آیا ربات ها باید دارای حق و حقوق باشند؟
| با ساختهشدن رباتهای شبه انسان، پیشنهاداتی برای اعطای حقوق به آنها مطرح شده است که از آسیب و صدمه به آنها جلوگیری میکند.
۵۵آنلاین :
از آنجا که رباتها در برخی نقاط جهان به شخصیت بالقوه و شهروندی دست پیدا کردهاند، پس مسلما باید حقوقی هم برای آنها درنظر گرفته شود. بهگفتهی پروفسور وودرو هارتزوک با تمرکز بر فناوریهای خودکار و رباتیک: بهسختی میتوان گفت به نقطهای رسیدهایم که رباتها دارای درک و خودآگاهی کاملی نسبت به خود هستند؛ و نمیتوان گفت بدون نیاز به برنامهی افراد دیگر متکی به خود هستند. اما برخورداری از حق و حقوق، یک مسئلهی جالب است و اغلب به موقعیتهای بسط داده میشود که کلمهی حقوق در آنها کاربردی ندارد.
در دیدگاه هارتزوگ، واگذاری حقوق منفی به رباتها، یعنی حقوقی که منجر به بیهودگی یا نبود فعالیت در آنها شود، افزایش مییابد. او با تأکید بر پژوهشهای کیت دارلینگ ، متخصص مؤسسهی فناوری ماساچوست نشان میدهد که مردم به رباتهای انسانی نسبت به رباتهایی با ویژگیهای کمتر انسانی، تمایل بیشتری دارند. هارتزوگ میگوید:
وقتی به حقوق فکر میکنید این سؤال مطرح میشود، «آیا میخواهیم افراد را از انجام کارهایی روی رباتها منع کنیم و دلیل آن محافظت از رباتها نیست؛ بلکه بهدلیل خشونت ربات علیه انسان این کار را انجام میدهیم.
به بیان دیگر، با این که محافظت از یک ربات شبهانسان در مقابل زخمی شدن زیاد مهم نیست، اما زخمی کردن یک ربات شبیه به انسان میتواند تأثیری منفی بر انسانیت داشته باشد. و در نتیجه به گفتهی هارتزوگ، حقوق رباتها لازم خواهد بود.
یک دلیل دیگر برای درنظر گرفتن حقوق برای رباتها وجود دارد و آن محدودهی کنترل رباتها روی انسان است.
هنوز به مرحلهی رباتهای بااحساس نرسیدیم، اما در حال نزدیک شدن به آن هستیم. رباتهایی مثل سوفیا، بهعنوان یک ربات انسانی که امسال در عربستان سعودی به درجهی شهروندی رسید ما را در این مسیر قرار میدهد.
سوفیا یکی از پروژههای شرکت Hanson Robatics دارای چهرهای انسانی است که با الهام از آدری هیپورن مدلسازی شده است و از هوش مصنوعی پیشرفته استفاده میکند که امکان درک و واکنش به گفتار و ابراز احساسات را به او میدهد. بهگفتهی هارتزوگ: سوفیا یک نمونه از رباتهای آینده است. به نظر میرسد او در مرحلهای زندگی میکند که در آن تأثیر کامل انساننگاری درک نمیشود، اما ما در این مسیر قرار داریم. پیشرفت او باعث شده به قوانین جدید در رابطه با نحوهی رفتار با رباتها و همینطور مرزهای ارتباط رباتها با خود فکر کنیم.
هارتزوگ و همکاران وی، ربات اشغال کنندهی فضا را در گروه درهی وهمی قرار دادند. این اصطلاح به رباتهایی اشاره میکند که بهطور ترسناکی شبیه انسان هستند؛ اما آنقدر نزدیک نیستند که طبیعی به نظر برسند. بهباور هارتزوگ نزدیک اما کمی ناخوشایند.
هارتزوگ میگوید در رابطه با ارتباط ربات و انسان، بهتر است یک شکل جذاب اما بیعاطفه و غیرانسانی را تصور کنید. کاراکتر اصلی فیلم Wall-E یا یک مدل جالبتر یعنی ربات مکندهی رومبا را درنظر بگیرید.
حالا در یک آزمایش فرض کنید رومبا مجهز به دستیار AI و خطوطی از الکسای آمازون یا سیری اپل باشد. رومبا باید برای ایجاد یک رابطه با مالک خود، جوک بگوید، سلام کند و از روز او بپرسد. هارتزوگ میگوید: من خیلی تحت تأثیر رومبا قرار گرفتم. فرض کنید یک روز رومبا شروع به سرفهکردن کند، یک چرخ او از کار بیفتد و بهسختی به سمت من حرکت کند و بگوید پدر اگر من را ارتقا ندهی، میمیرم.
اگر این اتفاق رخ دهد، آیا تغییر انسان بر اساس وابستگی او به رباتهای شبه انسان ناعادلانه است؟ این سوال میخواهد ما با محدودیتهای مقایسه ای خود روبهرو شویم؛ ولی قانون هنوز درگیر این محدودیتها است. سناریوی تخیلی هارتزوگ زیاد هم دور از ذهن نیست. او با معرفی دستیارهای مجازی مثل سیری و الکسا میگوید: رباتهای خانگی دسترسی زیادی به صمیمیترین بخشهای زندگی ما دارند. وقتی رباتها به نقطهای میرسند که به آنها اعتماد میکنیم و با آنها دوست میشویم، مرزهای قابل تعریف برای سرمایهگذاری احساسی ما بر یک ربات مجاز هستند؟ حالا ما در نیمهی راه قرار داریم.
دیدگاه تان را بنویسید