آنچه خوب است درباره فین تک ها بدانیم
| بخش خدمات مالی در کشورهای توسعه یافته و بعضی از کشورهای در حال توسعه، چند سالی است که دچار تغییر شده است. استارت آپها به واسطه تکنولوژیهای جدید، جای خود را در بازار خدمات مالی پیدا کردهاند. شرکتهایی که با نام فینتک (FinTech) شناخته میشوند، راهحلهای جایگزین و مدلهای کسب و کار جدیدی را ارائه میکنند که میتواند فرآیند بانکداری سنتی را در بسیاری از حوزهها از میان بردارد. با نگاه به دادههای مربوطه، این روند جهانی در مورد تغییرات بازار خدمات مالی به واسطه ظهور فینتکها، واضح خواهد بود.
۵۵آنلاین :
بخش خدمات مالی در کشورهای توسعه یافته و بعضی از کشورهای در حال توسعه، چند سالی است که دچار تغییر شده است. استارت آپها به واسطه تکنولوژیهای جدید، جای خود را در بازار خدمات مالی پیدا کردهاند. شرکتهایی که با نام فینتک (FinTech) شناخته میشوند، راهحلهای جایگزین و مدلهای کسب و کار جدیدی را ارائه میکنند که میتواند فرآیند بانکداری سنتی را در بسیاری از حوزهها از میان بردارد. با نگاه به دادههای مربوطه، این روند جهانی در مورد تغییرات بازار خدمات مالی به واسطه ظهور فینتکها، واضح خواهد بود.
از طرفی این تغییرات فرصتهایی را نه تنها برای فینتکها بلکه برای بانکها نیز فراهم میآورد؛ فرصتهایی که سرچشمههای جدیدی را برای درآمدزایی ایجاد میکنند.
همچنین بسیاری از بانکها در حال باز کردن حسابهای دیجیتال برای مشتریان خود هستند. سهم بانکداری به واسطه گوشیهای هوشمند نیز رو به افزایش گذاشته است. فین تکها در این زمینهها بسیار قدرتمند هستند و اگرچه چالشی برای بانکها به حساب میآیند اما میتوانند به عنوان شریک نیز در کنار آنها کار کنند.
- ویژگی فینتکها
بیش از ۱۲ هزار فینتک در سراسر جهان وجود دارد. موسسه مک کینزی تعداد ۱۵۰۰ تا از این فینتکها را که بیش از ۲۰۰ مورد آنها در آلمان فعالیت میکنند، مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. بررسی مک کینزی از این فینتکها که برای درک چگونگی عملکرد و موفقیت آنها انجام شده است، علاوه بر طبقهبندی دادهها، شامل خدماتی که فینتکها ارائه میدهند و همچنین مدلهای کسب و کار آنها نیز میشود. به طور ویژه فینتکها دارای ویژگیهای زیر هستند:
- فینتکها ناب، سریعالانتقال و خلاقانه هستند. اساساً استارت آپهایی که بر جدیدترین تکنولوژیها متکی هستند، نیازی نیست که نگران میراثی که از معماری ساختارشان باقی خواهد ماند، باشند و تنها به طور جزئی، به قواعدی که بانکهای سنتی برایشان در نظر میگیرند، محدود میشوند. پویایی فینتکها استعداد دیجیتال را به خود جذب میکند. همچنین آنها به واسطه سریعتر برآورده کردن انتظارات مشتریان از خدمت رسانی مالی از طریق فرآیندهای پرشتاب، فروش خدمات بانکها را کاهش میدهند. آنها دست بانکها در برقراری رابطه میان مشتریان را قطع میکنند و اجازه میدهند افراد به طور مستقیم و بدون هیچ واسطهای و تنها از طریق نرمافزار یا سایت با یکدیگر ارتباط داشته باشند. علاوه بر انجام خدمات مالی قدیمی بانکها به سبک نوین و سریعتر، فینتکها خدمات جدیدی را نیز ارائه میدهند؛ خدماتی همچون پرداختهای نظیر به نظیر یا Peer to Peer) P2P)، قرض دهی خرد (micro-lending) و پلتفورمهای سرمایه گذاری روباتیک (robo-investment platforms) که تمام فرآیندهای آن بر پایه الگوریتمها و حداقل نیاز به دخالت انسان است از جمله خدمات نوین فینتکها هستند. تحت این شرایط، سوددهی بسیاری از شرکتهای خدمات مالی که برای کارشان از نیروی انسانی استفاده میکنند، از بین میرود. همچنین افراد استفاده از فینتکها را بر بسیاری از خدمات بانکها ترجیح خواهند داد.
- فینتکها روی بخشهای فردی زنجیره ارزش متمرکز میشوند. از ابتدای امر امکان انجام تراکنشهای پرداخت و نقل و انتقال پولی با موانع کمتر، تمرکز اولیه فینتکها در حوزه خدمت رسانی مالی بود. در ادامه نیز انجام تراکنش از طریق تلفنهای هوشمند و تبلتها توسعه یافت. یکی از بزرگترین شرکتهای فینتک که در حوزه پرداخت فعالیت خود را آغاز کرد، پیپال (PayPal) است که قبلاً شرکتی وابسته به eBay بود. فینتکها میتوانند به طور قابل توجهی هزینههایی را که برای تراکنشهای پرداخت به بانکها پرداخت میکنیم، کاهش دهند. یک فینتک واقع در بریتانیا که در حوزه انتقال پول P2P فعالیت میکند، امکان انجام تراکنشهای بینالمللی را با هزینه ۹۰ درصد کمتر از بانکهای سنتی فراهم کرده است. علاوه بر پرداخت، فینتکها محصولاتی را برای مدیریت حساب مشتری، چیدمان وام و تأمین مالی و مدیریت دارایی، روانه بازار خدمات مالی کردهاند.
- فینتکها تاکنون به دنبال مشتریان شخصی بودهاند. دلیل اصلی تمرکز فینتکها روی جذب مشتریان شخصی این است که موانع ورود به این بازار اندک است. جذب مشتریان شخصی مزیتهایی دارد که فینتکها میتوانند از آنها به خوبی بهره ببرند. برای مثال امروزه تقریباً هر کسی یک تلفن همراه هوشمند دارد که میتواند از آن برای انجام تراکنش استفاده کند. بیشتر از ۲۰ درصد تمام حسابهای پسانداز و سرمایه گذاری، امروزه قابلیت این را دارند که به صورت آنلاین کنترل شوند. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۲۰ این مقدار به ۳۵ درصد برسد. اما ارائه خدمت و پیشنهاد راهحل برای مشکلات مشتریان شرکتی در انجام فعالیتهای مالی، مشکلتر است. برای جذب مشتریان شرکتی، فینتکها باید متخصصانی را برای بازاریابی خدماتشان به استخدام درآورند که برای جذب مشتریان شخصی، استفاده از چنین متخصصانی الزامی نیست. با این حال کسب و کارهای کوچک مقیاس پتانسیل خوبی دارند که مورد توجه فینتکها قرار گیرند. امروزه بیش از ۲۰۰ میلیون شرکت کوچک مقیاس و متوسط مقیاس یا SME (small and medium-sized enterprises) وجود دارند که ارائه خدمات مالی به آنها به صورت کارا صورت نمیگیرد. فقط در اروپا، ۶۰ درصد از SMEها آماده این هستند که از مزایای خدمات رسانی مالی آنلاین فینتکهها بهره ببرند.
بسیاری از فینتکها یا موفق هستند یا پتانسیل این را دارند که به موفقیت برسند. سرمایه گذاری روی این شرکتهای جدید در سال ۲۰۱۵ بیش از ۱۵ میلیارد دلار برآورد شده است. تعدادی از این فینتکها همچون فاندینگ سیرکل (Funding Circle)، سوفی (SoFi)، لندینگ کلاب (Lending Club) و پراسپر (ProSper)، بیش از یک میلیارد دلار از سوی سرمایه گذارانشان ارزشگذاری شدهاند.
مقر اصلی تعداد زیادی از فینتکها در ایالات متحده و بریتانیاست که بعضی از آنها در بازارهای بینالمللی مشغول فعالیت هستند. در آلمان در پایان سال ۲۰۱۵، بیش از ۲۰۰ فینتک در مقیاس قابل قبول وجود داشت. بخش وام دهی فینتکهای کشور آلمان امروزه مورد توجهات بینالمللی قرار دارد.
- سه مؤلفهای که ظهور و رشد فینتکها را هدایت میکند
از منظر مصرف کننده، سه شاخص اصلی وجود دارد که منجر به ظهور فینتکها میشود. اولین فاکتور، ترکیب تکنولوژیهای جدید ارتباط اطلاعات با تلفنهای هوشمندی است که به مشتری اجازه میدهند اطلاعاتی را که سابق بر این نمیتوانست از مؤسسات مالی سنتی، به سادگی به دست آورد، کسب کند. تکنولوژیهایی مانند «سرویس اطلاعرسانی ساده» یا SNS (Simple Notification Service)، «رایانش ابری» (Cloud Computing) و «اینترنت اشیا» یا IoT (Internet of Things).
مؤلفه دوم، گروهی از مشتریان کلیدی، به خصوص از «نسل هزاره» (millennials) یا همان «نسل وای» (Generation Y) است یعنی نسلی که از اوایل دهه ۱۹۸۰ تا سال ۲۰۰۰ میلادی به دنیا آمدهاند و به شدت به تکنولوژی و اینترنت وابسته هستند. این مشتریان ترجیح میدهند تراکنشهای مالی خود را به واسطه تلفنهای همراه خود انجام دهند. مؤلفه سوم، نیاز به فینتکهاست. بعد از بحران مالی سال 2008 که هم اعتبار و هم سوددهی مؤسسات مالی سنتی کاهش یافت، تقاضا برای خدمات مالی جایگزین خدماتی که بانکها ارائه میکردند، بسیار بالا رفت. اخیراً دولتهای سراسر جهان درصدد بر آمدند که بفهمند چگونه رشد فینتکها اشتغال را افزایش میدهد و رشد اقتصادی را تقویت میکند. بنابراین به صورت فعال شروع به تقویت فینتکها کردند و قوانینی را که مانع رشد و نوآوری آنها بودند، از میان برداشتند.
- فرصتها و چالشهای پیش روی فینتکها
بزرگترین فرصت پیش روی فینتکها برای رشد، موبایلها هستند تا جایی که در یک گزارش معتبر در مورد فینتکها که در سال ۲۰۱۷ از سوی موسسه مگنا کارتا (MagnaCarta) انجام شد، ۵۲ درصد متخصصان این حوزه که از آنها در مورد بزرگترین فرصتهای فینتکها سؤال شده بود، به این موضوع که فینتکها میتوانند از طریق تولید نرمافزارهایی برای تلفنهای هوشمند کسب و کار خود را توسعه بخشند، اشاره کردند و ۴۴ درصد فعالیت در زمینه خدمات مالی دیجیتالی و خودکار را فرصت بزرگ فینتکها میدانستند. همچنین ۳۰ درصد آ پاسخدهندگان اذعان داشتند که فعالیت در زمینه تجزیه و تحلیل دادهها میتواند فرصت خوبی برای فینتکها باشد. ۲۶ درصد از آنها فعالیت در حوزه پول دیجیتال را به عنوان یکی دیگر از فرصتهای پیش روی این شرکتهای نوظهور قلمداد کردند. همچنین 2۲ درصد به ورود به حوزه امنیت و مدیریت کلاهبرداری، ۱۳ درصد به حوزه ابزارهای مالی و چهار درصد نیز فعالیت در زمینه تجارت الکترونیک را از بهترین فرصتهایی دانستند که فینتکها میتوانند با سرمایه گذاری در آنها، سود بالایی کسب کنند.
از طرف دیگر در پاسخ به سؤال بزرگترین چالشهای پیش روی فینتکها که از متخصصان حوزه خدمات مالی دیجیتال و مؤسسات مالی پرسیده شد، ۶۱ درصد اذعان داشتند که رسیدن به مقیاس بزرگ فعالیت، بزرگترین مشکل حال حاضر فینتکهاست. ۵۷ درصد نیز تأمین مالی و جذابیت سرمایه گذاری را یکی از چالشهای مهمی که فینتکها امروزه درگیر آن هستند میدانستند. ۵۲ درصد از پاسخ دهندگان اظهار داشتند که مورد توجه قرار گرفتن و چگونگی جلب توجه مشتریان، از مهمترین مشکلات این شرکتهاست. ۳۹ درصد نیز مسائل مربوط به قوانین را به عنوان مانعی که سر راه فینتکها قرار دارد، به عنوان یک مشکل مهم میدانستند. ۳۵ درصد به چگونگی درآمدزایی پایدار، ۳۰ درصد به دسترسی به مشتریان و اطلاعات آنها، ۲۶ درصد به جلب اعتماد مشتری، ۱۷ درصد به مسائل امنیتی و ۱۳ درصد به رقابتی بودن بازار فینتکها، به عنوان اصلیترین چالشهای پیش روی این شرکتها اشاره داشتند. جالب توجه است که هیچ کدام از پاسخ دهندگان، مسائلی مربوط به وفاداری و ابقای مشتریان سابق را به عنوان یکی از چالشهای فینتکها معرفی نکردند.
- همکاری فینتکها با بانکها، دلایل، طرق و منافع
در گزارش مگناکارتا در سال ۲۰۱۷ در مورد فینتکها، (گزارشی با نام FinteCh Disruptors Report)، ۷۴ درصد از مصاحبه شوندگان براین باور بودند که فینتکها برای اینکه بتوانند با مشتریان تعامل برقرار کنند و به کانالهای مشتریان دسترسی داشته باشند، باید با بانکها همکاری کنند. ۴۸ درصد نیز اعتقاد داشتند برای دسترسی به اطلاعات مشتریان این همکاری باید صورت گیرد. همچنین ۴۸ درصد اظهار کردند فینتکها برای اینکه بتوانند اعتماد مشتریان خود را به دست آورند، باید به فکر برقراری ارتباط با بانکها باشند. ۳۵ درصد نیز اذعان داشتند برای اینکه فینتکها بتوانند راحتتر و کاملتر به مشتریان خدمات رسانی کنند و فرآیندهای عملیاتی خود را انجام دهند، بهتر است با بانکها همکاری کنند. ۱۳ درصد نیز مدیریت امنیت و کلاهبرداری را به عنوان یکی از دلایل اصلی نیاز به ارتباط فینتکها و بانکها برشمردند.
سؤال دیگری که ممکن است به ذهن برسد، این است که این فینتکها چگونه میتوانند به بانکها کمک کنند که به اهدافشان برسند؟ با توجه به گزارش مگناکارتا، ۷۸ درصد از مصاحبه شوندگان اظهار داشتهاند که همکاری مستقیم و به نوعی شریک شدن با آنها میتواند بسیار برای بانکها مفید باشد. ۴۴ درصد نیز معتقد بودند. استفاده بانکها از تکنولوژی فینتکها در فضای اینترنتی بانکها را به اهدافشان نزدیکتر خواهد کرد. ۲۷ درصد بر این عقیده بودند که بانکها باید با فینتکها ادغام شوند. ۲۲ درصد نیز اظهار کردند بانکها باید به این فکر باشند که فینتکهایی را به عنوان زیرمجموعه برای خود تأسیس کنند.
اما مزایای همکاری فینتکها با بانکها چه خواهد بود؟ در گزارش ماگناکارتا، ۶۴ درصد از مصاحبه شوندگان بر این باور بودند که همکاری فینتکها و بانکها، جریانهای درآمدی جدیدی را به وجود خواهد آورد. ۵۹ درصد به افزایش تجربه مشتری در زمینه دریافت خدمات مالی به عنوان یک مزیت توجه داشتند. تولید و ارائه نرمافزارهای جدید خدمات مالی به عنوان یکی دیگر از مزایای همکاری فینتکها و بانکها مد نظر پاسخ دهندگان بود. ۴۱ درصد نیز کاهش هزینه را از دیگر منافع این همکاری قلمداد کردند. همچنین ۳۰ درصد از پاسخ دهندگان خلق مدلهای جدید کسب و کار و 29 درصد از آنها اتوماتیک شدن فرآیندهای دستی را به عنوان مهمترین مزایای همکاری بانکها و فینتکها برشمردند.
- سه فینتک از چین، آمریکا و سوئد
در ردهبندی « Fintech 100»، شرکت «آیت فایننشال» (Ant Financial) از چین، رتبه نخست را کسب کرده است. لوسی پنگ (Lucy Peng)، مدیر ارشد اجرایی این فینتک بیان میکند. که «چین هیچ وقت کمبود بانک نداشته است زیرا ۲۰۰ تا از آنها دارد اما ما فرصت این را داریم که از روشهای اینترنتی، تکنولوژی اینترنتی و تفکر اینترنتی، امور مالی سنتی را از بین ببریم.» انت فایننشال که در سال ۲۰۰۴ تأسیس شد و با نام علیپی (Alipay) نیز شناخته میشود، رهبر فینتکهایی است که در حوزه خدمات پرداخت، فعالیت میکنند.
دیگر فعالیتهای این فینتک شامل مدیریت ثروت، رتبهبندی اعتباری مستقل شرکتها بانکداری خصوصی دیگر خدمات اینترنتی است.
اسکار (Oscar)، فینتک آمریکایی است که در ردهبندی «100 Fintech» در سال ۲۰۱۶ در جایگاه سوم قرار دارد. ماریو اشلوسر (Mario Schlosser)، مدیر اجرایی اسکار اذعان میدارد که «ما سه سال پیش، با ایده تبدیل شدن به واسطهای برای مراقبتهای بهداشتی به خصوص بیمه سلامت شروع به کار کردیم». اسکار، شرکت بیمهای است که از تکنولوژی و دادهها برای کاراتر شدن استفاده بیمه سلامت به وجود آمد. این فینتک با تیمی از متخصصان حوزه تکنولوژی و مراقبتهای بهداشتی بر آن شد که سیستم سنتی را تغییر دهد. بنابراین نحوه ارائه خدمات بهداشتی به مشتریان را دگرگون ساخت و شفافیت استفاده از بیمههای سلامت را افزایش داد.
«کلارنا» (Klarna) در ردهبندی «Fintech100» در سال ۲۰۱۶ در رتبه یازدهم قرار دارد. این شرکت سوئدی که در سال ۲۰۰۵ تأسیس شد، در حوزه پرداخت فعالیت میکند. سباستین سیمیاتگوسکی (Sebastian Siemiatkowski)، مدیر اجرایی این شرکت میگوید «مردم احساس راحتی بیشتری میکنند که بیرون از منزل کالاها را تست کنند و آنها را بخرند زیرا میدانند تا زمانی که کالاها را ندیدهاند، پولی پرداخت نخواهند کرد. دیدن است که انسان را به باور میرساند.» کلارنا راهحل پرداخت آنلاین و تجارت الکترونیک را برای فروشندگان و خریداران خود فراهم آورد. این فینتک، به فروشگاههای اینترنتی، پرداخت آسان و ایمن را پیشنهاد میدهد. در هسته خدمات کلارنا، مفهوم پرداخت بعد از تحویل (after delivery payment) نهفته است که به خریداران این اجازه را میدهد کالاهایی را که سفارش دادهاند، پیش از پرداخت، ارزیابی کنند. همچنین کلارنا با تضمین اینکه خردهفروشان پولشان را دریافت خواهند کرد، ریسک مورد کلاهبرداری قرار گرفتن را کاهش میدهد. این فینتک بیش از ۱۴۰۰ کارمند دارد و در ۱۸ بازار فعال است. کلارنا به بیش از ۴۵ میلیون مشتری در سراسر جهان خدمت رسانی میکند و با ۶۵ هزار تاجر در ارتباط است.
- آینده فینتکها
شاید اکنون به تازگی در مورد ایجاد و توسعه فینتکها شنیده باشید اما تا سال ۲۰۲۰، در مورد چگونگی استفاده از خدمات فینتکها صحبت خواهید کرد. در مقایسه با حباب دات کام، به نظر میرسد که درباره فینتکها، روند رشد این شرکتها بر اساس بنیانهای قویتری جلو میرود.
حولوحوش سال ۲۰۰۰ تعداد شرکتهای اینترنتی به سرعت در حال افزایش بود و شرکتی که پسوند «اینترنتی» را با خود یدک میکشید، در بازارهای مالی ارزش بیشتری داشت. همین امر موجب شد ارزش شرکتهای اینترنتی بیش از حد برآورد شده و آیندهای فراتر از واقعیت برایشان در نظر گفته شود. نتیجه این وضعیت که به حباب دات کام معروف است، سقوط سهام بسیاری از شرکتهای اینترنتی و ورشکستگی آنها بود که توضیح چگونگی این رخداد در این مطلب نمیگنجد. اما نکته مرتبط این است که هم اکنون تعدادی از اقتصاددانان بر این باورند که ممکن است وضعیتی مشابه حباب دات کام برای فینتکها نیز رخ دهد یعنی بیش از حد برآورد کردن ارزش فینتکها، در نهایت بازار خدمات مالی را دچار مشکل کند که البته همانطور که گفتیم، فینتکها از بنیانهای قویتری برخوردار هستند. بنابراین بهرغم نگرانیهایی که در مورد ارزش گذاری بیش از حد فینتکها وجود دارد، به نظر میرسد وضعیت ترسناک نباشد.
در گزارش مگناکارتا در مورد فینتکها در سال ۲۰۱۷، پاسخ مصاحبه شوندگان به سوالی که در مورد چشم انداز فینتکها پرسیده شد، پیشبینی میکند که کدام کشورها در سال ۲۰۲۰ یکی از قطبهای فینتک در جهان خواهند بود. منطبق بر این گزارش، ۷۹ درصد از پاسخ دهندگان بیان کردند که ایالات متحده و کانادا همچون امروزه در سال ۲۰۲۰ نیز از قطبهای اصلی فینتک به شمار میروند. همچنین ۶۷ درصد به بریتانیا، ۴۳ درصد به اتحادیه اروپا، ۴۱ درصد به چین، ۳۸ درصد به آسیای جنوب شرقی، ۱۷ درصد به آفریقا و ۱۰ درصد به خاورمیانه به عنوان یکی از قطبهای فینتک جهان در سال ۲۰۲۰ اشاره کردند.
همچنین طبق گزارش جهانی فینتک در سال ۲۰۱۷ که از سوی شرکت PwC منتشر شده است، ۸۲ درصد از موسساتی که امروزه سردمدار خدمت رسانی در حوزه مالی هستند، براین عقیدهاند که در سه تا پنج سال آینده، مشارکت فینتکها در این حوزه بهشدت افزایش خواهد یافت. همین موضوع باعث شده که ۸۸ درصد از مؤسسات مالی سنتی نگران از دست رفتن درآمد خود در بخشهایی از فعالیتهایشان باشند. اما عدهای نیز بر این عقیدهاند که رشد فینتکها نه تنها برای مؤسسات مالی سنتی زیانبخش نخواهد بود بلکه آنها با تغییراتی میتوانند از حضور این شرکتها در بازار خدمات مالی بهره ببرند. فقط کافی است به آنها به عنوان همکاران جدیدشان و نه رقیب، نگاه کنند.
همچنین گزارش PwC نشان میدهد مؤسسات مالی سنتی در کشورهای مختلف برنامه دارند طی سالهای آینده با فینتکها همکاری کنند. به عنوان مثال امروزه ۶۳ درصد از مؤسسات مالی سنتی آفریقای جنوبی با فینتکها همکاری میکنند و انتظار میرود درصد این همکاری تا حداکثر پنج سال آینده، به ۹۶ درصد برسد. این درصدها برای آلمان به ترتیب ۷۰ و ۷۸ درصد، برای فنلاند ۶۲ و ۱۰۰ درصد و برای ایالات متحده ۵۳ و ۸۸ درصد است. در مورد تعدادی از کشورها اگرچه امروزه سطح همکاری مؤسسات مالی سنتی با فینتکها پایین است اما تا حداکثر پنج سال آینده، انتظار میرود این همکاری افزایش یابد. برای مثال امروزه تنها ۱۴ درصد از مؤسسات مالی سنتی کره جنوبی با فینتکها همکاری میکنند، اما انتظار میرود طی پنج سال آینده این همکاری به ۷۶ درصد برسد. این اعداد به ترتیب برای ترکیه ۲۲ و ۷۶ درصد و برای ژاپن ۷۶ درصد است.
منبع : مجله تجارت فردا
دیدگاه تان را بنویسید