کلیسای آندره ورتی

۵۵آنلاین :

نویسنده : حمیدرضا سروری بر سر راه جلفای ارس به کلیسای استپانوس مقدس درکرانۀ جنوبی ارس منطقۀ درۀ شام واقع شده است که ارمنی نشین بوده. بیشتر دره های سرسبز این منطقه را نیزار پوشانده بود. ارمنیها به نی(شامب) و به دره(دزور) می گویند و به این منطقه(شامبادزور) می گفتند،چون تلفظ دزورکمی مشکل بود،به درۀ شام تغییر نام داد. چند کلیسا دراین منطقه باقی مانده،یکی از آنها کلیسای آندره ورتی یا کلیسای چوپان است که درسال1836میلادی با سنگ تراشیده ساخته شده است. کلیسای چوپان کلیسای کوچکی است به طول هفت متر و هفتاد سانتی متر و عرض پنج متر و هفتاد سانتی متر. این کلیسا جایگاه نیایش چوپانان روستاهای ارمنی نشین درۀ شام بود. سطح کلیسا چهار پله پایین تر از صحن حیاط است و روی بام کلیسا ساق گنبد تقریباً بلند کلیسا با چهارنورگیر ساخته شده. روی ساق گنبد عرق چین سفید رنگی ساخته اند. روستاییان ارمنی درۀ شامب سالهاست که از این منطقه رفته اند. روی دیوارکلیسا چند صلیب حجاری شده که دارای کتیبه هایی به ارمنی هستند(هویان،124:1382).بنا به روایتی دو کلیسا به کوشش دو برادرچوپان یکی در سمت ایرانی ارس و دیگری در آن سو که امروزه بخشی ازکشورآذربایجان است ساخته شده بود که ظاهراً کلیسای آن سوی ارس به خاطر کینه و دشمنی جمهوری آذربایجان با کشور ارمنستان و نمادهای ارمنیها تخریب گردیده!جدای از این موضوع می دانیم چندین گورستان تاریخی ارمنیها که در خاک کشور امروزی و تازه استقلال یافتۀ آذربایجان بوده ویران گشته! کلیسای آندره ورتی دو سال پیش به وسیلۀ سازمان میراث فرهنگی و همکاری منطقۀ آزاد ارس مرمت گردید و امروزه در وضعیت خوبی به سر می برد هرچند شکل و شیوۀ اجرای مرمت کمی نامتعارف به نظر می رسد ولی همین که به داد یک بنای مهجور قدیمی رسیده اند جای شکرش باقیست و باید تشکر کرد.