برزیل، کشور آینده

۵۵آنلاین :

اگر آمارهای اقتصادی روز درباره برزیل نگاه کنیم کاملاً ناامید کننده به نظر می‌رسد و با پیش‌بینی‌های چند سال گذشته درباره اقتصاد امروز برزیل فاصله زیادی دارد. برای مثال، نرخ بیکاری سه ماهه اخیر برزیل، 6/12 درصد شده است که رکوردی کم‌سابقه به حساب می‌آید. آمار بیکاری سه ماه پس از آن 8/11 درصد بود درحالی که یک سال قبل 5/9 درصد ثبت شده بود و در مقایسه با نرخ بیکاری 2/6 درصدی در دسامبر ۲۰۱۳ بیش از دو برابر شده است.

نرخ تورم هم از نرخ‌های پنج تا شش درصدی در سال‌های گذشته اینکه به ۱۰ درصد و بیشتر افزایش یافته است. به بیان دیگر مثل اینکه مشکلات اقتصادی برزیل را کمتر از واقع برآورد شده است و هر روز که می گذر نباید پیش‌بینی‌ها را به سمت وخامت یافتن بیشتر اوضاع تغییر داد.

اینجاست که گاهی اوقات جمله معروف برزیل کشور آینده، به طنز تبدیل می‌شود که «برزیل کشور آینده است و همیشه هم خواهد بود.» منظور اینکه برزیل کشور در حال پیشرفت است، اما هیچ‌گاه توسعه یافته نخواهد شد. برزیل هر از گاهی و به مناسبت‌های مختلف توجه جهانیان .به خود جلب می‌کند.

معمای برزیل به موفقیت‌ها و به شکست‌های آن به تنهایی مربوط نمی‌شود بلکه در عوض به وجود تناقضات یا ترکیبی از هر دو موفقیت و شکست مربوط است. این کشور در ذهن آدمی احساس پویایی، تحرک و نشاط به وجود می‌آورند و در سال‌های زیادی بعد از جنگ جهانی دوم نرخ رشد دو رقمی داشته است. هفته نامه اکونومیست در گزارش روی جلد خود در سال ۲۰۰۹ این کشور را جهش معجزه‌آور بعدی ترسیم کرد و نشریه آلمانی اشپیگل در ۲۰۱۲ نوشت چگونه برزیل با حکمرانی خوب، برای بقیه الگو می‌سازد. در عین حال برزیل هرگز نتوانست خود را به سطح جهان توسعه یافته نزدیک کند: تولید ناخالص سرانه آن حدود یک پنجم تا یک هفتم آمریکا بوده و به همان نسبتی است که یک قرن پیش بوده است. برزیل اکنون یکی از شدیدترین رکودهای اقتصادی خود را تجربه می‌کند. ترکیبی از رسوایی‌های سیاسی، فساد مالی و خشونت پلیس، آب آلوده و تاسیسات و خدمات عمومی ناکافی، عده‌ای را به فکر فرو برده که اقتصاد نوظهور برزیل در بازی توسعه شکست خورد.

اما دلایل متعددی هست که احتمال می‌رود برزیل را دست‌کم گرفته باشیم. نخست بزرگی این کشور چه از حیث وسعت و چه جمعیت آن است. کشورهای بزرگ خیلی آسان نمی‌توانند سیاست‌های منسجم و همکاری جویانه را مانند کشورهای کوچک‌تر مثل دانمارک و سنگاپور پیاده کنند، چین، هند و روسیه همگی مشکلات فراوانی در برقراری حکمرانی خوب و باثبات داشته‌اند و تنها کشور بزرگ و مستثنی بر این قاعده کلی آمریکاست.

یک جنبه مثبت بزرگ بودن برزیل به پویایی و سرزندگی آن مربوط می‌شود. انبوهی از استعدادها در این کشور و یک بازار بزرگ داخلی برای محصولات گوناگون وجود دارد. موسیقی و ورزش از جمله هنرها و حرفه‌هایی است که در این کشور بزرگ به اوج خلاقیت و پیچیدگی رسیده است.

تنوع برزیل از حیث وجود اقوام و فرهنگ‌های گوناگون نیز بی‌نظیر است و جوامع بزرگی از مردم پرتغالی، ایتالیایی، آلمانی، ژاپنی و البته آفریقایی در این کشور ساکن هستند. این متنوع بودن در همه جنبه‌های زندگی برزیلی‌ها از موسیقی گرفته تا مد، معماری، طراحی و غذا دیده می‌شود. جنبه منفی وجود چنین تنوع و نبود همگنی، به شکل آسیب دیدن زندگی مدنی است که با میزان بالای بی‌اعتمادی خود را نشان می‌دهد. مسابقه بین پویایی و هرج‌ومرج برای مدت طولانی در جریان بوده است و هیچ کدام برنده نشده‌اند.

در سال ۲۰۱۵ مدرسه مدیریت وارتون و گروه مشاوره‌ای بی‌ای‌وی برای درک ابعاد تصویر یک ملت، و روشن شدن رابطه بین تصویر و عملکرد اقتصادی کشورها، شاخص و گزارش بهترین کشورها را تهیه کردند.

ملت‌ها و کشورها هم مانند کالاها دارای برند (نمانام) هستند. برزیل با جمعیت ۲۱۰ میلیون نفری و ششمین اقتصاد بزرگ جهان، توانست 5/3 میلیون شرکت کننده را به جام جهانی ۲۰۱۴ بکشاند و در فاصله المپیک ریو ۲۰۱۶ نیز ۶۰۰ هزار گردشگر خارجی جلب شدند. اما برزیل همزمان دو هویت متضاد را با خود حمل می‌کند: زیبا، جذاب و سرگرم کننده، در برابر فقیر، فاسد و خارج از کنترل. بیش از ۱۶ میلیون برزیلی با کمتر از 3/1 دلار در روز زندگی می‌کنند، رئیس جمهور سابق متهم به فساد شد و در دو دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ این کشور هرساله ۱۷ هزار کیلومترمربع از جنگل‌های خود را از دست داد. چگونه این تضادها بر رتبه این کشور در بین بهترین کشورهای جهان تأثیر می‌گذارد؟

پیمایش برندسازی ملت‌ها که با استفاده از مدل ارزشیابی دارایی برند انجام می‌شود بخشی از پاسخ را می‌دهد. معیارهای مورد استفاده عبارت‌اند از تولید ناخالص ملی، ورود گردشگر، ورود سرمایه مستقیم خارجی و توسعه انسانی. تیم پژوهش برای تعیین برند ۶۰ ملت جهان، از ۱۶ هزار شرکت کننده (نخبگان، تصمیم‌گیران تجاری و شهروندان عادی) در سراسر جهان درباره ۷۵ ویژگی اصلی برند پرسش می‌کند مواردی مانند بوروکراسی، قدرت اتحادهای بین‌المللی، جذاب بودن، ثبات اقتصادی، آزادی اقتصادی، برابری جنسیتی و غنای تاریخ و فرهنگ. ۶۵

ویژگی به ۹ بخش تقسیم می‌شود:۱- ماجراجویی، ۲- شهروندی، ۳- نفوذ فرهنگی، ۴- کارآفرینی، ۵- میراث تاریخی ۶- تحرک اقتصادی ۷-استقبال از کسب و کارها ۸ - قدرت و ۹- کیفیت زندگی. از امتیازات دریافتی در این ۹ بخش، رتبه کلی بهترین کشورها به دست می‌آید.

رتبه برزیل بیستم شده است درحالی که رتبه آمریکا چهارم است. کشورهای اول تا سوم هم به ترتیب آلمان، کانادا و انگلستان هستند. اما جالب است که برزیل در زمینه سرگرمی، زیبایی، جذابیت و نیز ماجراجویی توانسته است رتبه اول دنیا را کسب کند. در زمینه خوشحال بودن تنها زلاندنو و استرالیا از برزیل جلوتر هستند. در مورد نفوذ فرهنگی برزیل پس از فرانسه، ایتالیا، آمریکا، اسپانیا، انگلستان و ژاپن در جایگاه هفتم قرار گرفته است.

پس چه چیزهایی باعث پایین آوردن رتبه برزیل به بیستم شده‌اند. برزیل درزمینه مراقبت از محیط زیست در رتبه‌های آخر است. برای کارآفرینی شماره ۲۹ و برای استقبال از کسب و کارها شماره ۳۷ و در نظام‌های سلامت و آموزشی عمومی، رویه‌های شفاف اداری و نابرابری درآمد نزدیک به آخر است. برزیل یکی از نابرابرترین کشورها در کره زمین است. اگر کسی در خانواده فقیر به دنیا بیاید بسیار سخت است که سرانجام ثروتمند شود. برزیل در میانگین درآمد سرانه صدمین کشور است.

برزیل می‌تواند برند خود را بازسازی و تقویت کند که در دو مسیر باید حرکت کند: حل مسائل پیچیده خود و علنی کردن مجموعه نقاط قوت خویش. برزیل کارهای خوبی در زمینه محیط زیست کرده است که باید به اطلاع جهانیان برساند تا برداشت عمومی تصحیح شود. اگرچه جنگل‌زدایی همچنان یک مشکل است اما بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۴ حدود ۸۲ درصد کاهش یافته است. برزیل همچنین برنامه رفاه اجتماعی گسترده‌ای به نام «برزیل بدون بدبخت» را شروع کرده است تا فقر مطلق را از بین ببرد. برزیل همچنین در بین اقتصادهای نوظهور بریکس جای دارد که ۴۲ درصد جمعیت جهان را دارند. اتحاد بریکس به کشورهای عضو کمک می‌کند تا اقتصادهای خود را تقویت کرده و توسعه دهند.

رتبه نفوذ سیاسی برزیلی ۱۱ است که در پشت کشورهای هند و کره جنوبی و جلوتر از اندونزی و سوئد جای دارد. این کشور همچنین رتبه ششم در اقتصادهای رو به جلو را دارد که شاهدی بر تصور وجود فرصت‌ها برای رونق و شکوفایی است. نخبگان پرسش شونده کشور برزیلی را از نظر فرصت بازار و بیشترین پتانسیل برای سبک زندگی، نوآوری و کسب وکار در رتبه سوم جهان قرار دادند.

تاریخ برزیل ترکیبی عجیب از دیکتاتوری و عدم تمرکز شدید داشته است. حکمرانی برزیل بر اساس مدل مستعمراتی بود که یک رهبر خودکامه در مرکز و بلوک‌های قدرت خودمختار در سراسر مناطق کشور حضور داشتند. اما برزیل اکنون دموکراسی واقعی و شفافی دارد و درجاتی از پاسخگویی سیاسی در آن دیده می‌شود اگرچه با فدرالیسم مناسب فاصله دارد. بنابرابری درآمد در حال کاهش است، فقر مطلق در حال از بین رفتن است و در رتبه‌های تحصیل و آموزش عمومی ارتقا یافته است.

اگر برزیل را کشور آینده می‌نامیم واقعاً چنین ادعایی را نمی‌توان درباره ونزوئلا یا حتی آرژانتین کرد. از بازی‌های المپیک این را هم می‌دانیم که اگر در دورهای مختلف مسابقه موفق شوید در بازی باقی بمانید شانس برنده شدنتان افزایش خواهد یافت.