مهمترین اختلالات خواب که زندگی انسان را تغییر میدهد
| خوابیدن یکی از نیازهای اساسی و روزمره ما است که بيتوجهی به آن امکانپذیر نیست، این عملی که بر روز برای بسیاری از ما به عنوان امری طبیعی انجام میشود برای بسیاری از افراد با اختلالاتی روبهرو است.
۵۵آنلاین :
خوابیدن یکی از نیازهای اساسی و روزمره ما است که بيتوجهی به آن امکانپذیر نیست، این عملی که بر روز برای بسیاری از ما به عنوان امری طبیعی انجام میشود برای بسیاری از افراد با اختلالاتی روبهرو است. خواب مانند عملکرد مغز رازهای ناشناختهای دارد: با اینکه علم پزشکی به بسیاری از این اختلالات خوابی پاسخ داده است ولی بعضی از آنها تحت تاثیر وراثت یا ژنتیک هستند که با پیشرفت علم ژنتیک پزشکی به پاسخ دقیق آنها رسیدیم. خواب هم مانند هر یک از عملکرد اعضای بدن، میتواند تحت تاثیر بیماریها قرار گیرد. در ادامه با برخی از این بیماریها که خواب را از نظم خارج کرده و زندگی عادی انسان را مختل میکند آشنا میشویم.
هراس شبانه
هراس شبانه عبارت است از هراس شدید و ناتوانی موقت در به دست آوردن هوشیاری. در این مورد از اختلالات خوابی، فرد به صورت ناگهانی از مرحله خواب امواج آهسته، بیدار میشود، این بیدار شدن معمولا وقتی فردی دچار این حالت میشود، بیدار کردنش غیرممکن است و غالبا شخص بدون اینکه بیدار شود، مجددا به خواب میرود. به علاوه هراسهای شبانه به ندرت توسط شخص به یاد آورده میشوند. هراس شبانه زمانی اتفاق میافتد که کودک در خواب جیغ میکشد و ممکن است حرکت کند و حتی در اتاق راه برود. در این حالت با اینکه چشمهایش کاملا باز است اما به طور کامل بیدار نیست و احساس نگرانی و ناراحتی میکند و ممکن است در هنگامی که شما قصد آرام کردنش را دارید شما را نشناسد. هراس شبانه معمولا زمانی رخ میدهد که شخص در مراحل عمیق خواب قرار دارد و خوشبختانه او از اتفاقهایی که در آن هنگام میافتد چیزی را به یاد نخواهد آورد. هراسهای شبانه با کابوس تفاوت دارند. اولین تفاوت این دو این است که شخص دچار هراس شبانه کاملا بیدار نمیشود و تلاش برای بیدار کردنش هم به جایی نمیرسد. به علاوه هراس شبانه میتواند برای بیمار، خطرناک هم باشد، چرا که ممکن در طی آن به خود یا اطرافیانش صدمه بزند. هراس شبانه یکی از ترسناکترین اختلالات خوابی محسوب میشود.
سندرم زیبای خفته
نشانگان کلاین لوین که با نام زیبایی خفته شناخته میشود یکی از اختلالات خوابی نادر است که در آن شخص احساس خستگی بسیار زیادی کرده و به خواب زیادی احتیاج دارد. در بیشتر موارد بیمار بین ۱۵ تا ۲۱ ساعت در روز را میخوابید. این بیماری بسیار نادر است و نرخ ابتلای آن یک در میلیون است. سندرم کلاین لوین، بیماری نادری است که شخص مبتلا احتیاج به خواب زیادی دارد که گاهی بیست ساعت در شبانهروز میرسد. معمولا شخص مبتلا تمایل زیادی به غذا خوردن (پرخوری جبری) و تمایل جنسی زیاد دارد. بعضی از متحققان عقیده دارند این بیماری زمینهای ارثی دارد و بعضی دیگر اعتقاد دارند که این اختلال یک بیماری خود ایمنی است. این اختلال درمان قطعی ندارد، اما غالبا داروهای محرکی مثل آمفتامینها، متیل فنیدیت (ریتالین) و همچنین ایمی پرامین و مودافینیل برای این دسته از بیماران تجویز میشود. به خاطر شباهتی که بین این بیماری و بعضی از اختلالات خلقی وجود دارد، از ليتيوم و کاربامازپین هم استفاده میشود. اما غالبا پاسخ به درمان، محدود است.
سندرم بی قراری پا
سندرم بیقراری پا، یکی از اختلالات خوابی است که بهنگام دراز کشیدن و نشستن درازمدت بر صندلی ماشین، دفتر کار یا هواپیما، روی میدهد. علائم سندرم پای بیقرار با تکان دادن پا یا ایستادن بهتر شده و کمتر آزار میدهد. این علائم میتواند باعث مشکل در خوابیدن، خوابآلودگی روزانه و کاهش کیفیت زندگی شود. در اکثر موارد، پزشکان دلیلی برای بیماری سندرم پای بیقرار نمییابند. هرچند آنها اعتقاد به تأثیر نقش ژنها و عامل وراثتی در این بیماری دارند. تقریبا 50 درصد افراد مبتلا به بیماری سابقه خانوادگی دارند. در بسیاری موارد، هیچ عامل مشخصی برای بروز سندرم بی قراری پا وجود ندارد. محققان معتقدند که این مشکل ممکن است به علت عدم توازن ماده شیمیایی دوپامین در مغز باشد. این ماده شیمیایی مسئول فرستادن پیام برای کنترل حرکات عضلانی است. سندرم بیقراری پا معمولا به صورت ارثی در خانواده منتقل میشود به ویژه اگر فرد از کودکی به این مشکل مبتلا بوده باشد. محققان محلهایی روی کروموزومها پیدا کردهاند که ژن سندرم بی قراری پا میتواند در آن وجود داشته باشد. استرس علائم این سندرم را بدتر میکند، بارداری و تغییرات هورمونی نیز ممکن است به طور موقتی این مشکل را حادتر کنند. خیلی از خانمها برای اولین بار حین بارداری با این مشکل مواجه میشوند، به ویژه در سه ماهه آخر بارداری. اما در اکثر این خانمها، علائم و نشانههای بیماری حدودا یک ماه پس از وضع حمل برطرف میشود.
قطع تنفس در طی خواب
در طی این مورد از اختلالات خوابی تنفس شخص مبتلا در طی خواب دچار وقفه میشود، در طی هر وقفه یک یا دو تنفس، انجام نمیشود، چنین وقفههایی میتوانند به صورت مکرر در طی خواب شخص مبتلا رخ دهند. این اختلال وقتی از لحاظ پزشکی اهمیت پیدا میکند که تعداد این وقفههای تنفسی به 5 بار در ساعت برسد. اشخاصی که دچار وقفه تنفسی در طی خواب میشوند، از بیماری خودآگاه نیستند، حتی اگر به خاطر همین وقفهها مرتب از خواب بیدار شده باشند.
بیشتر اطرافیان بیمار متوجه این اختلال میشوند. ممکن است سالها حتی یا دههها، شخصی به این اختلال مبتلا باشد و متوجه نشود. مبتلایان به این اختلال غالبا در طی روز خوابآلوده و خسته هستند و مراحل خواب طبیعیشان به هم میخورد. معمولترین درمان وقفه تنفسی در طی خواب استفاده از وسیلهای به نام PAP است که مجاری تنفسی را با به جریان انداختن هوای با فشار مثبت باز نگاه میدارد. از درمان دارویی و جراحی هم برای درمان این اختلال استفاده میشود. در نوجوانان خواب آلودگی روزانه اغلب با تنبلی و افسردگی اشتباه گرفته میشود. بررسیها نشان دادهاند که داشتن برنامه چرتهای کوتاه مدت 15 تا 20 دقیقهای هرچند ساعت طی روز یا چند چرت روزانه 10 تا 15 دقیقهای به خصوص در مواقعی که بیمار احساس خواب آلودگی شدید دارد و رعایت بهداشت خواب شبانه میتواند حملات خواب آلودگی و نیز شدت خواب آلودگی طی روز را کاهش دهد.
حرف زدن در خواب
شخص مبتلا ممکن است تنها صداهای ساده در هنگام خواب ادا کند، اما ممکن است به صورت طولانی هم حرف بزند. ممکن است کسانی که صدای فرد مبتلا را میشنوند، بفهمند که او چه میگوید و ممکن است قادر به فهم حرفهای او نباشند. حرف زدن هنگام خواب میتواند در مرحله خواب REM رخ دهد، در این حالت شخص حرفهایی را که در طی رؤیاهایش میزند، بر زبانن میآورد، حرف در هنگام خواب میتواند در خواب غیرREM هم واقع شود. درمانی برای این اختلال وجود ندارد.
سندرم خواب 24 ساعته
در این اختلال عجیب و نادر، بدن قادر به چرخه طبیعی خواب 24 ساعته نیست. بنابراین فرد مبتلا مثل یک فرد عادی، یک چرخه خواب طبیعی شبانهروزی ندارد و چرخه خواب و بیداری بیمار، در هر 24ساعت تغییر میکند. این مورد از اختلالات خوابی بیشتر در افراد نابینا رخ میدهد.
حمله خواب
یکی از عجیبترین اختلالات خوابی مربوط به حمله خواب است. بروز این بیماری اغلب در دهه دوم عمر بوده و با یک کاهش بروز در دهه سوم و چهارم زندگی همراه است. این بیماری معمولا مزمن است ولی با افزایش سن تخفیف مییابد. علت این بیماری کمبود مادهای به نام هیپوکراتین در سیستم عصبی مرکزی است که در تنظیم خواب و بیداری انسان نقش دارد و کمبود آن منجر به این بیماری میگردد. نارکولپسی چهار علامت مهم دارد که شامل خوابآلودگی بیش از حد روزانه، فلج خواب، توهم در شروع و پایان خواب و از دست دادن ناگهانی توان عضلانی یا شل شدن ناگهانی عضلات میشود. خواب آلودگی بیش از حد روزانه و میل شدید به خواب در روز علامتی است که بیماری با آن بروز میکند و طی ماهها تا سالها بعد علایم دیگر آن ظاهر میشود. تمایل به خواب تنها در موقعیتهایی که مناسب برای خوابیدن است محدود نمیشود و ممکن است تحت شرایطی مثل فعالیتهای نشسته و یکنواخت، پس از خوردن غذای سنگین و حتی در شرایطی که فرد مشغول انجام وظایف پرتحرک است نیز رخ دهد.
منبع : مجله ی صدا
دیدگاه تان را بنویسید