شهر باستانی دوین در ارمنستان
| دوین(Dvin) شهری باستانی در ارمنستان است که 35 کیلومتری جنوب ایروان و جنوب غربی روستای دوین پس از روستای هنابرد(Hnaberd) در استان آرارات ارمنستان جای گرفته.
۵۵آنلاین :
نویسنده : حمیدرضا سروری دوین(Dvin) شهری باستانی در ارمنستان است که 35 کیلومتری جنوب ایروان و جنوب غربی روستای دوین پس از روستای هنابرد(Hnaberd) در استان آرارات ارمنستان جای گرفته.موسس خورناتسی مورخ ارمنی که در منبعهای فارسی از او با نام موسی خورنی یاد می شود بر این باور بود که نام دوین برگرفته شده ازواژه ای در پارسی میانه به معنای تپه بوده!هرچند که این نظرتأیید نشده.مینورسکی شرق شناس روس این نام را گرفته شده از نام جایگاهی درخاستگاه پارتها یعنی دشتهای کشور ترکمنستان کنونی می دانست.در برخی دیگر از منبعها از این شهر با نام دبیل(Dbyl) یاد شده.بر اساس کاوشهای روسها در دوین روشن شد که این شهر از هزارۀ چهارم پیش از میلاد مسکونی بوده.خسرو سوم یکی از شاهان ارمنستان پایتخت خود را از شهر ارتاشات به دوین منتقل کرد. وی یکی از شاهان دودمان آرشاکونی(Arshakuni) بود.پادشاهان آرشاکونی بین سالهای54 تا428میلادی فرمانروای ارمنستان بودند.آنها در واقع شاخه ای از سلسلۀ اشکانی(پارتیان) به شمار می رفتند. تبدیل آیین مسیحی به دین رسمی ارمنستان و پایه ریزی الفبای ارمنی به وسیلۀ مسروپ ماشتوتس دو رویداد مهم زمان حکمرانی دودمان اشکانی ارمنستان بود. ارمنستان سرزمینی بود که بین ساسانیان و رومیها دست به دست می شد.این منطقه در دوران ساسانی نقش مرز را بازی می کرد و حاکم یا مرزبان(مرزپان) وظیفۀ پاسداری از جادۀ تجاری را برعهده داشت.ایرانیان در تثبیت نظام ارباب-رعیتی در ارمنستان نقش مهمی داشتند و برخدمت و فرمانبرداری اشراف ارمنی تکیه می کردند.چندین سکه از دوران بهرام پنجم(438-420میلادی)ساسانی در دوین پیدا شده. در حملۀ هراکلیوس پادشاه روم شرقی دوین تخریب گردید و پس از آن در سال640 میلادی به دست عربها افتاد.دو زمین لرزه به سالهای 863 و 893میلادی خرابیهای زیادی را به بار آورد.بیزانسیها در سال 1045میلادی باردیگر شهر را اشغال کردند و پس از آنها سلجوقیان به شهر هجوم بردند.در سال 1203ملکه تامار شاه گرجستان بر این منطقه چیره شد تا این که در سال 1236میلادی و پس از هجوم مغولها شهر دوین برای همیشه ویران گردید.طی کاوشهای باستان شناسی در شهر آثار دو کاخ یکی از سدۀ پنجم میلادی و دیگری از سدۀ هفتم به دست آمد. دو کلیسا هم یافت شد کلیسای جامع گریگوری که بین سده های چهارم تا هفتم میلادی ساخته شده و کلیسای دیگری که تاریخ ساخت اولیه اش مربوط به سدۀ پنجم میلادیست.یکی از کاخهای دوین که در نزدیکی کلیسای جامع قرار گرفته دارای تالاری ستون دار است.بخشهایی از این کاخ در سدۀ ششم میلادی محل اقامت مقامهای رسمی ساسانی بوده و آتشکده ای کوچک نیز در همین محل ساخته شد.در سال572 میلادی این کاخ آتش گرفت و نابود گشت.در ابتدای سدۀ هفتم میلادی کاخ دومی در شمال کلیسای جامع ساخته شد که دارای تالاری مرکزی باچهار جفت ستون است.سر ستونهای این بخش تزیینات زیبایی دارند. آثار سازۀ جالب دیگری در یکی از گوشه های غربی شهر به دست آمده،احتمال داده می شود که از این سازه به مانند کاروانسرا استفاده می کردند.دوین به خاطر قرار گرفتن در مسیرکاروانهای تجاری با کشورهای زیادی ارتباط داشته.تعداد زیادی سکه از ساسانیان،بیزانسیها،عربها،سلجوقیان و گرجیها درآن پیدا شده که مدرکیست گواه بر ارتباط گستردۀ تجاری شهر با دیگر منطقه ها.تاریخ دانان ارمنی در مورد پارچه های ابریشمی،فرشها و صنعتهای دستی شهر بسیار سخن گفته اند.ظرفهای ساخت کاشان و ری،ظرفهای شیشه ای از سوریه و موزاییکهای بیزانسی از جمله اشیاء به دست آمده طی کاوشهای باستان شناسی است.دوین همچنین یکی از مرکزهای صنعت پارچه بافی در ارمنستان بود.افرادگوناگون از سرزمینهای گوناگون در دوین زندگی می کردند.ارمنیها، یهودیان،ایرانیان،عربها،گرجیها و...کاوشهای باستان شناسی به خوبی این تراکم و لایه های گوناگون فرهنگی را نشان داد.
دیدگاه تان را بنویسید