ترامپ، ایران و دیپلماسی در لبه جنگ | فرصت مذاکره یا سایه عملیات نظامی؟

آمریکا و ایران این روزها در نقطه‌ای حساس از تعاملات دیپلماتیک و نظامی قرار گرفته‌اند؛ تهدیدهای پیشین ترامپ درباره اقدام نظامی علیه ایران، پس از اعلام مذاکرات مستقیم در عمان، تا حدی به تأخیر افتاده است. ترامپ ابتدا با لحن جنگ‌طلبانه خواهان توقف برنامه هسته‌ای ایران شده بود و حتی تهدید کرده بود که در صورت عدم توافق، واکنشی مشابه عملیات نیمه‌شب علیه رئیس‌جمهور ونزوئلا رخ خواهد داد. اما مقام‌های آمریکایی دریافتند که توان عملیاتی برای حمله گسترده بدون حمایت متحدان و خطر برای نیروهای آمریکایی محدود است، و بنابراین مذاکرات آغاز شد.

ایران نیز در مذاکرات به دنبال کاهش تحریم‌ها و حفظ حق غنی‌سازی اورانیوم و زرادخانه موشکی خود است، در حالی که ترامپ اصرار دارد هرگونه ظرفیت هسته‌ای آینده ایران باید محدود شود. تحلیلگران می‌گویند هر اقدام نظامی، چه محدود و چه گسترده، پیچیده و پرخطر است؛ ایران توانمندی موشکی و پهپادی بالایی دارد و می‌تواند پایگاه‌های آمریکا و متحدانش در خلیج فارس را هدف قرار دهد. از سوی دیگر، کشورهای منطقه—حتی مخالفان ایران—به دنبال اجتناب از یک جنگ تمام‌عیار هستند و پیامدهای اقتصادی، امنیتی و زیست‌محیطی احتمالی هرگونه عملیات نظامی را به دقت ارزیابی می‌کنند.

ترامپ پس از دیدار با نتانیاهو: توافق با ایران «ضروری» است، زمان زیادی نداریم

در چنین وضعیتی، واشنگتن با تعادلی شکننده روبه‌رو است: تهدید نظامی بدون اجرای آن می‌تواند ایران را برای مقابله آماده کند، اما مذاکرات دیپلماتیک ممکن است فرصتی برای کاهش تنش‌ها و تعیین محدوده منافع ایجاد کند. ادامه گفت‌وگوها، همراه با مدیریت دقیق توان نظامی و دیپلماسی منطقه‌ای، نشان می‌دهد که آمریکا و ایران در لبه تعامل و تنش، به دنبال یافتن نقطه‌ای برای توافق یا اجتناب از جنگی گسترده هستند.