آتشکدۀ انجمن آتش بهرام در مومبای هند
| آتشکدۀ انجمن آتش بهرام در17 اکتبر سال1897میلادی،اردیبهشت ماه سال1267یزدگردی،در جادۀ شانکارشت(Shankarsheth)، در ناحیهای به نام(Dhobi Talao) و مارین لاین (Marine Lines) مومبای آغاز به پذیرفتن نیایشگران کرده است و یک سال پیش از این تاریخ ساخت آتشکده به پایان رسیده است.
۵۵آنلاین :
نویسنده: حمیدرضا سروری
آتشکدۀ انجمن آتش بهرام در17 اکتبر سال1897میلادی،اردیبهشت ماه سال1267یزدگردی،در جادۀ شانکارشت(Shankarsheth)، در ناحیهای به نام(Dhobi Talao) و مارین لاین (Marine Lines) مومبای آغاز به پذیرفتن نیایشگران کرده است و یک سال پیش از این تاریخ ساخت آتشکده به پایان رسیده است. هشت آتشکده درکشور هندوستان وجود دارد که والاترین نوع آتش یعنی آتش بهرام در آنها میسوزد از این هشت آتشکده 4عدد در شهر مومبای جای دارد و4 آتشکدۀ دیگر شامل دو آتشکده در شهر سورت(Surat) ویکی هم در نوساری(Navsari) است و البته آتشکدۀ ایرانشاه که در واقع سپندینهترین آتشکدۀ زرتشتیان هند است و در اودوادا(Udvada) جای دارد. در پارسی میانه آتخش کَدگ (ātaxš-kadag)یا (kadagi ataxš) اصطلاحی زرتشتی برای ساختمانهایی ویژه بود که در آن آتش سپندینه میسوخت. در دوران اسلامی از واژۀ درمهر(Dar-e Mehr) برای نام بردن از آتشکدهها استفاده کردند و از قرار معلوم این واژه به گونۀ کلی برای ایرانیان زرتشتی جایگزین اصطلاحات کهنترگردید. پارسیان هند این واژه را با اصطلاح گجراتی،آگیاری(Agiary) همخوانی دادند که برگردان آتشکده است و همراه با واژۀ درمهرکنار یکدگر استفاده کردند. بیشتر آتشکدههای پارسیان هند در پایان سدۀ نوزدهم و ابتدای سدۀ بیستم میلادی ساخته شدند سازههایی که آمیختگی دلنشینی با سبکهای بومی داشتند وگاهی نیز تأثیرهایی از سبکهای معماری بریتانیا میگرفتند. دراین میان به گونۀ آشکاری نقشمایۀ فرد بالدار درون یک حلقه و سرستونهای گاوی شکل تخت جمشید را میتوان بازشناخت (Boyce,1989). در آتشکدۀ انجمن آتش بهرام نیز نقشمایۀ فرد بالدار روی نمای ورودی آتشکده در قابی سهگوش به نمایش درآمده و سرستونهای نمای ورودی آتشکده همراه با سرستونهای درون نیاشگاه به اضافۀ تزیینات دیوار بیرونی اتاقی که آتشدان در آن جای گرفته است مانند سرستونهای تختجمشید و نقشمایههای هخامنشی تزیین شده است. در بخش ورودی آتشکده سندی قدیمی دیده میشود که در قالب شعر به چگونگی و جزییات ساخت آتشکده میپردازد. متن سند چنین است: بنام یزدان پاک بخشایندۀ مهربان،این چند اشعار میمنت آثار فیروزی اکتناه بنای عبادتگاه مقدسۀ عالیۀ آتش بهرام فرخنده ارتسام که در بندر معمورۀ بمبئی،به حسن اهتمام و سعی و کوشش تمام زراتشتیان و موبدان و بهدینان پاک اعتقاد نیک نهاد طبقه شهنشاهیه در اسعد ساعات و ابرک اوقات بتوفیق ایزد کارساز بنده نواز مشید گردیده در سلک نظم صورت انتظام پیوست.
بنام ضیا بخش رخشنده مهر، پدید آورلاجوردی سپهر- هم ازقدرت کاملش ماهتاب، بر اوج فلک روشن و نوریاب- هزاران درود جهان آفرین، ابر روح آن رهبر پاک دین- سزاوار شد برهمه بندگان، بِشِکر لبی گشودن زبان- بعهد همایون وکئوریا، بمهد امان خفته خلق خدا- بود بمبئی بندر خوبتر، زبهر تجارت بسی مشتهر- به سیم و زر خاص زرتشتیان، به حکم خدا بستۀ کشتیان- چه آتش که وخشور پاکیزه کیش، بگشتاسپ آورده بنهاد پیش- مه و روز اردیبهشت سعید، مبارکتر و خوشتر از روز عید- چو این آتش پاک و آتشکده، مقدس بنقال مبارک شده- بزادش ز جاماسپ آسا بود، منوچهر را پور دانا بود- زهی بحر دانش زهی کان علم، مقدار بذاتش چه صبر و چه حلم- پشوتن زجمشید خورشید جی، بعفو گناهان زحق ملتجی- خداوند بیچون و یکتای پاک، که شد آتش از نور او تابناک- زراتشت پیغمبری پاکزاد، بفرمان یزدان ره دین گشاد- چو بر امتش رهنمویی نمود، سراسر زراهِ ضلالت ربود- زهی قادر و داور،دادگر، شهان را نهد تاج شاهی به سر- کند حکمرانی بهند و فرنگ، زِ دلها زداینده از ظلم زنگ- گروه شهنشاهی با وقار، در انجای چون گلشن نوبهار- یکی معبدی چون بهشتِ بلند، بنا کرده با آتشی نورمند- بیاد الهی دل افروختند، که صندل بصد شوق دل سوختند- دو صد هفت بر شصت بود و هزار، سنه یزدجرد ابن شه شهریار- سپردند این بیت پر نور را، ملک خوی جاماسپ دستور را- ابردین خود محکم و مستقل، شب و روز در یاد حق مشتغل- زسیماش آثار عظمت عیان، چه حاجت عیان را بغرض بیان- نبشت این مسرت فرا داستان، کزو یاد ماند لوح جهان- فروغ قبلۀ پر نور مشتعل بادا، همیشه در کنف رب عزوجل بادا- چو این روشن آتش ببخشد مرا، پشوتن بگو روشن آتش بباد(سنه1266یزدجردی)- بجوی از سر بهجت پشوتنا تاریخ1895،ضیای آتش بهرام لم یزل بادا. هزاران حمد و شکر پاک یزدان، که آتش شد ز نور وی درخشان- بروز هفدهم از فضل داور، مه عاشر شد این معبد منور- بیکشنبه شگون نیکتر بود، دل زردشتیان گردیده خوشنود- پشوتن عیسوی سال از به رای است، فروغ نیک ساعت بر شماری.
سنه1896،عیسوی- اشعار تاریخ عیسوی
در حیاط آتشکده چاه آب و بخشی برای وضو گرفتن وجود دارد و قسمتی هم برای روشن کردن شمع در نظر گرفته شده است. با وجود این که در اینترنت تنها از نمای خارجی آتشکده عکس وجود دارد و از فضای درون آن عکسی پیدا نمی شود امیدوارم عکسهایی که از درون نیایشگاه گرفتهام به درک بهتر نمای درون آتشکده کمک کند.
دیدگاه تان را بنویسید