دختران دیگر نانخور اضافی نیستند!
| در آزمون سراسری سال ۹۶ تعداد ۹۳۰ هزارو ۲۰۸ داوطلب ثبتنام کردهاند که از این تعداد ۵۴۸ هزار و ۴۳۴ نفر زن و ۳۸۱ هزار و ۷۷۴ نفر مرد هستند.
۵۵آنلاین :
در ایران نزدیک یک قرن است که مدارس رایگان به سبک امروزی تأسیس شده؛ مدارسی که در آنها، برای پسران و دختران، دستکم در مقطع ابتدایی، تحصیلات رایگان و اجباری اعلام شده است. بااینحال، تا همین ٦٠ سال پیش، خانوادهها در برابر تحصیلات دختران مقاومت نشان میدادند. میزان سواد مطلوب برای دختران، نزد بیشتر خانوادهها، تصدیق ششم ابتدایی بود. گاهی کسب دیپلم خیاطی و گلدوزی هم تکملهای میشد برای تحصیلات دختران تا دیگر حداکثر آمادگی را برای ازدواج پیدا کنند. معمولا، دختر دیگر، در فاصله پس از تحصیلات ابتدایی و رفتن به خانه شوهر، «دمبخت» و به سخن دیگر، در انتظار شوهر اعلام میشد؛ در انتظار خواستگاری که در خانه را بکوبد و هرچهزودتر دختر را به خانه بخت ببرد. حتی اگر این خواستگار متأهل بود و پیشاپیش همسر یا همسران دیگری داشت، چندان تفاوتی ایجاد نمیکرد. زیرا تصویر بیشتر خانوادهها از فرزند دختر، تصویر «نانخور اضافی» بود؛ یعنی کسی که بنا نیست در زندگی آینده خود مسئولیت یا استقلال مالی داشته باشد. بنابراین، هرچهزودتر باید مسئولیت تهیه نان وی را کس دیگری برعهده میگرفت.
با رشد کمی و کیفی طبقه متوسط در ایران؛ هم از لحاظ تعداد خانوارهای طبقه متوسط و هم از لحاظ گرایشهای نوجویانه و ترقیخواهانه و هم از لحاظ متوسط درآمد و سبکوسیاق زندگی، بزرگترین سرمایه جامعه مدنی در ایران فراهم آمد. اکنون بیش از یکی، دو دهه است که میزان استقبال دختران از ورود به تحصیلات عالی و دانشگاهی بر پسران چربش پیدا کرده است. در آزمون سراسری سال ۹۶، تعداد ۹۳۰ هزار و ۲۰۸ داوطلب ثبتنام کردهاند که از این تعداد ۵۴۸ هزار و ۴۳۴ نفر زن و ۳۸۱ هزار و ۷۷۴ نفر مرد هستند. این ارقام از لحاظ جامعهشناختی معنیدارند؛ از این لحاظ معنیدارند که نشان میدهند دیگر تصور خانوادهها از فرزندان دختر، تصور «نانخور اضافی» نیست؛ تصور کسی نیست که ازدواج برای وی یگانه راه امرارمعاش در زندگی آینده است. تواناییها و ظرفیتهایی که دختران، با وجود محدودیتهایی چون سهمیهبندیها و تفکیکهای جنسیتی و نیز ورود به بازار کار و برعهدهگرفتن مشاغل بالای مدیریتی، در همه عرصهها، از خود نشان دادهاند گویای دو نکته مهم است: اول اینکه نگاه خانوادهها، بهویژه خانوادههای طبقه متوسط، به دختران تغییر کرده و میکوشند، بهجای واگذارکردن آینده مالی و خانوادگی آنان به دست ازدواجهای کور یا نسنجیده، آنها را بهگونهای پرورش دهند که در زندگی آینده خانوادگی خود سهم و مسئولیت داشته باشند و برای ادای سهم و مسئولیت، مهارت و توانایی و استقلال لازم را کسب کنند. دوم اینکه ظرفیت جامعه مدنی ایران بهگونهای است که زنان در آن توانایی تبدیل محدودیتها به فرصتها را داشتهاند. آشکار است که این تواناییها همراه است با درخواست سهمهای بیشتری در همه عرصههای شغلی، مدیریتی، اجتماعی، سیاسی و ورزشی و بهوارونه آنچه برخی بیشترین آسیبها را ناشی از آن میدانند که تواناییهای زنان در تحصیلات دانشگاهی و سایر عرصههایی که پیشتر قلمروهای مردان بهشمار میآمدند فزونی یافته، همواره تواناییهای زنان سدی است در برابر آسیبها و فسادهای اجتماعی. پاسخ مناسب به این تواناییها ضرورتی است که جامعه مدنی را تقویت خواهد کرد.
نویسنده: نیره توکلی
دیدگاه تان را بنویسید