آیا سیاستهای اقتصادی دولت جدید امریکا زمینه ساز رشد میشود؟
| انتخابات سال ۲۰۱۶ میلادی در امریکا را میتوان شوک بزرگی برای اقتصاد دنیا و حتی فضای سیاسی داخل امریکا دانست.
۵۵آنلاین :
انتخابات سال ۲۰۱۶ میلادی در امریکا را میتوان شوک بزرگی برای اقتصاد دنیا و حتی فضای سیاسی داخل امریکا دانست. شوکی که با انتخاب دونالد ترامپ به عنوان کاندیدای رسمی حزب جمهوری خواه آغاز شد و با انتخاب وی به عنوان رئیس جمهوری امریکا به پایان رسید. بسیاری از تحلیلگران انتخابات اخیر امریکا و رقابتهای آن را یکی از سطح پایینترین انتخاباتها در تاریخ این کشور معرفی کردند و بر این باور بودند که هر یک از دو کاندیدا با کوله باری از مشکلات پا به میدان انتخابات گذاشتهاند. همین مشکلات سبب شده بود تا در جریان رقابتها توهینهای شخصی و اتهامهای فردی به جای تلاش برای اثبات برتری سیاستهای اقتصادی و دولتی هر یک از کاندیداها استفاده شود.
به هر حال در شرایطی که دنیا منتظر تحولی بزرگ در امریکا بود، دونالد ترامپ سرمایهدار بزرگ آمریکایی به عنوان رئیس جمهوری این کشور برگزیده شد. وی که شعار اصلی خود را؛ بزرگ کردن دوباره امریکا قرار داده بود قبل از انتخابات اعلام کرد: رأی دهندگان اصلی به من افرادی هستند که فکر میکنند رویای آمریکایی خود را از دست دادهاند. رؤیایی که امریکا را به یک کشور متمایز تبدیل کرد و باعث شد تا مردم با انگیزه بیشتری نسبت به دیگر کشورها کار و تلاش کنند. آمارها نشان میدهد سفیدپوستان طبقه کارگر اصلیترین گروه رأی دهنده به ترامپ بودند زیرا طبق گفته ترامپ به رؤیایی که در زندگی داشتند نرسیده بودند.
تا دو ماه دیگر ترامپ وارد کاخ سفید میشود و باید برای تصویب و اجرای سیاستهای خود با کنگرهای همکاری کند که تحت کنترل حزب جمهوریخواه است؛ اما از آنجا که او یک سرمایهدار بزرگ آمریکایی است، مسائل اقتصادی را به عنوان اولویت کاری دولت خود قرار داده است. وی در سخنرانی خود بعد از پیروزی گفت: من تاکنون برای حفظ و توسعه اموال و داراییها و کسب و کارهای خودم تلاش میکردم ولی از الآن به بعد برای حفظ کسب و کارها و داراییهای امریکا تلاش میکنم. وی برنامه اقتصادی پنج بخشی خود را برای اصلاح و توسعه اقتصادی این طور معرفی کرده است:
* اول: مالیات
اصلاح نام مالیاتی اولین و اصلیترین سیاستی است که ترامپ در پیش گرفته است. آمارها نشان میدهد همیشه کاندیداهای حزب جمهوریخواه نرخ مالیات را به گونهای تغییر میدادند که بیشترین منفعت را ثروتمندان امریکایی میبردند. ولی در شرایط فعلی وضعیت کمی متفاوت است. اقتصاد امریکا از سال ۲۰۰۷ میلادی وارد رکود شده است و با اجرای سیاستهای مختلف اقتصادی هنوز این کشور از رکود خارج نشده است. از طرف دیگر امریکا با کسری بودجه هم روبهرو است و این کسری بودجه سبب شد تا هر روز بیشتر از روز قبل مشکلات اقتصادی در کشور رشد کند. ترامپ اعلام کرده بود نرخ مالیات بر در آمد ثروتمندان در امریکا را کاهش خواهد داد ولی اجرای این طرح سبب میشد تا طی یک دهه آینده سالانه 10 میلیارد دلار به کسری بودجه دولت اضافه شود. به همین دلیل دولت اقدام به افزایش نرخ مالیات بر درآمد ثروتمندان نسبت به طرح اولیه کرد. طبق این طرح تازه نرخ مالیات بر درآمد ثروتمندان در امریکا ۳۹ درصد است که از نرخ کنونی مالیات بر درامد ثروتمندان کمتر است و در صورت تصویب و اجرا باعث میشود تا 19 هزار میلیارد دلار به بدهی امریکا اضافه شود.
طبق طرح تازه ترامپ افراد علاوه بر مالیات بر درامد باید مالیات بر رشد دارایی و سرمایه را هم بپردازند. افراد مجردی که درآمد معادل ۳۷۵۰۰ دلار امریکا دارند هم اکنون بین ۱۰ تا ۱۵ درصد از درآمد خود مالیات میپردازند ولی ترامپ در نظر دارد نرخ مالیات بر درآمد آنها را به ۱۲ درصد برساند و نرخ مالیات بر افزایش ارزش داراییهای این گروه را صفر درصد قرار دهد. این در حالی است که افراد متأهل تا سقف در آمدی ۷۵ هزار دلار شامل این قانون میشوند، افراد مجردی که درامد بین ۳۷ هزار و ۵۰۰ دلار تا ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ دلار امریکا در سال دارند هم اکنون بین ۲۵ تا ۲۸ درصد از درآمد خود را به عنوان مالیات پرداخت میکنند در حالی که طبق طرح ترامپ نرخ مالیات بر درآمد این افراد ۲۵ درصد و نرخ مالیات بر افزایش ارزش داراییها و سرمایه این افراد بالغ بر ۱۵ درصد است. آمار نشان میدهد افراد متأهلی که بین ۷۵ هزار تا ۲۲۵ هزار دلار درآمد دارند در این رده قرار میگیرند. دسته سوم افراد مجرد با درامد بیش از ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ دلار امریکا و افراد متأهل با درامد بالغ بر ۲۲۵ هزار دلار امریکا هستند که هم اکنون ۲۸ تا 6/39 درصد از درآمد خود را به عنوان مالیات به دولت میپردازند ولی طبق طرح ترامپ نرخ مالیات بر درآمد این افراد برابر با ۳۳ درصد و نرخ مالیات بر افزایش ارزش داراییها در این دسته برابر با ۲۰ درصد خواهد بود.
ترامپ اعلام کرده است حداکثر نرخ مالیات بر درامد کسب و کارهای کوچک و نرخ مالیات شرکتها را از ۳۸ درصد به ۱۵ درصد تقلیل میدهد. این کار با هدف تشویق شرکتها برای بازگشت به بازار آمریکاست که این کار
زمینه را برای افزایش حجم پول و سرعت گردش پول در بازار امریکا فراهم میکند. دلیل ایجاد این تغییرات از سوی ترامپ در یکی از مصاحبههای وی قبل از انتخابات این طور عنوان شد: امریکا یکی از کشورهایی است که بالاترین نرخ مالیات بر درآمد را دارد. با اصلاح نظام مالیاتی و کاهش نرخ مالیات بر درآمد شرکتها، ما افراد مناسب برای توسعه اقتصاد را به کشور باز میگردانیم و از حمایت آنها برای تقویت نرخ رشد اقتصادی و افزایش فرصتهای شغلی در کشور بهره میگیریم. این کار با کاهش نرخ مالیات بر درآمد شرکتها میسر است زیرا انگیزه سودآوری و کسب درآمد بیشتر را به آنها میدهد. مطالعات ما نشان میدهد شمار زیادی از شرکتهای فعال در امریکا از راهکارهایی برای اجتناب از پرداخت مالیات استفاده میکنند که این مسئله به ضرر اقتصاد است ولی با کاهش نرخ مالیات و ایجاد سازوکارهایی که نظارت بر روند پرداخت مالیات را در کشور تقویت کند، فرصت بیشتری برای رشد منابع مالی در اختیار دولت فراهم میشود.
از طرف دیگر نرخ مالیات بر درآمد ثروتمندان در امریکا 5/9 درصد کمتر میشود و این رقم بر ۲۰ درصد بالای اقتصادی در جامعه تأثیر میگذارد ولی نرخ مالیات بر افزایش ارزش داراییها در میان ثروتمندان تغییری نخواهد کرد. مرکز سیاستهای مالیاتی در امریکا اعلام کرد این طرح باعث میشود.
|
جدول 1- طرح مالیاتی ترامپ |
||||
|
سطح درامد |
طرح مالیاتی ترامپ |
نرخ مالیات کنونی |
||
|
متأهلها |
مجردها |
مالیات بر افزایش سرمایه |
مالیات بر در آمد |
|
|
75000 - 0 دلار |
375000 - 0 دلار |
0 درصد |
12 درصد |
15 - 10 درصد |
|
225000 - 75000 دلار |
112500 - 375000 دلار |
15 درصد |
25 درصد |
28 - 25 درصد |
|
بیش از 225000 دلار |
بیش از 112500 دلار |
20 درصد |
33 درصد |
6/39 - 28 درصد |
|
جدول 1- نظام مالیاتی کنونی در امریکا |
|||
|
متأهلها |
سرپرست خانوار |
مجرد |
نرخ مالیات (درصد) |
|
18550 - 0 دلار |
13250 - 0 دلار |
9275 - 0 دلار |
10 |
|
75300 - 18550 دلار |
50400 - 13250 دلار |
37500 - 9275 دلار |
15 |
|
151800 - 75300 دلار |
130150 - 50400 دلار |
91150 - 376500 دلار |
25 |
|
231450 - 151900 دلار |
210800 - 130150 دلار |
190150 - 91150 دلار |
28 |
|
413350 - 231450 دلار |
413350 - 210800 دلار |
413350 - 190150 دلار |
33 |
|
466950 - 413350 دلار |
441000 - 413350 دلار |
415050 - 413350 دلار |
35 |
|
بیش از 466950 دلار |
بیش از 441000 دلار |
بیش از 415050 دلار |
40 |
تا سالانه يک هزار میلیارد دلار به بدهی دولت اضافه شود. این مرکز اعلام کرد کاهش نرخ مالیات بر افزایش ارزش سرمایهها و داراییها باعث میشود تا میزان سرمایه گذاری اندازه گیری شده بر مبنای نرخ رشد تولید ناخالص این بیشتر از حالتی که نرخ رشد اقتصادی ارتقا پیدا میکند. افزایش یابد.
از طرف دیگر مالیاتدهندگان کمدرآمد سهم بیشتری از درآمد خود را به عنوان مالیات میپردازند و میتوان گفت سهم آنها در افزایش نرخ رشد اقتصادی در کشور بیشتر است.
تأثیر واقعی این تغییر چقدر است.
مرکز مطالعات مالیاتی در امریکا اعلام کرده است در صورتی که طرح جدید ترامپ در مورد مالیاتها به تصویب برسد مجموع مالیات دریافتی از سوی دولت بالغ بر دو در صد کاهش مییابد ولی بالاترین طبقه اقتصادی یعنی 1/0 درصد بالای درآمدی شاهد افت هفت درصدی مالیات خود خواهند بود. این در حالی است که طبقههای پایین اقتصادی تنها یک درصد کمتر از قبل مالیات میپردازند. مارک کلارک یکی کارشناسان مرکز مطالعات آمار امریکا در این مورد میگوید: طبق طرح ترامپ بهترین راه برای افراد کم درآمد یا افراد بیکاری که از حقوق بیکاری استفاده میکنند این است که یک کار واقعی پیدا کنند و از آن طریق کسب درآمد کنند.
لیلی پاچلدر، استاد حقوق در دانشگاه نیویورک میگوید. طرح دونالد ترامپ باعث میشود مالیات پرداختی از سوی بسیاری از خانوادهها رشد کند و بیشترین رشد هم به مادران و پدران تنها تحمیل میشود. به عنوان مثال یک خانواده که یک والد تنها آن را اداره میکند و این فرد درآمدی ۷۵ هزار دلاری دارد و دو بچه در سن مدرسه هم در این خانواده وجود دارد شاهد افزایش ۲۴۴۰ دلاری میزان مالیات خواهد بود. به خصوص که ترامپ در نظر دارد هزینههایی را که امروزه دولت برای بچهها پرداخت میکند هم حذف کند. از طرفی خانواده تک والدی که سه فرزند دارد و درامدش 50 هزار دلار است شاهد رشد ۱۱۸۸ دلاری مالیات خواهد بود. در مقابل زوجی که ۵۰ هزار دلار درآمد دارند و دو کودک در سن مدرسه دارند شاهد افزایش ۱۵۰ دلاری مالیات خواهند بود. دیگر خانوادههای متأهل هم از این تغییر نظام مالیاتی هیچ سودی به دست نخواهند آورد.
البته اگر خانوارهایی از کمک هزینههای پرداخت شده به کودکان بتوانند استفاده کنند نه تنها بعد از قوانین مالیاتی تازه دریافتی آنها کم نمیشود بلکه دریافتی بیشتری هم خواهند داشت. مثلاً خانواده دو والدی که دو فرزند دارند و ۵۰ هزار دلار امریکا دستمزد دریافت میکنند و هشت هزار دلار امریکا هم کمک هزینه برای فرزندان خود دارند میتوانند شاهد افزایش درآمد خود بعد از کسر مالیات باشند. البته این افزایش برای خانوادههای با درآمد کم و متوسط چشمگیر نیست ولی طبقات بالای اقتصادی رشد قابل توجهی در درآمد قابل استحصال را تجربه میکنند.
• دوم: کاهش هزینههای دولتی
تقویت ارتش: ترامپ اعلام کرده است قصد دارد ارتش کشور را به اندازهای قدرتمند کند که هیچ کشوری جرأت تعرض به امریکا یا درگیر شدن با این کشور در کشورها و مناطق دیگر را نداشته باشد. برای تحقق این هدف ترامپ از افزایش شمار و کیفیت تجهیزات نظامی خریداری شده از سوی ارتش صحبت میکند. او اعلام کرده است قصد بمباران کردن مواضع داعش را دارد و تمایل دارد تا برای کنترل بحران در سوریه به این کشور نیرو اعزام کند ولی از همکاری و دوستی روسیه هم بهره میگیرد تا بخشی از این مشکل را از طریق متحدانش برطرف کند. او تجدید نظر در مورد توافق هستهای ایران و غرب را به عنوان یکی از شعارهای انتخاباتی خود اعلام کرد و بعد از انتخاب شدن هم در مورد ضرورت اصلاح مفاد این توافق صحبت کرد. وی تأکید کرد نه تنها علیه اعضای داعش بلکه علیه خانوادههای آنها هم از نیروی نظامی استفاده میکند تا سریعتر مشکل داعش را در دنیا حل کند.
وی اعلام کرده است با جنگ در عراق مخالف است و به سرعت بعد از وارد شدن به کاخ سفید نیروها را از عراق خارج میکند. وی بر این باور است که مسائل داخلی در کشورهای دیگر باید با تصمیم خود مردم و رهبران آنها حل شود و دلیلی برای مداخله امریکا و هزینه کردن میلیاردها دلار از سرمایههای کشور برای تأمین ثبات و امنیت در کشورهای دیگر وجود ندارد. ترامپ برای اینکه بتواند در هزینهها کاهش ایجاد کند خبر از عدم مداخله کشور در مسائل دیگر کشورها داد که این مسئله سبب شد برخی از همپیمانان امریکا نگران شوند. اگرچه این سیاست میتواند تا اندازهای برای کشورهای خاورمیانه خبر خوشی باشد ولی همپیمانان امریکا از این اظهارنظر احساس نگرانی کردند زیرا نشان دهنده یک تغییر بزرگ در سیاست کشور است.
کاهش هزینههای دفاعی: ترامپ اعلام کرده است هزینههای دفاعی را تنزل میدهد. او میزان کاهش هزینههای نظامی در امریکا را برابر با 5/6 درصد تولید خالص ملی ارزیابی کرده است در حالی که قبلاً خبر از کاهش معادل سه درصد تولید خالص ملی در این کشور مخابره شده بود. ولی ترامپ در سخنرانیهای خود تأکید کرد این میزان کاهش برای اصلاح شرایط اقتصادی کشور کافی نیست و باید به دنبال سیاستهایی بود که افزایش زیادی در منابع مالی در اختیار دولت ایجاد کند.
مطالعات نشان میدهد هزینههای نظامی در این کشور برابر با ۸۰۰ میلیارد دلار در سال است. هزینههای نظامی در امریکا بعد از هزینههای تأمین اجتماعی -که رقمی معادل ۹۶۷ میلیارد دلار است- بیشترین سهم از هزینههای دولتی است و کاهش آن میتواند تأثیر زیادی در مجموع هزینههای کشور داشته باشد. هزینههای نظامی در امریکا از کسری بودجه این کشور که برابر با ۵۰۳ میلیارد دلار است بالاتر است. از طرف دیگر از چهار برابر هزینههای نظامی در چین و از ۱۰ برابر هزینههای نظامی در روسیه هم بیشتر است. آمار نشان میدهد هزینههای نظامی در چین در سال گذشته ۲۱۶ میلیارد دلار و در روسیه معادل 5/84 میلیارد دلار بوده است.
اصلاح نظام رسیدگی به بازنشستگان از جنگ: ترامپ در نظر دارد نظام اداری بازنشستگان از جنگ را اصلاح کند و از این طریق هزینه این بخش را تقلیل دهد. استفاده از روشهایی از قبیل ارائه کوپن برای این گروه در دستور کار ترامپ است تا از این طریق تأمین بخشی از نیاز این خانوارها با هزینه کمتری انجام شود. البته این نظام تنها ۱۰ درصد از هزینههای نظامی امریکا را به خود اختصاص میدهد ولی از آنجا که کاهش هزینه این بخش و افزایش منابع مالی در اختیار دولت مسئله مهمی برای ترامپ محسوب میشود همین تغییر اندک در دسترسی به منابع مالی را هم در دستور کار خود قرار داده است. ترامپ بارها تأکید کرده است از طریق کاهش مداخله نظامی در کشورهای دیگر و خارج شدن از مسائلی که مستقیم به امریکا ارتباطی ندارد، هزینههای نظامی را کاهش میدهد. امریکا از نظر هزینههای نظامی رتبه اول را در دنیا دارد ولی از نظر سهم هزینههای تولید ناخالص داخلی در میان ۱۰ کشور اول دنیاست ولی جایگاه اول تا چهارم را ندارد.
از طرف دیگر ارتقای تکنولوژی پزشکی در این کشور هم از دیگر سیاستهایی است که باید اجرا شود. البته دولت اوباما اجرای این سیاست را آغاز کرده است و ترامپ در نظر دارد این روند را تسریع کند زیرا بر این باور است با توسعهاین تکنولوژی میتوان در هزینههای دولتی صرفهجویی زیادی کرد.
حذف دپارتمان آموزش و حمایتهای زیست محیطی او در نظر دارد دپارتمان آموزش و حمایتهای زیست محیطی را حذف کند که این کار باعث میشود 4/69 میلیارد دلار در بودجه این بخش صرفه جویی شود. البته ترامپ اعلام کرده است منابع مالی حاصل از حذف این دپارتمان در بخشهای دیگر صرف میشود. اصلاح نظام بهداشت و درمان و حفظ سهم کنونی مردم در پرداخت هزینههای درمانی در این کشور از دیگر سیاستهایی است که وی در نظر دارد اجرا کند. او با طرح اوباما که موافق همگانی کردن بهداشت و درمان بود مخالف است و بر این باور است که هزینههای درمانی باید توسط مردم پرداخت شود و بار مالی اضافهای روی دوش دولت قرار نگیرد.
ترامپ در یکی از سخنرانیهای خود تأکید کرد در نظام بهداشتی و درمانی امریکا تغییرات اساسی ایجاد میکند زیرا این نظام را کارآمد نمیداند. او این اصلاحات را به نفع اقتصاد کشور میداند و معتقد است تا زمانی که این اصلاحات انجام نشود نمیتوان انتظار کارایی بالایی در نظام درمانی کشور داشت.
|
جدول 3 - کاهش نرخ مالیات ثروتمندان (درصد) |
|||
|
سطح درآمد |
نرخ کنونی |
نرخ پیشنهادی ترامپ |
کاهش مالیات (درصد) |
|
دهک پایینی |
3/2 |
7/1 |
6/0- |
|
دهک دوم |
6/15 |
9/14 |
8/0- |
|
دهک میانی |
2/19 |
5/17 |
7/1- |
|
دهک چهارم |
1/20 |
5/18 |
7/1- |
|
دهک بالایی |
1/31 |
9/27 |
2/3- |
|
یک درصد بالایی |
8/38 |
3/32 |
5/6- |
|
یک دهم درصد بالایی |
5/39 |
2/32 |
3/7- |
• سوم تجارت هوشمندانه نه تجارت احمقانه
وی در نظر دارد روند مذاکرات تجاری امریکا را که منجر به توافقهای تجاری میشود هوشمندانهتر پیش ببرد. وی میگوید: چین روی کالاهای صادراتی ما مالیات وضع میکند ولی ما کالاهای صادراتی چینی را مشمول مالیات نمیکنیم. دولت چین از شرکتهای آمریکایی میخواهد کارخانههایی در چین راه اندازی و نیروهای محلی را استخدام کنند و آموزش دهند و سپس محصولات تولید شده در این کارخانهها را در بازار داخلی بفروشند ولی امریکا این سیاست را در مورد چین یا هر کشور دیگر اجرا نمیکند و اگر این کار را انجام دهد خواهد توانست از این تجارت منفعت بیشتری به دستاورد.
تجدید نظر در مورد توافقهای جهانی: از طرف دیگر ترامپ اعلام کرده است دوباره در مورد توافقنامههای نفتا و تیپیپی مذاکره میکند. اگر ترامپ مذاکرات خود را در مورد نفتا دوباره آغاز کند، دولت مکزیک از امریکا میخواهد تا جادههای خود را به روی کامیونهای حمل بار مکزیکی باز کند. این مسئلهای است که در توافقهای اولیه نفتا بیان شده بود ولی کنگره این بخش را تائید نکرد. مسئله مهم این است که هم اکنون مکزیک شرایط بهتری نسبت به قبل دارد و مذاکره مجدد در مورد توافق نفتا بدون شک به ضرر امریکا خواهد بود و ترامپ باید در نظر بگیرد که از دست دادن منافع در جریان این مذاکرات مجدد بسیار زیاد خواهد بود.
انتقاد از نظام مالی و ارزی چین: ترامپ بارها از چین به عنوان کشوری که در بازار ارز دستکاری میکند یاد کرده است. او مدعی است که چین تعمداً ارزش یوان را در برابر دلار پایین نگه میدارد و او ارزش واقعی یوان را بین ۱۵ تا ۴۰ درصد بیشتر از ارزش فعلی آن میداند و همین مسئله سبب شده است مزیتهای اقتصادی زیادی از صادرات نصیب این کشور شود. از طرفی به دلیل ارزش پایینتر یوان، دستمزدهای پایینتر در این کشور میتواند هزینههای زندگی مردم را تأمین کند و این مزیتی است که باعث شد تا دهها و شاید صدها کارخانه در چین راه اندازی شوند تا از نیروی کار ارزان این کشور استفاده کنند.
اما ترامپ به این مسئله توجهی نمیکند و تنها درصدد انتقاد از مسائلی است که بسیاری از اقتصاددانان آن را به نفع امریکا میدانند. آمارها نشان میدهد در سال ۲۰۰۰ میلادی یوان در برابر دلار امریکا ۳۰ درصد کمتر از ارزش واقعی آن بود ولی از آن سال تاکنون تغییرات زیادی در این بازار بانک مرکزی چین را متقاعد کرد ارزش یوان را در برابر دلار افزایش دهد. در نتیجه این سیاست در فاصله سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۳ میلادی به طور متوسط در هر سال ارزش یوان بین ۲ تا ۳ درصد رشد کرد. از طرف دیگر در سال ۲۰۱۴ میلادی ارزش دلار ۲۵ درصد افزایش یافت و به دنبال آن ارزش یوان هم بالا رفت و به همین دلیل قیمت کالاهای تولید چین در کشورهای جنوب شرقی آسیا رشد کرد. از آگوست سال ۲۰۱۵ میلادی بانک مرکزی چین اعلام کرد ارزش یوان به دلار به تدریج در حالت شناور خواهد بود و بازار آزاد ارزش واقعی آن را تعیین میکند. در این زمان ارزش یوان در برابر دلار به شدت تنزل یافت این در حالی است که اگر نظر ترامپ در مورد ارزش پایینتر از حد ارزش یوان در بازار درست بود، در بازار آزاد ارزششان رشد میکرد.
حال بانک مرکزی چین تحت فشار قرار گرفته است تا گامهای محکمی برای افزایش ارزش یوان بردارد. این در حالی است که نه تنها اقتصادانان چینی بلکه شماری از برجستهترین اقتصاددانان جهانی بر این باور هستند که ارزش یوان در بازار نه تنها پایین نیست بلکه بیش از واقع نیز هست. این مسئله میتواند روی روند تجارت چین و تصمیم گیریهای بانک مرکزی این کشور در سالها و ماههای آتی اثر بگذارد.
وضع تعرفههای گمرکی: از دیگر سیاستهایی که ترامپ در نظر دارد اجرا کند وضع تعرفههای گمرکی زیاد روی تمام کالاهای واردشده از چین است. آمار نشان میدهد امریکا سالانه 9/481 میلیارد دلار کالاهای مصرفی الکترونیکی، پوشاک و ماشین آلات از چین وارد میکند. بخش زیادی از این کالاهای وارداتی محصولاتی هستند که توسط کارخانههای آمریکایی فعال در چین تولید شدهاند. این کارخانهها برای استفاده از نیروی کار و مواد اولیه ارزان در چین راه اندازی شدهاند و محصول تولیدی این کارخانهها به امریکا صادر میشود. وضع تعرفههای گمرکی توسط ترامپ باعث میشود سود این کارخانههای آمریکایی کاهش یابد و قیمت کالاها برای مصرف کنندگان آمریکایی بیشتر شود؛ اما اگر این طرح اجرا شود ممکن است چین هم اقدام به وضع هزینههای گمرکی کلان برای کالاهای وارداتی از امریکا بکند که این مسئله زمینه ساز جنگ تجاری میشود و قطعاً به ضرر امریکا و چین و در نهایت اقتصاد دنیاست.
در نهایت ترامپ در نظر دارد با وضع تعرفههای گمرکی با نرخ ۳۵ درصد، واردات کالاهای مختلف از مکزیک را هم کاهش دهد. امریکا سالانه 7/294میلیارد دلار کالا از مکزیک وارد میکند که کالاهای تولیدی، میوه، سبزیجات، قهوه و پنبه است. این تعرفهها میتواند برای شرکتهای نفتی امریکا مطلوب باشد زیرا قیمت نفت وارداتی از مکزیک بالا میبرد ولی صنایع دیگر متضرر میشوند. طبق قانون ترامپ میتواند بعد از آغاز کارش به عنوان رئیس جمهور تا ۱۵ درصد افزایش دهد. این رشد برای کالاهای وارداتی از هر کشور امکان پذیر است ولی دوره افزایش تنها ۱۵۰ روز خواهد بود. تحلیلگران اقتصادی بر این باور هستند که سیاستهای پیشنهادی توسط ترامپ، سیاستهایی بسیار حمایت گرانه است که در اقتصاد پیچیده امروزی کاربردی ندارد و اگر ترامپ آنها را در کشور اجرا کند دیگر کشورها هم در اقدامی مقابل اقدام به وضع تعرفه گمرکی خواهند کرد و به دنبال آن صادرات امریکا به دیگر کشورهای دنیا کمتر میشود. از طرف دیگر وضع هزینههای گمرکی قیمت کالاهای مصرفی را برای امریکاییها زیاد میکند. مطالبات نشان میدهد از سال 2007 میلادی تاکنون یک دلیل مهم برای اینکه نرخ رشد اقتصادی امریکا افزایش پیدا نکرده این است؛ که تجارت بینالمللی هنوز بازسازی نشده است. وضع تعرفههای گمرکی و آغاز جنگ تجاری در انتها و تنها باعث بدتر شدن اوضاع میشود و روند رشد اقتصادی امریکا را کندتر میکند.
چهارم: بیشترین فرصتهای شغلی را در طول تاریخ
ترامپ در نظر دارد بیشترین فرصتهای شغلی را در طول تاریخ امریکا ایجاد کند. او در طرحهای خود اعلام کرد حداقل 5/21 میلیون شغل در امریکا ایجاد میکند که این رقم معادل شمار مشاغل ایجادشده در تمام دوره ریاست جمهوری بیل کلینتون است. وی برای اینکه بتواند عنوان رئيس جمهورى را که بیشترین فرصتهای شغلی را ایجاد کرده است به خود اختصاص دهد باید 3/29 میلیون فرصت شغلی ایجاد کند که در این صورت شاهد افزایش 6/19 درصدی شمار فرصتهای شغلی در دهه ریاست جمهوری اوباماست. ترامپ در نظر دارد از طریق حذف برونسپاری مشاغل را از کشورهای مکزیک و چین و ژاپن به داخل امریکا بازگرداند.
ترامپ مشکل را به درستی متوجه شده است زیرا در نتیجه برونسپاری در فاصله سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۰ میلادی بالغ بر ۳۴ درصد فرصتهای شغلی در امریکا از بین رفته است. بخش زیادی از این فرصتهای شغلی به دلیل پس انداز پول برونسپاری شده است و بخش دیگر به دلیل استفاده از تکنولوژیهای جدید و توسعه صنعت روباتیک و هوش مصنوعی برونسپاری شد. اتحادیه ملی تولیدکنندگان امریکا پیشنهاد کرده است که از طریق کاهش هزینههای تولید زمینه را برای افزایش قدرت رقابت تولید در کشور فراهم کنند. هم اکنون هزینه تولید در امریکا ۲۰ درصد بیشتر از هزینه تولید در دیگر کشورهای جهان است. در جهت کاهش هزینههای تولید در درجه اول باید قوانین دست و پاگیر را کاهش داد زیرا این قوانین سالانه ۱۸۰ میلیارد دلار هزینه به اقتصاد تحمیل میکند. دوم باید نرخ مالیات بر درآمد شرکتها را کاهش داد و در نهایت توافقنامههای تجارت آزاد را بیشتر کردن اینکه با وضع محدودیتهایی موانعی در مسیر تجارت ایجاد کرد.
حفظ حداقل دستمزد در سطح فعلی: ترامپ در نظر دارد حداقل دستمزدها را در سطحی که هم اکنون وجود دارد حفظ کند و از این طریق زمینه را برای افزایش قدرت رقابت شرکتهای آمریکایی در بازار مصرف فراهم آورد. مطالعات نشان میدهد از سال 2014 میلادی تاکنون ارزش دلار در برابر دیگر ارزهای جهانی ۲۵ درصد رشد کرد و همین مسئله سبب شد تا کارگران آمریکایی ۲۵ درصد گرانتر از کارگران دیگر کشورها از جمله هند و مکزیک یا کشورهایی که ارزش پول آنها تنزل یافت، شوند. از آنجا که ارزش یوان چین در برابر دلار ثابت است، هزینههای نیروی کار در چین هم ۲۵ درصد رشد کرده است. با وجود اینکه این وضعیت موقتی است ولی باز هم فشار زیادی روی شرکتهای تولیدی آمریکایی وارد کرد و باعث کاهش قدرت رقابت آنها در بازار جهانی شد. هم اکنون حداقل دستمزد در امریکا 25/7 دلار به ازای هر ساعت است که از حداقل نیازهای زندگی در بسیاری از ایالتهای امریکا کمتر است. از طرف دیگر در کشورهای بریتانیا و استرالیا و ایرلند و فرانسه هم حداقل دستمزدها از امریکا بیشتر است.
سرمایهگذاری در صنعت ساختمان: ترامپ در نظر دارد یک هزار میلیارد دلار برای بازسازی زیرساختهای این کشور سرمایه گذاری کند. قرار بر این است که سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی جادهها و پلها و فرودگاههای این کشور سرمایه گذاری شود. این مبلغ بیشتر از مبلغی است که اوباما تحت عنوان طرح تشویقی اقتصادی در نظر گرفت. در طرح دولت اوباما به مدت چهار سال و در هر سال ۲۶۱ میلیارد دلار روی پروژههای زیرساختی در کشور سرمایه گذاری شد.
ترامپ در نظر دارد بیشترین فرصتهای شغلی را در طول تاریخ امریکا ایجاد کند. او در طرحهای خود اعلام کرد حداقل 5/21 میلیون شغل در امریکا ایجاد میکند که این رقم معادل شمار مشاغل ایجاد شده در تمام دوره ریاست جمهوری بیل کلینتون است ترامپ در نظر دارد از طریق حذف برون سپاری، مشاغل را آز کشورهای مکزیک و چین و ژاپن به داخل امریکا بازگرداند.
ترامپ بر این باور است که صنعت ساختمان کارآمدترین صنعت در ایجاد شغل است و به همین دلیل منابع مالی دولت باید در این بخش سرمایه گذاری شود. مطالعات نشان میدهد به ازای هر یک میلیارد دلاری که در صنعت ساختمان و صنایع زیرساختی سرمایه گذاری میشود ۱۹ هزار و ۷۹۵ فرصت شغلی جدید در کشور ایجاد میشود. این سرمایه گذاری، از سرمایه گذاری در صنایع دفاعی بهتر است زیرا به ازای یک میلیارد دلار سرمایه گذاری در صنایع دفاعی در کشور ۸۵۵۵ فرصت شغلی تازهایجاد خواهد شد. ترامپ که خود در بازار املاک امریکا فعالیت میکند بر این باور است که برای ایجاد رونق در اقتصاد در درجه اول باید سرمایه گذاری در صنعت ساختمانی را بیشتر کرد زیرا این صنعت را میتوان یک صنعت مادر دانست.
ارائه آمارهای واقعی: ترامپ بر این باور است که آمارهای ارائه شده توسط دولت در مورد نرخ بیکاری واقعی نیستند و هم اکنون نرخ بیکاری واقعی در امریکا بالغ بر ۲۰ درصد است در حالی که دولت نرخ بیکاری را در سطحی نزدیک پنج درصد اعلام کرده است. نرخ بیکاری حقیقی شامل افراد بیکار و افرادی میشود که در مشاغل پارهوقت مشغول هستند ولی برای انجام کار تمام وقت تمایل دارند. طبق آمارهای رسمی در فوریه سال ۲۰۱۶ میلادی نرخ بیکاری در این کشور برابر با ۹/۹ درصد بوده است در حالی که دولت نرخ بیکاری را برابر با 9/4 درصد اعلام کرده بود. از طرف دیگر در ژانویه سال ۲۰۱۰ میلادی که دولت نرخ بیکاری را برابر با 8/9 درصد اعلام کرده بوده مطالعات از رسیدن نرخ بیکاری واقعی به مرز 7/16 درصد گزارش داد.
بنابراین نرخ بیکاری اعلام شده توسط دولت در هر بازه زمانی تقریباً نصف نرخ بیکاری واقعی است و این نشان میدهد که شرایط اقتصادی هم اکنون بسیار نامساعد است.
ترامپ که بهتمامی آمارهای اقتصادی به دیده تردید مینگرد در نظر دارد با ایجاد اصلاحات اساسی در نظام آمارگیری و تهیه آمارهای اقتصادی اطلاعات بکر را در اختیار فعالان اقتصادی و مردم قرار دهد.
• پنجم: کاهش بدهی از طریق افزایش نرخ رشد اقتصادی تا مرز ۶ درصد
افزایش نرخ رشد اقتصادی: ترامپ در نظر دارد نرخ رشد اقتصادی کشور را تا مرز ۶ درصد افزایش دهد زیرا بر این باور است تنها این راه است که باعث افزایش درامد مالیاتی کشور میشود. اقتصاددانان بر این باور هستند که این نرخ رشد اقتصادی برای اقتصادی که در وضعیت سلامت به سر میبرد و رشدی عادی دارد، بسیار زیاد است ولی اگر ترامپ بتواند این رشد را محقق کند ظرف مدت کوتاهی تمامی مشکلات اقتصادی ناشی از رکود اقتصادی سال ۲۰۰۷ میلادی برطرف میشود. مطالعات نشان میدهد در صورتی که نرخ رشد اقتصادی کشور به ۶ درصد برسد احتمال ایجاد تورم در اقتصاد زیاد خواهد بود و یک چرخه توسعه اقتصادی در کشور به وجود میآید که به دنبال آن زمینه ساز یک سقوط دیگر در اقتصاد میشود. رشد بالای اقتصادی میتواند باعث ایجاد حباب در بازار داراییها و سرمایهها شود و بحران سقوط اقتصادی را بزرگتر از قبل کند. مطالعات نشان میدهد در یک شرایط پایدار اقتصادی، نباید انتظار بیشتر شدن نرخ رشد اقتصادی از مرز دو تا سه درصد را داشت زیرا رشد بیشتر به معنای ایجاد حبابهای بزرگ مالی است. از طرف دیگر در یک اقتصاد با شرایط ایده آل و سالم نرخ تورم برابر با دو درصد است و نرخ بیکاری هم در بیشترین حالت 8/5 درصد است. این وضعیتی است که در کشورهای توسعهیافتهای که اقتصاد پایدار دارند مشاهده میشود ولی در کشورهای دارای زیرساختهای ضعیف نرخ رشد اقتصادی کمتر از این سطح است و در کشورهای در حال توسعه از قبیل چین و هند که سرمایهگذاری زیادی در بخشهای زیرساختی انجام میشود نرخ رشد از مرز سه درصد فراتر رفته است.
کاهش بدهی از طریق کاهش هزینههای مازاد در دولت فدرال ترامپ بر این باور است که برای کاهش بدهی دولت در درجه اول باید هزینههای دولتی تنزل یابد و استفاده از روشها و ابزارهای کم هزینه سیاست دیگری است که باید مورد استفاده قرار بگیرد. وی در کتاب اخیر خود با نام هنر معامله؛ بهترین استراتژیها را برای انجام معاملاتی که بیشترین منفعت اقتصادی را داشته باشد معرفی کرده است.
قرض گرفتن در زمان ضروری: ترامپ در یک سخنرانی خود تأکید کرد اقتصاد امریکا هیچ گاه سقوط نمیکند و ورشکسته نمیشود زیرا امریکا همیشه میتواند پول چاپ کند و از آن برای تأمین نیازهای جاری کشور استفاده کند. از طرف دیگر در این شرایط استقراض یک سیاست مناسب دولتی است زیرا با اطمینان میتوان گفت اقتصاد هیچگاه سقوط نمیکند. این سخنان را میتوان خطرناکترین سخنان ترامپ دانست و بخش زیادی از این سخنان هم از دیدگاه اقتصادی نادرست است. در درجه اول اگر اقتصاد بدهکار و دولت ورشکسته باشد دیگر هیچ کسی وجود ندارد که بتوان با او معامله کرد. در این شرایط ارزش دلار در بازار جهانی سقوط میکند و جهان وارد رکودی بسیار بزرگ و عمیق میشود. امریکا بزرگترین اقتصاد دنیاست و بحرانی شدن اوضاع اقتصادی در این کشور یا ورشکستگی دولت آن میتواند تبعات بسیار بدی برای اقتصاد دنیا داشته باشد.
در یک حالت دیگر هم ارزش دلار در بازار جهانی سقوط خواهد کرد و آن وضعیتی است که فدرال رزرو امریکا اقدام به افزایش نرخ بهره بانکی بکند ولی دریافت کنندگان اعتبار و وام گیرندگان اعتماد خود را به نظام اقتصادی امریکا از دست داده باشند. در این شرایط احتمال رکود اقتصادی بسیار زیاد است و شدت و عمق این رکود هم بسیار بالاست. سیانان در گزارشی در ماه می سال جاری با اشاره به این نکته که ترامپ گفته است دولت امریکا هیچ گاه دچار نقصان مالی نمیشود زیرا هر زمان نیاز باشد میتواند پول چاپ کند، نوشت: طرح اقتصادی ترامپ میتواند اقتصاد امریکا را ویران کند زیرا این طرحها بر مبنای اصول اقتصادی تائید شده نیست. وی از دید یک سرمایه دار که تنها تجربه توسعه بیزینس خود را دارد صحبت میکند ولی هیچ گاه نه تجربه سیاسی داشته است و نه اینکه میتواند با توجه به اوضاع اقتصادی کشور در سطح کلان و وضعیت دیگر کشورهای اثرپذیر از امریکا در مورد سیاستهای اقتصادی تصمیم گیری کند.
- آخر: باز گرداندن مهاجران غیرقانونی
ترامپ در سخنرانیهای خود باره تأکید کرد که از ورود مهاجران غیرقانونی به کشور جلوگيری میکند و مهاجران غیرقانونی را هم از امریکا خارج میکند. او در مورد ساخت دیواری در مرز امریکا و مکزیک صحبت کرد که انتقادهای زیادی را به همراه آورد. ترامپ تأکید کرد مهاجران غیرقانونی همراه خود مواد مخدر، جنایت و بحران را به کشور وارد میکنند زیرا اغلب این میتوان افراد مشکل دار در جامعه خود دانست. این نظریهها در شرایطی مطرح شد که آمارها از اثر مثبت مهاجران روی جامعه امریکا خبر دادند. البته در این گوارش در مورد مهاجران قانونی صحبت شده بود که اغلب افرادی دارای منابع مالی کلان با تحصیلات بالا بودند.
هم اکنون ۱۱ میلیون مهاجر غیرقانونی مکزیکی در امریکا زندگی میکنند که در صورت بازگرداندن آنها به مکزیک میتوان انتظار داشت ارزش تولید ناخالص داخلی در امریکا دو درصد تنزل پیدا کند. از میان این مهاجران غیرقانونی بالغ بر هفت میلیون نفر را کارگران تشکیل میدهند که حذف ناگهانی این هفت میلیون کارگر باعث میشود ارزش تولید کشور بین تا 400 تا 600 میلیارد دلار تنزل یابد. کارشناسان اقتصادی بر این باور هستند که ترکیب سیاستهای اقتصادی پیشنهادی از سوی ترامپ با ایجاد شدیدترین رکود اقتصادی قرن میشود زیرا ترامپ میخواهد هفت میلیون کارگر را به کشورشان بازگرداند و مالیات بر درآمد ثروتمندان را کاهش دهد و از دولت امریکا میخواهد برای تأمین نیازهای جاری استقراض کند که برآیند این سیاستها بحرانی بسیار بزرگ در اقتصاد کشور ایجاد خواهد کرد و رکودی عمیق را به کشور وارد میکند. از طرف دیگر این دیدگاه ترامپ از طرف مقامات مکزیک با اعتراض مواجه شد مکزیک که در سالهای اخیر شاهد افزایش نرخ رشد اقتصادی بوده است، در ۱۰ سال اخیر تجربه مهاجرپذیری داشته است. از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون شمار آمریکاییهایی که به مکزیک مهاجرت کردهاند بیشتر از شمار مهاجرانی بود که از مکزیک وارد امریکا شدند.
- اثرات اقتصادی جهانی در برابر سیاستهای ترامپ
روی کار آمدن ترامپ را میتوان یک مسئله جهانی دانست زیرا سیاستهایی که ترامپ در امریکا پیاده میکند نه تنها اقتصاد این کشور بلکه اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. مطالعات نشان میدهد بعد از روی کار آمدن وی حجم و ارزش تجارت جهانی کاهش پیدا میکند که این مسئله میتواند روند رشد اقتصادی را دچار اختلال کند. از طرف دیگر کسری بودجه در کشورها ایجاد میکند و بحران اقتصادی را بزرگتر میکند بنابراین تمامی تحلیلگران اقتصادی بر این باورند روی کار آمدن ترامپ به معنای بیشتر شدن تنش و درگیریهای مالی در جهان است و میتواند جنگهای تجاری و ارزی را در جهان راه بیندازد. البته برخی نظری کاملاً متفاوت دارند. کالی هیو یکی از این تحلیلگران است که میگوید ترامپ نمیتواند تمامی نظریات اقتصادیاش را در کشور پیاده کند زیرا کنگره و سنا این طرحها را تائید نمیکنند. او بر این باور است که سیاستهای مطرح شده از سوی ترامپ بیشتر برای جذب مخاطبان ورای دهندگان بوده است و اجرای بخش زیادی از این دیدگاهها غیرممکن است. او معتقد است ترامپ که سالها در دنیای اقتصاد فعالیت میکرده است میداند بدون تجارت آزاد بخش زیادی از فعالیتهای اقتصادی و صنعتی در دنیا مختل میشود که این مسئله بحرانی جهانی ایجاد میکند. ترامپ در بسیاری از پروژههای ساختمانی خود فولاد از کشور چین وارد کرده است و هنوز قراردادهای واردات فولاد برای پروژههای او به اتمام نرسیده است و برای تکمیل این پروژهها نیاز به واردات دارد؛ بنابراین بعید به نظر میرسد جنگ تجاری را با چین یا هر کشور دیگری آغاز کند. ترامپ فردی فعال در اقتصاد است و از تنشهای اقتصادی دوری میکند ولی برای اینکه رأی طبقه کارگر امریکایی را به دست آورد از این شعارها استفاده کرد.
منبع : مجله ی تجارت فردا
دیدگاه تان را بنویسید