مذاکرات محرمانه سوریه و حزب‌الله در ترکیه با اطلاع ایران

رویترز مدعی شد: به گفته شش منبع مطلع، نمایندگان دولت سوریه و گروه لبنانی حزب‌الله در ترکیه مذاکراتی رو در رو برگزار کرده‌اند تا تنش‌های میان دو طرف را کاهش دهند؛ این نخستین دیدار شناخته‌شده میان این دو بوده است.

به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: این منابع که شامل دو مقام سوری، یک مقام آمریکایی و یک مقام ارشد امنیتی لبنانی نزدیک به حزب‌الله هستند، به رویترز گفتند مقام‌های سوری و این گروه طرفدار ایران، دست‌کم یک بار در ماه گذشته به‌صورت محرمانه با یکدیگر دیدار کرده‌اند.

پس از برکناری اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ در پی یک عملیات، تنش‌ها میان دولت جدید سوریه و حزب‌الله افزایش یافت. دمشق حزب‌الله را به انتقال سلاح از طریق خاک سوریه متهم کرده و ایالات متحده نیز سوریه را تشویق کرده است نیروهای نظامی خود را برای مقابله با حزب‌الله وارد لبنان کند.به گفته این شش منبع، نشست ماه گذشته میان نمایندگان حزب‌الله و مقام‌های دستگاه اطلاعاتی و وزارت خارجه سوریه، به دعوت نهادهای امنیتی و اطلاعاتی ترکیه و با هدف کاهش تنش برگزار شد.تمامی منابع برای گفت‌وگو درباره این نشست حساس، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند. این نشست پیش از این گزارش نشده بود.

وزارت خارجه سوریه، وزارتخانه‌های خارجه و دفاع ترکیه و وزارت خارجه آمریکا بلافاصله به پرسش‌های رویترز درباره این دیدار پاسخ ندادند. دفتر رسانه‌ای حزب‌الله نیز از اظهارنظر خودداری کرد.

مقام‌ها درباره نگرانی‌های امنیتی متقابل گفت‌وگو کردند

به گفته مقام آمریکایی، مقام‌های سوری و منبع لبنانی، مذاکرات بر حل نقاط تنش میان دو طرف متمرکز بود و به‌خوبی پیش رفت.

یکی از مقام‌های سوری گفت دو طرف توافق کردند که هیچ خصومتی با یکدیگر ندارند و سوریه به حزب‌الله اطمینان داد که برای خلع سلاح این گروه در داخل لبنان، مداخله نظامی نخواهد کرد.گفته این مقام، مقام‌های سوری در مقابل از حزب‌الله خواستند به توقف تلاش‌ها برای قاچاق فرامرزی و برچیدن هسته‌های مخفی باقی‌مانده این گروه، به‌ویژه در جنوب سوریه، کمک کند.

سوریه روز سه‌شنبه اعلام کرد یک هسته حزب‌الله را که در حال آماده سازی برای شلیک موشک در جنوب سوریه بود، دستگیر کرده است. حزب‌الله روز چهارشنبه این ادعا را رد کرد و گفت که «به هیچ وجه در خاک سوریه حضور ندارد و هیچ‌گونه فعالیت امنیتی یا نظامی در آنجا ندارد.»

مقام سوری گفت نمایندگان حزب‌الله پاسخ مستقیمی به درخواست برای توقف قاچاق سلاح و برچیدن هسته‌های این گروه در سوریه ندادند، اما متعهد شدند در امور سوریه مداخله نکنند.

منبع لبنانی که مستقیماً در جریان این نشست و نتایج آن قرار دارد، گفت دو طرف «در مسائل امنیتی پیشرفت زیادی» داشته‌اند.

این منبع گفت: «حزب‌الله می‌خواهد از جناح خود محافظت کند»؛ اشاره‌ای به نگرانی این گروه از حمله سوریه به مواضع آن در داخل لبنان.

هم مقام سوری و هم منبع لبنانی گفتند هیچ توافق نهایی حاصل نشده و برنامه‌ای نیز برای اعلام عمومی این مذاکرات وجود نداشته است.

منبع لبنانی به رویترز گفت تماس میان دو طرف از طریق ترکیه حدود دو ماه پیش آغاز شده بود.

رویترز نتوانست تأیید کند که نشست ماه سپتامبر در کدام نقطه از ترکیه برگزار شده، چه مدت ادامه داشته و آیا پیش یا پس از آن نشست‌های دیگری نیز برگزار شده است.

ترکیه برای برگزاری نشست تلاش کرد؛ ایران غایب بود

هم حزب‌الله و هم دولت سوریه پیش‌تر نشان داده بودند که برای گفت‌وگو با یکدیگر آمادگی دارند.

در ماه ژوئیه، اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، گفت دمشق آماده دیدار با حزب‌الله است. یک ماه بعد، نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، نیز در یک سخنرانی تلویزیونی گفت این گروه با دیدار با رهبران سوریه مخالفتی ندارد.

آنکارا خود را به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی منطقه‌ای در بازسازی و ثبات سوریه معرفی می‌کند. ترکیه تحت ریاست‌جمهوری رجب طیب اردوغان همچنین تلاش کرده است خود را به‌عنوان تسهیل‌کننده گفت‌وگوهای منطقه‌ای مطرح کند و خواهان افزایش ثبات در منطقه است.

سه منبع گفتند ترکیه، که متحد مهم احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، است، برای برگزاری این نشست تلاش کرد؛ زیرا آنکارا مایل بود مستقیماً در این تلاش‌ها نقش داشته باشد.

با این حال ایران، در این مذاکرات حضور نداشت.

منبع امنیتی لبنانی گفت حزب‌الله با اطلاع ایران در این نشست شرکت کرده بود. 

نمایندگی دائم ایران در ژنو نیز بلافاصله درباره این موضوع اظهارنظری نکرد.