ارسال به دیگران پرینت

پیشنهادهای گردشگری برای مسافران گرجستان

| قصر فیروزه،عمارت زرنگار میرزارضا خان ارفع(ارفع الدوله) رادر بورجومی گرجستان ببینید

پیشنهادهای گردشگری برای مسافران گرجستان

۵۵آنلاین :

معین الوزرا میرزا رضاخان ارفع(ارفع الدوله) مشهور به پرنس رضا ارفع ،شاعر و سیاستمدار دوران قاجار در ایران است.میرزا رضا خان در سال 1263هجری قمری/1846میلادی به دنیا آمد.پدربزرگ رضا،میرزا ابراهیم وزیراعظم خانات ایروان طی جنگهای ایران و روسیه(1828-1826م)بود.کمی پس از پیوستن ایروان به روسیه در سال 1827میلادی حسن پسر ابراهیم که معروف به حاجی شیخ حسن صراف ایروانی بود به تبریز رفت.محلی که درآن ازدواج کرد و شروع به کار و کاسبی نمود.او بزرگترین پسرش را به مدرسه ای مذهبی فرستاد تا همانند یک روحانی پرورش یابد اما به خاطر دگرگونیهایی که درخانواده رخ داد رضا مجبور شد به داماد خانواده حاجی آقا رضا سلماسی در استانبول ملحق شود.طی چند سال اقامت دراستانبول در مغازۀ رضا سلماسی کارکرد و ضمن آن ترکی و فرانسه را آموخت.پس از آن موفق شد با تیز هوشی خود درکنسولگری ایران درتفلیس کارپیدا کند و ازکلاسها و رهنمودهای روشنفکری مانند میرزا فتحعلی آخوند زاده هم بهره برد.کاردرکنسولگری پله ای برای ترقی او شد.هنگامی که ناصرالدین شاه قصد داشت تا از راه قفقاز به اروپا برود میرزا رضا به عنوان یکی از همراهان شاه برگزیده شد.طی این سفر شاه از خدمتهای میرزا رضا رضایت داشت و پس از آن او را به عنوان سرکنسول ایران در تفلیس قرار داد.طی دوران مرخصی و اقامت در تهران با علی اصغر خان امین السلطان رابطه ای دوستانه برقرار کرد،خوش مشربی و آشناییش با زبانهای فرانسه و روسی به او کمک کرد تا به عنوان نمایندۀ ایران در تعیین کمیسیون مشترک حدود مرزی با روسیه برگزیده شود و به سال 1307/1889 طی آخرین سفر ناصرالدین شاه به اروپا باز در بین همراهان شاه قرار گرفت. در سال 1312/1895میلادی به عنوان سفیر ایران درروسیه برگزیده شد و به سال1317/1900میلادی سفیر ایران در عثمانی شد،مقامی که به مدت10سال آن را دارا بود.طی سالهای اقامت در خارج با تنی چند از رهبران سیاسی اروپا آشنا گشت.رابطۀ بسیار خوبی با روسها داشت و این موضوع در دادن وام از سوی روسها به ایران در سال 1900میلادی/1317ه.ق تأثیر داشت.میرزا رضا در سال 1332ه.ق/1914میلادی به مدت یک سال وزیر دادگستری(عدلیه)شد و به نظر می رسد از قرارداد سال 1919بین ایران و انگلستان پشتیبانی کرد. طی سالهای خدمتش در خارج ثروت فراوانی به دست آورد ولی به طورمشتاقانه ای بخشی از ثروتش را صرف زدو بند برای به دست آوردن جایگاه های سیاسی کرد.عنوان پرنس را مظفرالدین شاه(1324-1313ه.ق/1907-1896م) به خاطر قدردانی از تلاشها و زحمتهایش به او داد از این لحاظ بسیار جالب است. از معدود ایرانیانی به شمار می رود که بدون داشتن هیچ نسبتی با پادشاه و ملکه ای به عنوان شاهزاده رسیده.میرزارضا شاعر و نویسنده هم بود.تلاشهایی هم در زمینۀ پیشرفت آموزش و پرورش انجام داد و دبستانی به نام دانش رابنا نهاد.نمایندۀ ایران درجامعۀ ملل هم بود.میرزارضادرسال 1317خورشیدی/1937میلادی در تهران درگذشت.پسر او حسن ارفع هم درزمان حکومت پهلویها دارای چندین مقام نظامی کلیدی بود. از دیگرکارهای میرزارضاخان ارفع یکی ساخت عمارتی زیبا درموناکو فرانسه بود و دیگری عمارتی دربورجومی گرجستان.آبان امسال موفق شدم از عمارتی که در بورجومی ساخته دیدن کنم. بورجومی(Borjomi) تقریباً در مرکزگرجستان قرارگرفته وفاصله اش تا مرکزاین کشور یعنی شهر تفلیس 118 کیلومتر است و هم از راه جاده ماشین رو و همینطور با قطار قابل دسترس است.کاخ تابستانی خاندان رومانوف در منطقۀ لیکانی(Likani) بورجومی بوده. آب معدنی منطقه به ویژه برای درمان افراد بیمار بسیار سودمند است.در سال 1840میلادی نایب السلطنۀ قفقاز یوگنی گلووین(Yevgeni Golovin) دخترش را برای درمان و استفاده ازآبهای معدنی به این منطقه آورد.میخاییل ورنتسوف (Mikhaeil Vorontsov) نایب السلطنۀ روسیه هم عاشق چشم اندازها و آبهای معدنی این منطقه شد و اقامتگاه تابستانی خود را در بورجومی قراردادوبا ساخت پارکهای تازه بر زیبایی آن افزود.آب معدنی،چشم اندازها و طبیعت زیبا بورجومی را به جایگاه استراحت خاندان اشرافی روسیه تبدیل کرد و باعث شد عنوان مروارید قفقاز را به این ناحیه بدهند.با وجود این همه زیبایی میرزا رضا خان خوش سلیقه هم تصمیم می گیرد عمارت خود را کنار پارک زیبا وکوشک سلطنتی روسها بنا کند،کوشکی که به چشمۀ اکاترینا(Ekaterina) معروف است. عمارت میرزا رضاخان بناییست دو طبقه با ایوان(بالکنی)بسیار زیبا که شباهت بسیار زیادی به بالکنهای شهر قدیم تفلیس دارد.شوربختانه به این دلیل که قرار است عمارت به هتل تبدیل شود به من این اجازه داده نشدکه درون ساختمان بروم وازتزییینات آیینه کاری وگچ بری بنا بهتر عکس بگیرم ولی تا جایی که توانستم تلاش کردم جزییات بنا را در عکسهایم نمایش دهم.چنانکه در کتیبه های بنا هم آمده از عمارت با عنوان قصر فیروزه یاد شده 7 کتیبه به پارسی در بنا وجود دارد،دو کتیبۀ مشابه هم به عربی،دو کتیبه به روسی و دوکتیبه به انگلیسی، شکل ساختمان راست گوشه است.بخشی از بالکن مرکزی با چوب ساخته شده و بخشی دیگر از آن با سنگ فیروزه تزیین شده و البته دارای تزیینات گچ بری و آیینه کاری نیزهست که زیبایی ایوان ورودی را دو چندان می کند ورودی ایوان هم نقش شیر و خورشید نماد رایج دوران قاجار به شکل قرینه به چشم می خورد.روی ایوان ورودی دوکتیبۀ پارسی در قالب شعر روی لوحه ای سپید رنگ و از سنگ مرمر نگاشته شده روی لوحۀ نخست چنین آمده:در نضارت چو قصر فیروزه = نیست جایی به زیر چرخ کبود--لوحش الله از این هوا و نسیم = همه عنبر شمیم و مشک آلود--هر یک از غرفهایش سوی بهشت = بهر نظاره منظری بگشود. در لوحۀ کناری و قرینۀ کتیبۀ پیشین هم این کتیبه به چشم می خورد:خبر ازذوق حضرت دانش=کاین چنین جایی منتخب فرمود- اندر این قصرخرم و خندان- باد تاروزگار خواهد بود- بهشت تاریخ سال فیروزش- قصر فیروزه حشمت الموعود. کتیبۀ دیگری روی سنگ مرمر سیاه برزمینه ای از سنگ مرمر سپید نوشته شده و دردو پهلوی کناری بنا قرینه وار تکرار گردیده. گفت سعدی گر بماند زآدمی= نام نیکو به که قصر زرنگار--- ماند از میرزا رضا خان در جهان---نام نیک و قصرهای زرنگار.میان این دو بیت شعرکتیبه ای به زبان عربی دیده می شود با این مضمون:هو حسبی الله و نعم الوکیل،نعم المولی و نعم النظیر سنه 1309. کتیبۀ دیگر بنا که این بار هم در قالب شعر آمده به رنگ سپید در قابی نارنجی رنگ و گچ بری شده ایجاد شده نه رفته بود از سنه سیصد و هزار-پس کلبۀ محقر و این بهشت سبزه زار.قابهای گچ بری شده ای که این بیت شعر درونش نگاشته شده اند به وسیلۀ دو کودک بال دار برهنه حمل می شوند.این نقشمایه در هنر روم پیشینه ای دراز دارد و معمولاً به شکل پسر بچه ای چاق و غالباً برهنه که گاهی وقتها هم بال دار است تصویر می شده در حالی که حلقۀ گل یا دیهیم شاهی را در دست دارد.نه تنها این نقشمایه بلکه نقشمایه ایزد بانوی پیروزی(نیکه) که نقش پر رنگی درهنر یونان باستان دارد و بعدها هم در هنر روم و سپس دردیگر جاهای اروپا تصویر می شده را می توانیم در هنر دوران قاجار ببینیم که در واقع بیانگر نفوذ هنر معماری و نقشمایه های غربی در این دوره است.اطراف قاب گچ بری هم پر است از گچ بریهای گل و بوته ای شکل.بین دو قابی که شعر پارسی دارند در دو قاب که یکی در بالا قرار دارد و دیگری در پایین دو کتیبه به زبان روسی دیده می شود در نوشتۀ روسی بالایی این گونه آمده: 92میرزارضاخان18،در واقع به تاریخ ساخت بنا بر اساس تقویم میلادی اشاره دارد.نوشتۀ روسی به رنگ نارنجی در زمینه ای سیاه گچ بری شده است و کتیبه دیگر روسی هم که میان دو مصراع شعر پارسی قرار دارد هم به نام فیروزه اشاره دارد و همانند کتیبۀ بالایی به رنگ نارنجی در زمینه ای سیاه نبشته شده و زیرکتیبه هم صورتک گچ بری شده ای به سبک غربی دیده می شود.به شکلی قرینه وار همین حالت در بالکن کوچک هم دیده می شود یعنی دو پسر کودک بال دار(Putto) قرینه ای با کتیبه و بیت شعری با این مضمون:فیروزه نام یافت زاحباب و دوستان-میرزا رضا خان ماند بیادگار.مصراع دوم این کتیبه نسبت به کتیبه های دیگر عمارت بیشتر آسیب دیده و خوردگیهایی دارد.دو کتیبه هم به انگلیسی که از نظر فرم همانند دو کتیبۀ روسی پیش گفته است نیز وجود دارد 18 MIRZA REA KHAN 92و نوشتۀ دیگری به انگلیسی FIROUZE که نام بناست. در بخشی که دارای تزیینات آیینه کاری است درون کادر بیضی شکل نوشته ای به رنگ سیاه درزمینه ای سپیدآمده: عمل میرزا محمد نقاش قزوینی 1309زیر این کتیبه که پر از تزیینات آیینه کاری است پنج تصویر درون قابهایی مستطیل و دایره ای شکل به چشم می خورد.دربخش میانی تصویر ناصرالدین شاه قاجار دیده می شود روی سرش نیز نماد شیرو خورشید است با نوشته های کوچکی به این مضمون:اعلیحضرت فرشوکت اقدس همایون شاهنشاه ایران ناصرالدین شاه قاجار.در سمت چپ این تصویر از نگاه بیننده درون قابی دایره ای گل و بوته به نمایش درآمده و پس از آن درون قاب مستطیل شکل دیگری تصویر دیگری ازناصرالدین شاه دیده می شود.در سمت راست تصویر میانی درون قاب دایره ای تصویرگل و درون قاب مستطیل بعدی تصویر میرزارضا خان که درون تصویر نوشته شده:میرزا رضاخان دانش معین الوزراء قونسول دولت علیه ایران.به طور کلی گچ بریها و آیینه کاریهای رنگارنگ بالکن عمارت میرزارضا خان بسیار زیبا و خیره کننده است و چشم هر بیننده ای را به خود جلب می کند.امیدوارم با معرفی این بنا بتوانم توجه گردشگران هموطنی راکه به کشورگرجستان مسافرت می کنند را به سویش جلب کنم.

نویسنده:حمیدرضا سروری

به این خبر امتیاز دهید:
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

پیشنهاد ویژه

    دیدگاه تان را بنویسید

     

    دیدگاه

    توسعه