دانمارکیها درهندوستان
| دانمارک کشورکوچکی درشمال اروپا و جنوب منطقۀ اسکاندیناویست.دانمارکیها را بین سده های هشتم تا دوازدهم میلادی باعنوان وایکینگ می شناسیم.
۵۵آنلاین :
نویسنده : حمیدرضا سروری دانمارک کشورکوچکی درشمال اروپا و جنوب منطقۀ اسکاندیناویست.دانمارکیها را بین سده های هشتم تا دوازدهم میلادی باعنوان وایکینگ می شناسیم.از همان هنگام حس ماجراجویی بین این مردم جریان داشته به گونه ای که درگیراکتشاف درنیوفاندلند(Newfoundland) جزیره ای بزرگ درنزدیک کرانۀ شرقی آمریکای شمالی درکانادای امروزی شدند.آنها درایرلند و فرانسه نیزاستقرارگاه هایی داشتند و تا جایگاه های دوری همچون کنستانتینوپل(استانبول امروزی) نیزتجارت می کردند.ضمن اتحاد با نروژ سرزمینهایی را درایسلند وگرینلند به دست آوردند.درسدۀ هفدهم میلادی ودرپی ازدست دادن منطقه هایی دراسکاندیناوی شروع به گسترش مستعمره های خود کردند دژهایی را درآفریقا،دریای کارائیب وهندوستان ساختند.کریستین چهارم پادشاه دانمارک سیاست گسترش تجارت دریایی دانمارک را دنبال می کرد،بخشی ازسیاست موازنۀ اقتصادی که اروپا را فراگرفته بود.درسال1616میلادی کمپانی هند شرقی دانمارک(Ostindisk Kompagni)پایه ریزی شد که روی تجارت با هند تمرکزکرده بود نخستین سفردانمارکیها به وسیلۀ آدمیرال Gjedde)) صورت گرفت.دوسال طول کشید تا وی به سریلانکا رسید وطی آن سفر نیمی از خدمۀ کشتی خودرا ازدست داد.دراکتبر سال1620میلادی به دربارنایک(Nayak) حاکم محلی تانجوردرایالت تامیل نادو هند رسید وپس ازعقد قراردادی تجاری اجازه پیداکردکه دژی رادرترانکوبار(Tranquebar) بسازد.دژدانمارکیها با نام دانسبورگ(Dansborg)نام گذاری گردید.کمپانی هند شرقی دانمارک دردوران اوج خود بسیارموفق عمل کرد حتی موفق شد درتجارت چای از کمپانی هند شرقی بریتانیا بهتر باشد و سود بیشتری را به دست آورد.بین سالهای 1636-1624میلادی دانمارکیها پایگاه های تجاری خود را تا سورت(Surat)درغرب هند(ایالت گجرات) گسترش دادند ولی کشمکشهای قدرتهای اروپایی با هم باعث فروپاشی کمپانی هند شرقی دانمارک شد و تجارت دریایی بین سالهای(1669-1643م)کاملاً متوقف شد.درسال1670میلادی کمپانی دوم هند شرقی دانمارک دوباره کارخودرا آغازکرد ودرسال1730میلادی با عنوان(Asiatic Company) به کارخود ادامه داد و حتی با چین به تجارت پرداخت.با توجه به اعتباری که شاه دانمارک درسال1732میلادی به کمپانی داد به مدت40سال انحصارتجارت دریایی دانمارک درسرزمینهای شرقی تا دماغۀ امید نیک را ازآن خودکرد.دانمارکیها درسال 1755میلادی پایگاهی تجاری درنزدیک کلکته در شرق هند بنا کردند و جزیره های نیکوبار(Nikobar) رادرشرق اقیانوس هند به اشغال خود درآوردند و آن را با نامFrederiksøerne)) یا جزیره های فردریک نامیدند.هنگامی که انگلیسیها به مبلغان مذهبی اجازۀ تبلیغ نمی دادند حکومت دانمارک به شکل فعالانه ای این گونه اقدامها راترویج می کرد.قلمروهای کوچک دانمارک درهندوستان به مرکزی برای آموزش وچاپ کتاب تبدیل شده بود.نخستین گروه مبلغ مذهبی به نام(Bartholomaeus Ziegenbalg) درسال1705میلادی به ترانکوباررسید.دانشگاه سیرامپور(Serampore) به وسیلۀ ویلیام کری(Wiliam Carey) پایه گذاری گردید و تبدیل به نمونه ای برای ایجاد دانشگاه ها درحکومت هند بریتانیا شد.دانمارکیها همچنین پایگاه هایی اطراف کلکته دردهکده های(Achne)و(Pirapur)ساختند.فردریک چهارم شاه دانمارک خواهان ایجاد رفاه درهند بود هرچند برخی ازکارهای او را درراستای گسترش آیین مسیحیت درهند ارزیابی می کنند ولی به طورکلی فعالیتهای خیرخواهانۀ دانمارکیها درزمینۀ پزشکی،داروسازی و فعالیتهای بشردوستانه با دیگرقدرتهای اروپایی درهندوستان قابل مقایسه نبود.دانمارکیها درسال1671میلادی جزیرۀ سنت توماس را دردریای کارائیب به دست آوردند و درکرانه های غربی آفریقا که امروزه کشور غنا است هم پایگاه هایی داشتند.در سال1792تجارت برده ممنوع شد ولی بردگی آزاد بود و درهند غربی دانمارک(Danish west Indies) یعنی جزیره های دریای کارائیب ازبرده استفاده می کردند.دانمارکیها در سال 1845میلادی متصرفات خود را درهند به بریتانیاییها واگذارکردند و درسال 1869میلادی هم حاکمیت جزیره های نیکوبار را به آنها سپردند.دانمارک را می توان یک قدرت استعماری اروپایی درنظرگرفت اگرچه قلمرو گسترده ای رامانند آنچه هلندیها،فرانسویها،پرتغالیها،اسپانیاییها و بریتانیاییها به دست آوردند به دست نیاورد ولی آوازۀ بدی هم نداشت و دست کم درمقام مقایسه با دیگر قدرتها به ستمکاری کمتری متهم شد و با مردمان بومی سرزمینهای متصرفی خود بهتررفتار می کرد. این کشور یکی ازبالاترین استانداردهای زندگی را درگیتی داراست و نگرشی نسبتاً آزادی خواهانه تر نسبت به موضوع مهاجرت دارد.میراث استعماری دانمارکیها نگاه به گیتی به عنوان جایگاهی برای انجام اعمال خیرخواهانه بوده و هست و درنتیجه نسبت به دیگرقدرتهای اروپایی کمترمنفوربودند.
سیرامپورکه درحدود20کیلومتری شمال کلکته است درایالت بنگال غربی درشرق هند قراردارد.چندین بنا از دوران حضوردانمارکیها درسیرامپور برجای مانده ازجملۀ بناها می توان به اقامتگاه دولتی آنها اشاره کرد اقامتگاهی از سال1755میلادی که دارای تالار،چهاراتاق بزرگ،دواتاق کوچک،ایوان وانباراست.بخش مهمی از این ساختمان طی آتش سوزی سال1770میلادی فروریخت.درسال1771میلادی سرپرست دانمارکی سیرامپور یوهان لئونارد فیکس(Johan leonard Fix) اقدام به بازسازی بناکرد. درزمان جانشین او نیز عملیات ساختمانی ادامه یافت و ایوانی با ستونهایی که سرستون ایونی دارند هم به بنا افزوده شد.این بنا نمادی بود ازحضورباشکوه دانمارکیها و رونق اقتصادی حاصل ازتجارت آنها.ازدیگربناهای شاخص درسیرامپورکلیسای St. Olav)) است که با کمکهای مردمی درسال1800میلای به وسیلۀ(Ole Bie) حکمران دانمارکی ساخته شد.سالن کلیسا درسال1806میلادی و یک سال پس ازدرگذشت حکمران دانمارکی کامل شد.درهمین حال برج ساعت کلیسا درسال1821میلادی کامل گردید.کلیسا به بنای شاخص سیرامپورتبدیل شد و دربسیاری ازتصویرهایی که از سیرامپور دیده می شد نمایان بود.درواقع نماد حضوردانمارکیها درهندوستان به حساب می آمد.هرچند به دلیل تعداد کم دانمارکیها مراسم مذهبی درکلیسا هرگز به وسیلۀ کشیشهای دانمارکی برگزارنگردید وکشیشهای انگلیسی اجرای رسمهای مذهبی را برعهده داشتند.طرح کلیسا وساختارمعماریش به کلیساهای سنت جان و سنت اندرو درکلکته بسیارشبیه است که توسط انگلیسیها ساخته شده اند.البته باکلیسای مریم مقدس درکپنهاگ هم همانندیهای زیادی دارد.درون کلیسا با گچ کاری تزیین شده و ناقوس آن که درسال1804میلادی ساخته شده هنوزدربرج کلیسا آویزان است.میدانی که روبروی کلیسا است ازنظرساختارمعماری همانند نمونه های دانمارکی ساخته شده بوده.هنگامی که انگلیسیها درسال1845میلادی سیرامپور را ازدانمارکیها گرفتند توپهای جنگی دانمارکیها همان گونه رها شده بود تا این که سرانجام روی بنای یادمانی درمرکزمیدان قرارداده شدند و امروزه هم می توان آنها را دید.به تازگی چهرۀ میدان کمی دگرگون شده و به شکل آبنمایی درآمده که با پیکره هایی از دلفینها تزیین گردیده.درختان بلند و البته پیشرفتهای شهرنشینی چشم اندازگذشتۀ کلیسا را محو کرده.ساختمان پستی که جنوب کلیسا ساخته شده هم درک اندازۀ گذشتۀ ساختمان کلیسا را دشوار کرده.ازجمله دیگر یادمانهای حضوردانمارکیها درسیرامپورگورستانیست که دارای33آرامگاه است. شوربختانه شماراندکی ازسنگ گورها نوشته دارند!دراین میان سه آرامگاه ازآن افراد با نفوذ و مهم است.یکی آرامگاه فردی به نام (Factor Casper Top) ودوآرامگاه دیگرازآن حکمرانان دانمارکی درسیرامپوراست. Jacob KreftingوOle(Olave) Bie که البته زادگاهشان نروژ بوده،هرچند نروژدرآن هنگام همپیمان دانمارک بود.دربخش شمالی اقامتگاه حکومتی دانمارکیها دروازه ای آجری هم وجود دارد که پیشتر روی دروازه سرستونهای ایونی و تزیینات زیبایی داشته و نام فردریک ششم شاه دانمارک(1838-1808م)هم روی آن نوشته شده بوده هرچند که درزمان حضور انگلیسیها بخشهای بالایی دروازه ازبین رفته و امروزه اثری ازآن دیده نمی شود.
دردژ سنت جرج چنای(مدرس)مرکزایالت تامیل نادو هندکه به سال1644توسط انگلیسیها ساخته شده نیز چندین توپ جنگی دانمارکی دیده می شودکه ازدژ دانمارکیها درترانکوبار به این محل منتقل شده.از ویژگیهای این توپها نوشته ایست که اشاره به ساخت توپ در زمان کریستین هفتم پادشاه دانمارک دارد وهمانند نشان سلطنتی دانمارکیها درکلیسای سنت اولاو است.
دیدگاه تان را بنویسید