چرا ایده نظام جمهوری اسلامی ایران از سوی وزیر امور خارجه آمریکا مطرح شد؟
| تنشهای میان ایران و آمریکا از زمان پیروزی انقلاب تاکنون ادامه داشته است، به طوری که در تمام این ۳۸ سال آمریکا با این انقلاب مشکل داشته است.
۵۵آنلاین :
تنشهای میان ایران و آمریکا از زمان پیروزی انقلاب تاکنون ادامه داشته است، به طوری که در تمام این ۳۸ سال آمریکا با این انقلاب مشکل داشته است. در واقع امریکا با همه انقلابها مشکل دارد و سعی در سرنگونی، تغییر یا اصلاح دولتهای انقلاب دارد. به هر حال تغییر انقلاب، همواره در دستور کار ایالات متحده قرار داشته و انقلاب اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده است، انقلابی که یکی از شعارهای اصلیان «مرگ بر آمریکا» بوده است. در واقع انقلاب اسلامی ایران از همان ابتدا دو هدف داشت، نخست . بیرون کردن شاه از کشور و دیگری این بود که آمریکا را نیز همراه شاه از کشور بیرون کند. انقلاب ایران به هر دو هدف خود رسید. ولی بیرون کردن شاه با بیرون کردن امریکا بسیار متفاوت بود چراکه آمریکا حتی پس از خروج با هزار و یک نیرنگ در تلاش برای نفوذ در کشور بوده است. بنابراین مبارزه با آمریکا حتی است. از انقلاب نه تنها در کشور بلکه در خارج از کشور همچنان ادامه شت. انقلاب اسلامی به دنبال رشد و گسترش انقلاب در سراسر جهان و تغییر رفتار آمریکا در قبال کشورهای انقلابی بود. در واقع این دو کشور همواره باهم اختلافات ایدئولوژیک داشتهاند؛ چراکه آمریکا اساساً با انقلابیها مشکل داشته و چنین نگرشی را با اقدامات خود در کشورهای مختلف بارها نشان داده است. بنابراین با دو دیدگاه سروکار داریم که از زوایای متفاوتی به یکدیگر نگاه کرده و هر دو یکدیگر را به عنوان یک مشکلی بزرگ برای خود میدانند. دو دیدگاهی که درست در جهت عکس هم حرکت میکنند، آمریکا تمام مشکلات منطقه را از چشم ایران میداند و ایران نیز مشکلات منطقه را از دید دخالتها و امپریالیسم امریکا میداند.
در این مدت این دو دیدگاه در عرصههای مختلف با مذاکره و صحبت توانستهاند این مشکلات را به صورت نیم بند حل کنند اما در نهایت غیرعادی بودن این رابطه همچنان ادامه دارد. با چنین پیش زمینهای، حرفهای رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا در خصوص براندازی رژیم ایران از سوی آمریکا چندان غیرعادی و جدید به نظر نمیرسد. از این دیدگاه غیرعادی نیست که آمریکا همواره نظام جمهوری اسلامی را مغایر با منافع خود و کشورهای حامیاش در منطقه میداند و از سوی دیگر همانند بقیه انقلابها تحمل انقلاب اسلامی ایران را نیز ندارد و به دنبال آن است تا به هر شکل ممکن آن را عوض کند.
به طور کلی در 4۰ سال گذشته روابط میان ایران و آمریکا پرفراز و نشیب بوده است. گاهی در برخی مسائل به هم نزدیک همگی شدند و گاهی نیز در زمینههای مختلف رابطه میانشان شکرآب شده و کار به جاهای حساسی و باریک میرسید. در حال حاضر نیز مادر مقطعی هستیم که روابط میان دو کشور چندان مناسب است. هرچند در دوره اوباما حاشیههای روابط کمتر شده بود اما با روی کار آمدن ترامپ دورهای متفاوت در سطح روابط دو کشور در حال رقم خوردن است. نکته مهم این است که در تمامی دورانها چه دوران ریاست جمهوری بوش پدر و پسر، چه کارتر، چه ریگان و چه اوباما ما شاهد بالا و پایین شدن مشکلات میان ایران و امریکا بودیم ولی به هر حالی این مشکلات در سطوح مختلف وجود داشتهاند. همان طور که در زمان حمله پوش پسر به عراق، او بر این عقیده بود که ایران محور شرارت در منطقه است و تغییر رژیم را در دستور کار دولت خود قرار داده بود اما نتوانست در این راستا کاری انجام دهد. پس از او، اوباما اگرچه هیچ گاه چنین رویکردی نداشت ولی از سیاست فشاری استفاده کرد که در نهایت منتهی به جریان برجام شد.
در شرایط کنونی آقای ترامپ مجدداً به سیاست تغییر رژِیم وی روی آورده است. البته همانطور که بوش نتوانست به نظر نمیرسد چنین سیاستی در دوران ترامپ نیز به نتیجه برسد، اما به هر حال چنین رویکردی یک دیدگاه نگران کننده است. چرا که میتواند فشارها علیه ایران را زیاد کرده و نظام و مردم ایران را دچار دردسر کند. برای مثال آمریکا میتواند فشارهای اقتصادی و تحریمه ا را مجدداً تشدید کرده و از این رو ایران را تحت فشار قرار دهد. بنابراین اظهار رکس تیلرسون به عنوان وزیر امورخارجه امریکا در خصوصی سیاست براندازی حکومت ایران، کمی نگران کننده به نظر میرسد.
موضوع دیگری که در این میان وجود دارد این است که ترامپ سیاست منسجمی در خصوصی ایران ندارد و به هر دری میزند تا بهانهای از ایران پیدا کند تا داستان برجام را فیصله دهد یا کما اینکه در چنین شرایطی چنین کاری از سوی دولت ایران چندان توجیه پذیر نخواهد بود.
به هر ترتیب، صحبتهای جواد ظریف در خصوصی بی فایده بودن یا مسخره بودن تلاشی آمریکا برای براندازی جمهوری اسلامی، شاید از دیدگاه کلیتر به این معنا باشد که آمریکا قدرت چنین کاری را ندارد. اما به هر حال باید کمی نسبت به این اظهارات وزیر امور خارجه آمریکا نگران بود نه از نظر براندازی نظام بلکه از نظر اینکه سیاستی تهاجمی علیه ایران اتخاذ کرده است. همانطور که در چنین شرایطی کنگره آمریکا بار دیگر تحریمهای جدیدی را علیه ایران به تصویب رسانده است. تحریمهایی که مشکلات زیادی برای کشور به ارمغان خواهد آورد. بنابراین نباید نسبت به تهدیدهای آمریکا کاملاً بیتفاوت بود. به نظر میرسد با توجه به شرایط کنونی، جمهوری اسلامی باید با دقت با امریکا برخورد کرده و یک سیاست راهبردی را در مواجهه با اقدامات لفظی آمریکا در پیش بگیرد. بنابراین دستگاه دیپلماسی و نظامی ایران باید با دقت به چنین تهدیدهایی پاسخ داده و جریان استراتژیک را که علیه ایران در منطقه در حالی شکل گیری است کنترل کنند. به منظور ایجاد چنین دیدگاهی باید واقع بین بوده و عملی گرایانه رفتار کرد. به هر حالی ترامپ، اطرافیانش و کنگره حاکم بر آمریکا نه تنها دوست ایران نیستند بلکه دشمن جمهوری اسلامی به حساب میآیند و درصدد ضربه زدن به این کشور هستند و درک دقیقتر این دشمن میتواند در تحت کنترلی قرار دادن شرایط کارساز باشد. اینکه تصور کنیم ترامپ یک رئیس جمهور کوتاهمدت است و ممکن است عمر ریاست جمهوریاش به یک سالی هم نکشد، نمیتواند درک درستی از واقعیت موجود به ما بدهد، همواره باید بدترین شرایط را در نظر گرفت و استراتژیهای کلی را براساس آن چید. از سوی دیگر باید توجه داشت که تفاوت دولت ترامپ با دولت اوباما از زمین تا آسمان است. در واقع دولت ترامپ را میتوان پنج برابر بدتر از دولت اوباما برای ایران تصور کرد. باید این نکته را نیز مدنظر قرارداد که رئیس جمهور در آمریکا از قدرت بسیار زیادی برخوردار است. مساله بعدی این است که ترامپ یک کاسب است. یک مرد تجاری که در کنار کسب و کار خود از عدهای ژنرال نظامی در تیم خود استفاده میکند. چنین مردی رویکردی کاسبانه دارد، یا با من باشی و در سود من شریک باشی یا ژنرالهای من کارت را یکسره خواهند کرد. در واقع دولت ترامپ از نیروی نظامی خود برای پیشبرد منافع اقتصادی امریکا استفاده میکند. البته از این دیدگاه ترامپ میتوان به عنوان یک فرصت استفاده کرد. همانطور که یک ضرب المثل چینی میگوید: «اگر بخواهی من را دشمن خود بکنی، حتماً موفق خواهی شد.» در مقابله با چنین رویکردی باید سیاستی مشابه با سیاستهای ترامپ را در کشور ایجاد کرد. در دولت اوباما، دپیلماسی رویکرد بسیار مناسبی از سوی ایران بود، چراکه تیم اوباما و جان کری وزیر امورخارجه اش از دیپلماتهای متعددی برخوردار بود. اما دولت آقای ترامپ خالیی از دیپلماسی است، بنابراین بزرگترین اشتباه این است که با دولت ترامپ دیپلماسی کرد. به جای دیپلماسی باید راه مذاکره را در پیش گرفت. کما اینکه دولت ترامپ مملو از بیزنس منهایی است که فنون مذاکره را به خوبی بلدند همانطور که وزیر امورخارجه این کشور سالها در رأس شرکت اکسون موبیل با مذاکره کارهای خود را پیش برده است. به طور خلاصه میتوان گفت سران جمهوری اسلامی در قبال آمریکا باید متحد شده و یک استراتژی مشخص را اتخاذ کنند.
منبع : تجارت فردا
دیدگاه تان را بنویسید