پنتاگون بی‌سروصدا آمار تلفات جنگ با ایران را تغییر داد | جنجال بر سر «ساعت جنگ» ترامپ؛ قانون‌گذاران را باردیگر به جان هم انداخت

وزارت دفاع آمریکا روز شنبه پایگاه «سامانه تحلیل تلفات دفاعی» (Defense Casualty Analysis System یا DCAS) را به‌روزرسانی کرد. در این به‌روزرسانی، بیش از ۱۴۰ نظامی مجروح به آمار رسمی جنگ افزوده شد و همچنین نام چهار نظامی آمریکایی که در حملات ایران طی هفته گذشته کشته شده بودند، دوباره در فهرست رسمی تلفات قرار گرفت؛ تغییری که پس از آن صورت گرفت که رسانه‌ها و برخی نمایندگان کنگره درباره کاهش ناگهانی آمار تلفات در روزهای گذشته پرسش‌هایی جدی مطرح کرده بودند.

بر اساس آمار جدید منتشرشده، با احتساب ارقام به‌روزرسانی‌شده مربوط به عملیات «Epic Fury»، از زمان آغاز جنگ آمریکا علیه ایران در ۲۸ فوریه تاکنون، ۱۸ نظامی آمریکایی کشته و ۶۲۴ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

این در حالی است که تنها هفته گذشته، بیشترین آمار ثبت‌شده در همین سامانه ۴۸۲ مجروح بود و اکنون شمار زخمی‌ها با افزوده شدن بیش از ۱۴۰ نفر، به شکل محسوسی افزایش یافته است

دسته‌بندی تازه‌ای که پرسش‌های جدید ایجاد کرد

هم‌زمان با اصلاح آمار، پنتاگون تغییر دیگری نیز در سامانه DCAS (Defense Casualty Analysis System)  (سامانه تحلیل تلفات وزارت دفاع آمریکا) اعمال کرده است؛ ایجاد دسته‌بندی جدیدی با عنوان «عملیات برون‌مرزی» (Overseas Operations) که برای ثبت کشته‌ها و مجروحان، از ۷ ژوئیه به بعد مورد استفاده قرار گرفته است.

با این حال، این بخش جدید هیچ توضیحی درباره اینکه تلفات ثبت‌شده مربوط به کدام عملیات یا کدام درگیری نظامی است، ارائه نمی‌دهد و صرفاً تاریخ آغاز ثبت اطلاعات را مشخص کرده است.

پنتاگون نیز در برابر پرسش‌های خبرنگاران درباره اینکه این دسته‌بندی دقیقاً چه عملیات‌هایی را در بر می‌گیرد، واکنشی نشان نداد و توضیحی درباره علت ایجاد آن منتشر نکرد.

با وجود این ابهام، فهرست اسامی منتشرشده در این بخش نشان می‌دهد که نام سه سرباز ارتش آمریکا که در حمله ایران به پایگاه نیروهای آمریکایی در اردن کشته شدند و همچنین یک نظامی آمریکایی که آخر هفته گذشته هنگام اجرای عملیات انفجار کنترل‌شده یک پهپاد ایرانی در شمال عراق جان خود را از دست داد، در این دسته‌بندی جدید ثبت شده است.

انتقادها از کاهش ناگهانی آمار تلفات

به‌روزرسانی اخیر در شرایطی انجام شده که پنتاگون هفته گذشته به دلیل کاهش ناگهانی تعداد کشته‌ها و زخمی‌ها در سامانه DCAS، در حالی که حملات ایران همچنان ادامه داشت، با موجی از انتقاد رسانه‌ها و قانون‌گذاران روبه‌رو شد.

همین تغییرات باعث شد ۱۲ سناتور دموکرات عضو کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا روز پنجشنبه با ارسال نامه‌ای به پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، خواستار توضیح درباره علت تغییرات مکرر آمار تلفات شوند و از وزارت دفاع بخواهند درباره روند ثبت و انتشار اطلاعات شفاف‌سازی کند.

در واکنش به این انتقادها، جوئل والدز، سخنگوی موقت وزارت دفاع آمریکا، در پیامی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که کاهش آمار تلفات صرفاً ناشی از «اختلالات موقت در داده‌های وب‌سایت DCAS» بوده است.

با این حال، شبکه سی‌ان‌ان که طی روزهای گذشته این سامانه را به‌صورت لحظه‌به‌لحظه زیر نظر داشت، گزارش داد که بارها شاهد اختلال‌های اطلاعاتی و تغییرات مداوم در آمار ثبت‌شده بوده و مجموع تلفات در بازه‌های زمانی کوتاه، به شکل محسوسی نوسان داشته است.

این شبکه همچنین اعلام کرد که روز جمعه از پنتاگون خواسته است جزئیات بیشتری درباره این اختلالات و علت تغییرات آمار ارائه کند، اما وزارت دفاع آمریکا تا بعدازظهر روز یکشنبه نه این اختلال‌ها را به‌طور رسمی تأیید کرده و نه پاسخی به پرسش‌های مطرح‌شده داده است.

ارتباط تاریخ ۷ ژوئیه با تصمیم ترامپ

در کنار ابهام درباره تغییرات آماری، تاریخ آغاز دسته‌بندی جدید نیز توجه ناظران را به خود جلب کرده است.

تاریخ ۷ ژوئیه، که به‌عنوان زمان آغاز ثبت اطلاعات در بخش «عملیات برون‌مرزی» تعیین شده، دقیقاً هم‌زمان با زمانی است که دونالد ترامپ در گزارشی رسمی که اوایل همین ماه بر اساس قانون اختیارات جنگی برای کنگره ارسال کرد، مدعی شد درگیری جدیدی با ایران آغاز شده است.

این هم‌زمانی باعث شده برخی منتقدان دولت آمریکا درباره ارتباط میان تغییرات آماری پنتاگون و تفسیر جدید دولت از قانون اختیارات جنگی پرسش‌هایی را مطرح کنند.

مناقشه بر سر قانون اختیارات جنگی

بر اساس قانون اختیارات جنگی مصوب سال ۱۹۷۳، رئیس‌جمهور آمریکا در صورتی که مجوز کنگره را در اختیار نداشته باشد، موظف است حداکثر ظرف ۶۰ روز به عملیات نظامی پایان دهد؛ مگر آنکه کنگره ادامه عملیات را به‌طور رسمی تصویب کند.

دولت ترامپ اما در گزارش خود به کنگره استدلال کرده است که آتش‌بس ماه آوریل میان ایران و آمریکا باعث پایان دوره نخست درگیری شده و در نتیجه، از اول مه شمارش مهلت قانونی ۶۰ روزه دوباره آغاز شده است.

به اعتقاد دولت، این آتش‌بس در عمل «ساعت قانون اختیارات جنگی» را متوقف کرده و آغاز دوباره درگیری‌ها به منزله شروع یک دوره حقوقی جدید محسوب می‌شود.

مخالفت دو حزب با تفسیر دولت

این استدلال با مخالفت شماری از قانون‌گذاران هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات روبه‌رو شده است.

در مقابل، برخی مقام‌های دولت و تعدادی از کارشناسان حقوقی معتقدند که خود قانون اختیارات جنگی، محدودیتی مغایر با قانون اساسی برای اختیارات رئیس‌جمهور در فرماندهی نیروهای مسلح ایجاد می‌کند.

در همین چارچوب، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در نشست خبری ماه مه در کاخ سفید تصریح کرده بود که قانون اختیارات جنگی «صددرصد مغایر قانون اساسی» است.

هشدار یک سناتور جمهوری‌خواه به دولت ترامپ

در جریان جلسه استماع ۲۱ ژوئیه، لیزا مورکوفسکی، سناتور جمهوری‌خواه ایالت آلاسکا، نیز مستقیماً این موضوع را با پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در میان گذاشت و گفت نسبت به نحوه تفسیر دولت از این قانون «نگران» است.

او هشدار داد که دولت با استناد به آغاز دوباره شمارش مهلت قانونی پس از آتش‌بس، در عمل می‌تواند اختیارات نظارتی کنگره را دور بزند.

مورکوفسکی گفت: «این ادعا عملاً به رئیس‌جمهور اجازه می‌دهد درست در زمانی که مهلت قانون اختیارات جنگی از نظر حقوقی برای دولت دردسرساز می‌شود، ساعت این قانون را متوقف و دوباره از صفر آغاز کند؛ اقدامی که در عمل راهی برای دور زدن مجوزی است که قانون اساسی برای اقدام نظامی از کنگره می‌خواهد و قانون اختیارات جنگی نیز دقیقاً با همین هدف تدوین شده است.»

اظهارات این سناتور جمهوری‌خواه نشان می‌دهد که انتقادها نسبت به رویکرد دولت ترامپ تنها به دموکرات‌ها محدود نیست و بخشی از جمهوری‌خواهان نیز نسبت به پیامدهای حقوقی و سیاسی این تفسیر هشدار داده‌اند