آیا گزارش اکسفام درباره نابرابری مهم است؟
| نابرابری از معضلات اساسی امروز اقتصاد جهان است، همانطور که در طول تاریخ نیز مسالهای مهم در جوامع بشری به حساب میآمد.
۵۵آنلاین :
نابرابری از معضلات اساسی امروز اقتصاد جهان است، همانطور که در طول تاریخ نیز مسالهای مهم در جوامع بشری به حساب میآمد. با این حال در سالهای اخیر اقتصاددانان و موسسات مختلف؛ پژوهشهای خود را روی نابرابری متمرکز کردهاند. آنتونی اتکینسون اقتصاددان مطرح بریتانیایی در کتاب مطرح خود با عنوان «نابرابری چه باید کرد؟» به نقل از افلاطون میگوید، در یک جامعه بشری هیچ فردی نباید چهار برابر فقیرترین فرد جامعه ثروت داشته باشد. موضوعی که در حال حاضر به هیچ وجه عملی نیست. براساس آخرین گزارش اکسفام (OXFAM) از هر سه نفر در جهان یک نفر در فقر زندگی میکند و نابرابری در جهان به حدی رسیده که هشت میلیاردر جهان ثروتی معادل نیمی از جمعیت کره زمین دارند. سیمون کوزنتس، برنده نوبل اقتصاد ۲۰۱۷ نیز مطالعات زیادی درباره نابرابری انجام داده است. منحنی کوزنتس نشان میدهد چگونه نابرابری درآمدی در مراحل اولیه توسعه اقتصادی افزایش یافته ولی همزمان با رشد اقتصاد داخلی از سرعت افزایش نابرابری کاسته میشود. توماس پیکتی اقتصاددان معروف فرانسوی در خصوص نابرابری به این نتیجه رسیده است که به دلیل سرعت بیشتر نرخ رشد سرمایه از نرخ رشد کار، افزایش نابرابری روند طبیعی جهان امروز است و تنها عواملی مانند جنگهای جهانی میتواند جوامع را به برابری نزدیک کند. کتاب نابرابری جهانی برانکو میلانوویچ آخرین کتاب موفق در این حوزه به شمار میآید. او نابرابری را زاییده پیشرفت تکنولوژیک و جهانی شدن میداند. مطالعه پژوهشهای این اقتصاددانان نشان میدهد، هیچکس منکر وجود نابرابری در جهان نیست اما دلایل بیشتر شدن نابرابری از نظر اقتصاددانان مختلف فرق میکند. موسساتی همچون آکسفام مدلهای کنونی اقتصاد جهانی را یکی از علل افزایش نابرابری میدانند و به دنبال مدلی انسانیتر برای اقتصاد هستند. گروهی دیگر با برشمردن دستاوردهای اقتصاد باز و جهانی شدن، بر بالا رفتن رفاه عمومی تاکید میکنند و معتقدند تفسیرهای متفاوت از آمار موجود در خصوص فقر و نابرابری موجب گمراهی اذهان عمومی میشود. آنها میگویند، گزارشهایی نظیر آکسفام به برخی نکات قابل توجه هیچ اشارهای نکرده است. مردم در بسیاری از کشورهای فقیر دنیا فقیرتر نشدهاند بلکه نسبت به گذشته بسیار ثروتمندتر شدهاند. تعداد افرادی که در فقر مطلق زندگی میکنند از سال ۱۹۹۰ تاکنون تقریبا به نصف کاهش یافته است. گروههای فقیر و ثروتمند جهان و بخش عمدهای از طبقه متوسط آسیایی همگی در دو دهه اخیر ثروتمندتر شدهاند. جان نوربرگ، مورخ و نویسنده سوئدی پاسخ طعنهآمیزی به گزارش آکسفام داده است: «اگر ما به نئولیبرالیسم پایان ندهیم، شاهد اتفاقات بیشتری از آنچه در ۲۵ سال گذشته رخ داد، خواهیم بود.»
نگرانی آکسفام و بسیاری دیگر درباره نابرابری کاملا بجاست. اما برای نیازمندان، اوضاع در حال بهبود است. نوربرگ معتقد است، هرچه ما ثروتمندتر شویم، بردباری ما برای فقر جهانی کمتر میشود. بنابراین ما از بیعدالتی بیشتر عصبانی میشویم، سازمانهای خیریه به درستی مایل به جذب سرمایهاند، از همین رو توجه ما را به گرفتاری فقیرترین افراد جهان جلب میکنند. اما باید توجه داشت که از زمان پایان جنگ سرد، فقر مطلق از ۳۷ درصد به 6/9 درصد کاهش یافته و این نخستین باری است که در تاریخ درصد فقر مطلق تک رقمی میشود.
سال ۲۰۱۴ نیز در آستانه نشست داووس این سازمان خیریه گزارشی در خصوصی تاثیرات مخرب این نشست در تصمیمگیریهای سیاسی ارائه کرد. در گزارش آن سال آکسفام این نهاد براین باور بود که صاحبان قدرت سیاسی با لابی با قدرتهای سیاسی جهان و فریبکاری در روش مدیریت امور مالی و اقتصادی، دموکراسی را تضعیف کردهاند. نکتهای که در گزارش امسال این موسسه نیز به چشم میخورد. با وجود این همه حواشی، چرا چنین گزارشهایی از سوی موسساتی همچون آکسفام مهم تلقی میشوند و تمامی رسانههای اقتصادی و سیاسی جهان آن را جزو سرخط مهمترین اخبار روز خود قرار می دهند؟ شاید مروری بر چگونگی به وجود آمدن آکسفام و جایگاه آن در جامعه جهانی، ما را برای خواندن آخرین گزارش این موسسه در خصوصی نابرابری مشتاقتر کند.
آکسفام یک کنفدراسیون بینالمللی از ۱۹ سازمان خیریه مختلف است که با همکاری انجمنهای محلی در بیش از ۹۰ کشور دنیا فعالیت میکند. تمرکز اصلی این کنفدراسیون روی فقر جهانی است. آکسفام در سال ۱۹۴۲ با همراهی گروهی از فعالان اجتماعی، اعضای فرقه کویکر و برخی از دانشگاهیان آکسفورد با عنوان «کمیته آکسفورد برای مبارزه با قحطی» آغاز به کار کرد. این سازمان یکی از چندین کمیته محلی متعددی بود که به منظور حمایت از کمیته مبارزه با قحطی ملی شکل گرفته بود. نخستین شعبه خارجی آکسفام در سال 1963 در کانادا تاسیس شد و پس از آن این موسسه در سراسر دنیا مشغول به کار شد. کمیته اصلی آکسفورد برای مبارزه با قحطی را گروهی از شهروندان مسئول شامل دکتر هنری ژیلت، ریچارد میلفورد، پروفسور گیلبرت موری و همسرش لیدی ماری، سسیل جکسون کول و سر آلن پیام تشکیل میدادند. این کمیته برای نخستین بار در کتابخانه قدیمی کلیسای دانشگاه آکسفورد تشکیل جلسه داد. هدف این جلسه مبارزه با قحطی در یونان بود که علت اصلی آن محاصره و اشغال نظامی یونان به وسیله آلمان نازی و محاصره دریایی متفقین بود. این کمیته به دنبال این بود دولت بریتانیا را مجبور کند تا اجازه کمک غذایی به گرسنگان یونانی را بدهد. در سال ۱۹۶۰، این کمیته به یک سازمان مردم نهاد بینالمللی (NGO) تبدیل شد. در سال ۱۹۹۵ موسسه بینالمللی آکسفام (Oxfam international) از سوی گروهی از NGOهای مستقل برای کار برای اثرگذاری بیشتر در سطح بینالمللی به منظور کاهش فقر و بیعدالتی تشکیل شد. آکسفام در سراسر جهان به دنبال یافتن راههایی خلاقانه و عملی برای خارج کردن مردم از فقر و رشد آنهاست. این نهاد در زمانی که بحران هجوم میآورد به نجات جان انسانها و بازسازی معیشت آنها کمک میکند. آکسفام با کمک سازمانهای همکار و در کنار زنان و مردان آسیب پذیر به منظور پایان دادن به بیعدالتی تلاش میکند، بیعدالتیای که در نهایت منجر به فقر می شود. دیدگاه آکسفام ایجاد جهانی بدون فقر است. آنها جهانی را میخواهند که در آن مردم ارزشی برابر داشته باشند و با آنها به صورت یکسان رفتار شود. جهانی که در آن همه از حقوق شهروندی خود لذت ببرند و بتوانند تصمیماتی اثرگذار برای زندگی خود بگیرند. هدف آکسفام کمک به ایجاد راهحلهایی ماندگار برای بیعدالتی فقر است. این موسسه خود را بخشی از جنبشی جهانی برای تغییر و توانمندسازی مردم برای ایجاد آیندهای امن و عاری از فقر میداند. اکسفام معتقد است برای مقابله با فقر و نابرابری اقدام و میل سیاسی لازم است. این سازمان با استناد به تمامی پیمانهای بینالمللی مشترک در خصوص حقوق مردم و اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام میکند، مردم حق دارند زندگی کنند، امنیت داشته باشند، شنیده شوند، هویت داشته باشند و به خدمات اجتماعی اساسی دسترسی داشته باشند. در فقر، مردم قدرت کمی دارند و صدایشان شنیده نمیشود. فقر نه تنها به معنی درآمد کم است بلکه دارایی محدود، کمبود دسترسی به خدمات اساسی و فرصتهای مطلوب، نابرابری شدید، ناامنی و فرصت کم برای توسعه نیز از مصادیق فقر به شمار میآید. ریشه فقر نابرابری است. فجایای طبیعی، خشونت انسانی و آسیبهای زیست محیطی میتواند موجب تشدید فقر شود. در این میان دختران و زنان بیشترین تاثیر منفی را از فقر میپذیرند. در قرن اخیر، جهان با تغییرات و چالشهای بیسابقهای مواجه بوده است. تغییرات اقلیمی، قحطی و بحران قیمت مواد غذایی، بحرانهای انسانی روبه رشد، محدودیتهای انرژی، ازدیاد سلاحهای گرم، شهری شدن و کمبود منابع طبیعی مهمترین این چالشها هستند. آکسفام معتقد است برای مواجهه با این چالشها کل جهان باید با یکدیگر همکاری کند.
منبع : مجله ی تجارت فردا
دیدگاه تان را بنویسید