آسیب به رگ‌های نامرئی هرمز، اینترنت را مختل می‌کند

کابل‌های زیردریایی هرمز، بخشی حیاتی از مسیر انتقال داده میان قاره‌ها هستند؛ اما آسیب به این رگ‌های نامرئی می‌تواند تعمیرات طولانی، هزینه‌های سنگین و اختلال در ارتباطات اینترنتی را به دنبال داشته باشد.

اهمیت واقعی کابل‌های زیردریایی زمانی آشکار می‌شود که یکی از آن‌ها آسیب ببیند. برخلاف تصور عمومی، تعمیر این کابل‌ها فرآیندی پیچیده، کند و پرهزینه است؛ نه یک تعمیر ساده که با یک تیم فنی و چند روز کار حل شود. طبق برآورد نهادهای پژوهشی، فرایند کامل تعمیر یک کابل آسیب‌دیده، از گرفتن مجوز عبور در آب‌های سرزمینی تا اعزام کشتی تعمیراتی، انجام تعمیر و دفن دوباره کابل، دست‌کم ۴۰ روز طول می‌کشد و هزینه‌ای بین یک تا سه میلیون دلار در بر دارد. در شرایط بحرانی، این بازه می‌تواند به‌مراتب طولانی‌تر شود. تجربه دریای سرخ نمونه‌ی روشنی از این واقعیت است: در سال ۲۰۲۴ سه کابل در این منطقه آسیب دیدند و تعمیرشان شش ماه طول کشید؛ در سپتامبر ۲۰۲۵ نیز چهار کابل دیگر آسیب دیدند که تعمیر سه‌تای آن‌ها پنج ماه زمان برد و چهارمی هنوز خارج از مدار است. در حالت عادی و بدون تنش ژئوپلیتیک، حتی یک تعمیر ساده‌ کابل معمولاً دو تا سه هفته طول می‌کشد؛ اما در آب‌های ملتهب، همین بازه می‌تواند نامحدود بماند.بخشی از این کندی به محدودیت ساختاری صنعت هم برمی‌گردد: در کل جهان تنها ۶۳ کشتی تعمیراتی کابل زیردریایی فعالیت می‌کنند و از این تعداد، تنها دو تا چهار کشتی در کل غرب آسیا مستقرند. این کشتی‌ها برای عملیات تعمیر باید روزها، گاه هفته‌ها در یک نقطه‌ی ثابت، درست بالای محل آسیب، بی‌حرکت بمانند؛ وضعیتی که در یک منطقه‌ پرتنش، آن‌ها را به هدفی آسیب‌پذیر و پرریسک تبدیل می‌کند.

این یعنی یک اختلال جدی، فقط اینترنت کاربران عادی را مختل نمی‌کند؛ روی تراکنش‌های مالی، خدمات ابری، فعالیت شرکت‌های بزرگ فناوری و حتی اقتصاد کلان کشورهای منطقه اثر می‌گذارد. برای مقیاس این وابستگی همین بس که نزدیک به ۹۵ درصد ترافیک بین‌المللی داده‌ جهان از همین کابل‌های زیردریایی عبور می‌کند. به همین دلیل، بسیاری از کشورها دیگر کابل‌های زیردریایی را صرفاً یک زیرساخت مخابراتی نمی‌دانند، بلکه آن‌ها را بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت ملی و قدرت راهبردی خود تلقی می‌کنند، نگاهی که پیش از این هم در رفتار کشورهایی مثل مصر، سنگاپور، ترکیه و روسیه دیده‌ایم