موزه تانک در احمد‌نگر

۵۵آنلاین :

نویسنده : حمیدرضا سروری

شهراحمدنگر درایالت ماهاراشترا(Maharashtra)درکشورهندوستان به فاصلۀ114کیلومتری از شهراورنگ‌آباد جای دارد. نام شهر برگرفته شده از نام احمد‌نظام شاه اول پایه‌گذار شهردرسال1494میلادی است. وی حکومت نظام شاهیان را پایه‌ریزی کرد،نظام شاهیان یکی از پادشاهان مسلمان دکن بودندکه به شدت تحت تأثیر فرهنگ و هنر ایران قرارداشتند. چندین بنا ساختندکه نفوذ هنر و معماری ایران به ویژه هنر و معماری صفوی درآنها به روشنی دیده می شود(Michelle&Zebrowski,2008,38-40). یکی از این بناها فرح‌بخش باغ است که درنزدیکی موزۀ تانک قراردارد. پایگاه و مدرسۀ آموزشی نیروهای زرهی ارتش هند درشهر احمدنگر است شهری که درزمان حکومت بریتانیا برهندوستان نیزجایگاه نیروی زرهی ارتش بریتانیا بود و درواقع تانکهایی که درموزۀ احمدنگر به نمایش درآمده اند از آن دورۀ حکومت بریتانیا بر هند(British Raj) هستند. چندین تانک نیز به وسیلۀ هندیها به مجموعه افزوده شده است و درفضای باز به نمایش درآمده اند. موزه دو تالارسرپوشیده هم داردکه درآنها عکسها و زندگینامه‌های تعدادی از سربازان و افسران هندی دیده می شود،سربازانی که درارتش بریتانیا و به هنگام جنگهای جهانی اول و دوم خدمت کردند. عکسهای سربازان شرکت کننده درجنگ هند و پاکستان،پرچم پاکستان که ازنیروهای پاکستانی گرفته شده،عکسهای نبردهای هند و پاکستان و موردهایی از این دست هم دردوتالارسرپوشیده به نمایش گذاشته شده است. یکی از جاذبه‌های موزه تانکی بسیارقدیمی ازمدلMark1 است نخستین تانکی که دریک نبرد به سال1916میلادی و طی جنگ جهانی اول از آن استفاده شد. هرچند درابتدا خیلی کارآمد نبود و تنها درسال1917درجریان نبردکامبرای(Cambrai) بودکه قدرت نهفتۀ آن آشکارگشت(Simkins,2003:42). درنبردکامبرای استحکامات آلمانیها محکم و استوار بود و بمباران توپخانه زمین را چنان نابودکرده بود که پیاده نظام به راحتی نمی‌توانست ازمیدان نبرد عبورکند اما ناوگانی ازتانکها سیمهای خاردار را ازجا کندند از سنگرهای دشمن عبور نمودند و همانند سپری برای پیاده‌نظام درحال پیشروی عمل کردند. درسال 1918میلادی نیزتانکها نقش مهمی درپیشرفتهای متفقین درطول سال آخر نبرد بازی کردند)آدامز،91:1391(.هرچند به طورکلی جنگ جهانی اول هنوز مرحله های ابتدایی استفاده از تانک را به نمایش گذاشت. این تانکها بسیارکند حرکت می‌کردند ‌‌و البته صدای زیادی را ایجاد می‌نمودند از این رو بریتانیاییها درکشوری مثل هندوستان ازخودروهایی زرهی و چرخ‌دار برای گشت‌زنی استفاده کردند که توان آتشباری آنها همانند این تانکها بود و البته تند حرکت می‌کردند،‌نمونه‌ای از این خودروهای زرهی هم درحالی که پرچم انگلستان روی آن دیده می شود درموزه به نمایش درآمده است. یکی از تانکهای موزه از مدل پانزر(Panzer) است ازگونۀ تانکهای معروف آلمانی که طی جنگ جهانی دوم بسیارمورد استفاده قرارگرفتند. این تانکها پس از روی کارآمدن هیتلردرسال1933م ساخته و طی جنگهای داخلی اسپانیا آزموده شدند. مدلهای بهتر وکارآمدتری از این تانک با نامهای پانزر2،3 و4درادامۀ جنگ ساخته شدند و درجبهه‌های گوناگون نبرد مورد استفاده قرارگرفتند. یک نمونه ازتانکهای ژاپنی که ارتش این کشور طی جنگ جهانی دوم درچین و شرق آسیا ازآنها استفاده کرد هم درموزه به نمایش درآمده است. هرچند ازنظرکیفیت تانکهای همپیمانان آلمان درجنگ جهانی دوم هرگز به پای تانکهای آلمانی نرسیدند. یکی دیگر ازتانکهای به نمایش درآمده درموزه تانک موسوم به(Topas) است که به وسیلۀ ارتش لهستان و چکسلواکی سابق درسالهای 1964،1965میلادی ساخته شد و به شکل گسترده‌ای از آن درهند،آنگولا،بلغارستان،مصر،عراق،لیبی،مراکش و سودان استفاده گردید. ازدیگرتانکهای به نمایش درآمده درموزه می‌توان به یک گونه تانک سبک آمریکایی که طی جنگ جهانی دوم ازآن استفاده شد،تانکی انگلیسی به نام چرچیل،تانکهایی ازمدلهای (Centurion MarkII, ,Valentine Sherman) و تانک هندی ویجایانتا(Vijayanta) به معنی پیروزمند که طی جنگ سال1971م هند و پاکستان از آن استفاده گردید و نمونه‌هایی دیگر اشاره کرد.

منابع:

آدامز،سایمون1390. تاریخچه جنگ جهانی اول ،ترجمۀ پرویز دلیرپور،تهران،انتشارات سبزان.

Michell, George and Zebrowski,Mark2008.The New Cambridge History of India, Architecture and Art of the Deccan Sultanates, Cambridge University press.

Simkins,Peter 2003. The first world war (3) The western front1917-1918 (essential histories)Oxfodr,osprey publishing.