کنترل فشار خون با تغییر سبک زندگی | رژیم غذایی؛ کلید اصلی مقابله با فشار خون

فشار خون بالا که در متون پزشکی از آن به عنوان قاتل خاموش یاد می‌شود، یکی از اصلی‌ترین عامل بروز سکته‌های مغزی، نارسایی‌های قلبی و آسیب‌های کلیوی است. با این حال، متخصصان معتقدند مدیریت این بیماری تنها به مصرف دارو محدود نمی‌شود و تغییرات هوشمندانه در سبک زندگی، راه‌حل اصلی کنترل آن است.

دکتر سید جلیل معصومی، متخصص تغذیه بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ژیم غذایی DASH (رویکردهای تغذیه‌ای برای توقف فشار خون) را فراتر از یک برنامه غذایی ساده دانست و اظهار کرد: این رژیم یک الگوی علمی است که بر حداکثرسازی مصرف ریزمغذی‌هایی نظیر پتاسیم، کلسیم و منیزیم تمرکز دارد.

وی در تشریح مکانیسم اثر این رژیم، افزود: این عناصر با خنثی کردن اثرات مخرب سدیم، به شل شدن دیواره عروق و کاهش مقاومت در برابر جریان خون کمک می‌کنند. پایه اصلی این رژیم شامل میوه‌ها، سبزیجات تازه، غلات کامل، حبوبات و لبنیات کم‌چرب است.

هشدار نسبت به بمب‌های سدیم در غذاهای فرآوری‌شده

دکتر معصومی با اشاره به اینکه حذف نمکدان از سفره به تنهایی کافی نیست، تصریح کرد: تحقیقات نشان می‌دهد بیش از ۷۰ درصد نمک دریافتی بدن به صورت پنهان و از طریق غذاهای فرآوری شده وارد سیستم گوارش می‌شود. سوسیس، کالباس، انواع کنسروها، چیپس و سوپ‌های آماده، بمب‌های سدیم هستند که فشار خون را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهند.

این متخصص تغذیه حد استاندارد مصرف نمک را کمتر از ۵ گرم (یک قاشق چای‌خوری) در روز اعلام کرد و توصیه کرد: برای تغییر ذائقه، بیماران می‌توانند از جایگزین‌های طبیعی و طعم‌دهنده‌های گیاهی مانند سیر، پیاز، سبزیجات معطر و اسیدهای طبیعی نظیر آبلیموی تازه و سرکه سیب استفاده کنند.

فشارخون و راه درمان آن

کاهش وزن؛ دارویی قدرتمند برای قلب

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، کاهش وزن را یکی از موثرترین راهکارهای غیردارویی دانست و گفت: کاهش تنها ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن، اثری معادل داروهای درمانی دارد. این اقدام باعث کاهش بار کاری قلب، رفع التهاب عروق و بهبود مقاومت به انسولین می‌شود.

وی همچنین در خصوص مصرف محرک‌ها هشدار داد: اگرچه مصرف متعادل قهوه (۱ تا ۲ فنجان) برای اکثر افراد بلامانع است، اما نوشیدنی‌های انرژی‌زا به دلیل حجم بالای کافئین و قند، برای بیماران مبتلا به فشار خون توصیه نمی‌شود.

دکتر معصومی بر ضرورت تداوم در تغییرات کوچک تاکید کرد و از بیماران خواست تا با رعایت نکات تغذیه‌ای، سلامت قلب خود را تضمین کنند و افزود: مطالعه برچسب محصولات و انتخاب گزینه‌های کم‌ سدیم، مصرف میان وعده سالم با جایگزینی تنقلات شور با مغزهای خام (بادام و گردو) مصرف موز، اسفناج، گوجه‌فرنگی و حبوبات و در بیماران کلیوی با مشورت پزشک می‌توانند به کنترل فشارخون در کنار مصرف داروها کمک کند.

وی خاطرنشان کرد: درمان فشار خون تنها در نسخه پزشک خلاصه نمی‌شود؛ سبک زندگی و نوع تغذیه، در واقع مهم‌ترین داروی هر بیمار است که می‌تواند از قلب در برابر خطرات بزرگ محافظت کند.