زیج منیژۀ پاتاق

۵۵آنلاین :

نویسنده: حمیدرضا سروری

زیج منیژه بنایی تاریخی و کم شناخته شده است که در روستای پاتاق در15کیلومتری شهرستان سرپل ذهاب درگردنۀ پاتاق و بر سر راه کرمانشاه به سرپل ذهاب جای گرفته است. زیج به معنی رصد خانه یا تماشاگه است و مردمان بومی آن را به منیژه یکی از شخصیتهای شاهنامه نسبت می دهند. زیج منیژه بنایی مستطیل شکل با جهت شرقی-غربی است و تالاری مرکزی دارد که سقف آن با تاق آهنگ پوشش داده شده است. اطراف تالار مرکزی تعدادی اتاق و راهروهای سراسری قرار داردکه به وسیلۀ درگاه هایی به یکدیگر ارتباط دارند. زیج منیژه با لاشه و قلوه سنگ ساخته شده و هرچند تاریخ گذاری دقیق آن دشوار است ولی به نظر می رسد در اواخر سلسلۀ ساسانی و ابتدای دوران اسلامی ساخته شده و در دوران ایلخانی هم مورد بهره برداری قرار گرفته است. کاربری بنا هم چندان روشن نیست برخی از باستان شناسان زیج منیژه را کوشکی بین راهی می دانند شوربختانه در زمین لرزۀ اخیرکرمانشاه به بخشهایی از این بنا آسیب وارد شده است و نیازمند توجه و تعمیر سازمان میراث فرهنگیست. مسیر شهرستان کرمانشاه به قصر شیرین پر از آثار باستانیست از جمله کاروانسرای ماهیدشت، آتشکده های پلنگ گرد،شیان و مله دیزکۀ اسلام آباد غرب ،قلعه یزدگرد روستای بان زردۀ دالاهو،تاق گرا،زیج منیژه،دخمه های دکان داود،گلین و برد عاشقان سرپل ذهاب،عمارت خسرو و چهارتاقی قصر شیرین و چندین و چند بنا و اثر شاخص تاریخی و فرهنگی دیگر که کمتر بین مردم ایران شناخته شده اند. به نظر می رسد بد نباشد که مردم ایران در آینده به جای توجه همیشگی به شمال کشور نگاهی هم به غرب ایران داشته باشند و از طبیعت زیبا و آثار باستانی سرپل ذهاب و قصرشیرین دیدن کنند تا هم سرزمین خود را بهتر بشناسند و هم از این راه کمکی به مردم رنج کشیده و زلزله زدۀ کرمانشاه بکنند. حضور مردم ایران می تواند به بازسازی دوباره و سریع این منطقه ها خیلی کمک کند.