۲۲ قرار دارد که از این منظر، تراکم ساختمانی و جمعیت پذیری این منطقه قابل ملاحظه است. این میزان بارگذاری البته به مجموعهای که بتواند نیازهای خرید، تفریحی و سرگرمی و سایر خدمات شهری خانوارهای ساکن در منطقه را تأمین کند احتیاج اساسی دارد به خصوص آنکه، یک مشکل اصلی منطقه ۲۲ غفلت مدیریتش هری در دورههای گذشته از تأمین سرانههای شهری در طراحی و تعریف شهرکهای مسکونی در این منطقه است. از این منظر، بازار بزرگ ایران میتواند نقش محوری در پوشش نیازهای شهری این منطقه و البته سایر مناطق تهران و شهرهای اطراف ایفا کند.
این مجموعه چندمنظوره در عین حال به لحاظ اقتصادی و تاثیرگذاری بر کسب و کارهای صنعتی و تجاری، نقش پررنگی میتواند در تهران بازی کند. طراحی و ش روع به کار مجموعه نمایشگاهی در «ایران مال» با قابلیت برپایی نمایشگاههای تخصصی در کلاس بین المللی، یک ظرفیت بزرگ در این راستا محسوب میشود. از طرفی، فضاهای تجاری پیش بینی شده در این ایر پروژه به گونهای است که بخش زیادی از واحدهای تجاری و صنفی پراکنده در سطح شهر تهران به خصوص واحدهای مستقر در محدوده مرکزی میتواند به شکل متمرکز به منطقه ۲۲ تهران منتقل شود و بورسهای تخصصی عرضه کالا و خدمات در منطقهای خارج از کانون ترافیک و تراکم جمعیتی شکل بگیرد.
تجربه «مال»داری در برخی کشورهای جهان از جمله کشورهای منطقه نشان میدهد، استقرار این مراکز در نقاط محیطی شهرها مشروط به فراهم بودن سرویسهای سریع و راحت حمل ونقل، میتواند به رونق عرضه و تقاضای کالا و خدمات در این مراکز منجر شود و چرخه فروش و مصرف را تقویت کند. طراحان شهر ۲۰ منظوره «ایران مال» بر تقویت تولید داخلی از طریق حمایت از عرضه برندهای معتبر ایرانی تاکید کردهاند.
کارشناسان شهری در این میان، یکی از شروط موفقیت در این مسیر را اقدام هماهنگ مدیریت شهری برای فراهم کردن زمینههای تشویقی انتقال بخشی از واحدهای تجاری و صنفی به این شهر ۲۰ منظوره معرفی میکنند، یک مکانیسم تشویقی در این خصوص، میتواند طراحی شارژ شهری شناور برای کسب و کارهای تجاری باشد به این معنا که متناسب با فاصله گرفتن واحدها از محدوده مرکزی شهر، میزان شارژ شهری آنها کاهش پیدا کند.
به طور طبیعی، استقرار یک واحد تجاری در مرکز شهر، عوارضی به مراتب بیشتر از فعالیت در نوار محیطی، برای شهر و شهروندان ایجاد میکند که یک نمونه آن، دامن زدن به ترافیک در محدوده مرکزی است.
کارشناسان شهری در عین حال دومین توصیهشان به شهرداری «تعیین تکلیف سریع شبکه حمل و نقل عمومی منتهی به منطقه ۲۲» است. در حال حاضر یکی از خطوط مترو تهران از طریق ایستگاه چیتگر، به ساکنان غرب پایتخت خدمات رسانی میکند اما نیاز حمل ونقلی جمعیت ساکن در این منطقه، به افزایش سریع ظرفیت مترو در مسیر منتهی به غرب تهران نیاز دارد. در کنار مترو، سایر مدهای حمل ونقل عمومی از جمله اتوبوس تندرو و قطار سبک شهری نیز مورد نیاز است تا از بار ترافیک و تقاضای سفر با خودرو شخصی بکاهد. غرب تهران کریدور ترافیکی ورود بخش قابل توجهی از جمعیت روز کلانشهر تهران است که فعلاً عمده آن، از طریق شبکه بزرگراهی در حال تردد است.
در بازار بزرگ ایران علاوه بر فضاهای تجاری، یک هایپرمارکت بزرگ ساخته شده است. همچنین بیش از ۲۰۰ رستوران و مجتمع رستوران نیز در این مجموعه در حال ساخت است که وجود این فضاها چرخه یک روز کامل اقامت در ایران مال را برای بازدید کنندهها و به خصوص خانوارها کامل میکند. در مجموعه رستورانهای بازار بزرگ ایران، قرار است تنوع گسترده طبخ غذا با انواع طعمها وجود داشته باشد از جمله تنوع غذایی ملل به عنوان ویژگیهای بومی کشورهای مختلف. در یکی از مجموعه رستورانها بر اساس طراحی صورت گرفته، معماری کشورهای شاخص هر قاره بازنمایی شده است. مثلاً از اروپا معماری ایتالیا انتخاب شده است. همجوار شدن چندین سبک معماری در یک مجموعه، به نوعی جاذبه گردشگری این مجموعه به حساب میآید.
یک ویژگی کلیدی بازار بزرگ ایران وجود فضاها و کاربریهای متنوع برای پوشش نیازهای تفریحی سرگرمی و خرید گروههای سنی مختلف است. این ویژگی، امکان گردش و مراجعه دسته جمعی اعضای یک خانواده را فراهم میکند.
در بازار بزرگ ایران، فضایی به باغ ایرانی ماهان اختصاص داده شده است که با الهام از باغ ماهان کرمان، به شکل باغ تخت با پنج سطح و با آبنماهای متعدد، منعکس کننده جلوه باغهای ایرانی - اسلامی است. همچنین یک باغ دیگر با نام باغ دیدار نیز در همین مجموعه ساخته شده است که یک باغ مسقف در مجاورت بازار سنتی در این مجموعه است. شاخصه باغ دیدار، آبشاری است که در آن ایجاد شده است.
بازار سنتی یکی دیگر از فضاهای ایران مال است. این بازار با الهام از معماری ایرانی - اسلامی بازارهای اصفهان، تبریز، قزوین، شیراز و کاشان با مساحت حدود ۱۰ هزار مترمربع ساخته شده است. در این بازار سنتی، سفره خانه سنتی، تالار آینه، گذر هنر، سرای هنرمندان، شربت خانه، راسته بازار، حجرهها و چهارسوق از جمله مهمترین بخشهای آن است. قرار است در این قسمت، صنایع دستی هنرمندان ایرانی عرضه شود.
یکی دیگر از بخشهای اینش هر ۲۰ منظوره، مسجد جامع بازار بزرگ ایران است که مساحت آن یک هزار و ۲۰۰ مترمربع است. در این مجموعه ۴۰ نماز خانه نیز ساخته شده است.
در بازار بزرگ ایران، آنچه به عنوان فاز اول افتتاح شد مجموعه نمایشگاههای تخصصی است که قرار است در قامت سامانه صادراتی فاخر، امکان معرفی حرفهای محصولات ایرانی را در سطح بین المللی به شرکتهای خارجی حاضر در نمایشگاههای تخصصی ایران فراهم بیاورد. این مکان به محل اصلی برگزاری انواع نمایشگاههای تخصصی داخلی و خارجی تبدیل خواهد شد.
در بازار بزرگ ایران به منظور تأمین فضای مناسب اقامت چندروزه گردشگران خارجی و داخلی عازم پایتخت، یک هتل در حال ساخت است. این هتل بیش از ۳۵۰ اتاق دارد و در ۲۸ طبقه ایجاد شده است. محدوده باغ ایرانی بیشترین دید را از طبقات هتل خواهد داشت. دسترسی مستقیم هتل به مجتمعهای تجاری، استفاده از آخرین فنون طراحی و تکنولوژی ساخت، طراحی و پیش بینی آتریوم یا میان تالار به منظور نورگیری، یکی از راه حلهای نوررسانی با بهره گیری از بخشی از کالبد ساختمان در ساختمانهای با پلان عمیق است. نورگیری از سه جهت شرق، غرب و سقف هتل با ارتفاع حدود ۲۵ متر، ۹ رستوران مربوط به کشورهای مختلف، مشرف بودن از شرق به دریاچه خلیج فارس و غرب آن به بام سبز و آبنمای ایران مال و نمایشگاه آثار هنری کاملاً تخصصی با سالن حراج بین المللی، از جمله وجوه متمایزکننده این هتل است. همچنین نمایشگاه آثار هنری هتل طراحی شده است.
سالن حراج آثار هنری امکان انجام حراجهای بزرگ و بین المللی را فراهم میکند. محل مناسب برای نگهداری ایمن آثار هنری از زمان حمل به مجتمع تا زمان حراج و پس از آن تا تحویل به مالک آن طراحی و پیش بینی شده است. در طراحی این بخش از هتل، آخرین ابزار و وسایل و تجهیزات ایمنی پیش بینی شده است. دیوارهای این نمایشگاه با قابلیت جابه جایی روان و سریع طراحی شده تا سالن نمایش آثار هنری به مناسبتهای مختلف و به اندازه متناسب با تعداد آثار هنری و همچنین متناسب با تعداد بازدیدکننده هر نمایشگاه تنظیم شود. آرشیتکت این نمایشگاه، طراحی موزه لوور را در کارنامه خود دارد.
در بخش ورزشی، تفریحی و سرگرمی بازار بزرگ ایران، یک استخر سرپوشیده و همچنین یک جاده تندرستی در بام بازار به طول نزدیک به دو کیلومتر مربع ساخته شده است. همچنین شهربازی سرپوشیده با تجهیزات مدرن برای تفریح خانوادگی به مساحت هشت هزار و ۴۰۰ مترمربع نیز تدارک دیده شده است. دریاچه مصنوعی نیز جاذبه غیر تجاری دیگر این ابرپروژه است. در بازار بزرگ ایران دو تالار در مجموع برای عرضه و فروش کالاهای خاص از جمله معرفی جدیدترین برندهای پوشاک ایرانی ساخته شده است. سالن آمفی تئاتر و کنفرانس به ظرفیت سه هزار نفر نیز بخش دیگر این شهر ۲۰ منظوره است که برای شرکتها و همایشهای مختلف در حوزههای کسب و کار داخلی و خارجی میتواند مورد استفاده فعالان اقتصادی و سایر بخشها قرار بگیرد.
منبع : تجارت فردا
دیدگاه تان را بنویسید