سخنگوی وزارت خارجه: هیچ سلاحی به اندازه گفت‌وگو و صلح نمی‌تواند از کارایی ابزارهای تهاجمی دشمنان بکاهد | صلح فقط به معنای نبود جنگ نیست، بلکه آرامش و شکوفایی را نیز در برمی‌گیرد

این به معنای آن نیست که برای برقراری صلح در جهان فقط به انگیزه‌های درونی افراد تکیه کنیم یا جهاد و دفاع در برابر تجاوز را کم‌ارزش بدانیم. صلح امری مقدّس است که هم در درون انسان و هم در زندگی بیرونی او معنا پیدا می‌کند. برقراری صلح به قدرت نیاز دارد، اما نه به شیوه «صلح رومی». در نگاه ایرانی، قدرت با شجاعت شناخته می‌شود، نه با قلدری و زورگویی.

متفکران ایرانی در پژوهش‌های اخیر خود به‌خوبی نشان داده‌اند که صلح به شجاعت نیاز دارد. تلاش برای صلح بدون شجاعت، مخالفت با تبعیض، مقابله با هراس‌افکنی و نپذیرفتن عادی‌سازی خشونت ممکن نیست. تفاوت نگاه ایرانیِ «قدرت از گذر صلح» با نگاه غربیِ «صلح از گذر قدرت» در همین است.

منتقدان غربی نیز گفته‌اند که «صلح از گذر قدرت» به‌سادگی به «صلح از گذر جنگ» تبدیل می‌شود؛ رویکردی که خود زمینه‌ساز جنگ است. چمبرلین با همین تصور، اروپا را به جنگ دوم اروپایی [به اصطلاح جهانی] رساند. رئیس‌جمهور فعلی آمریکا نیز با همین شعار، خونین‌ترین جنگ‌ها را در غرب آسیا، از فلسطین تا ایران، به راه انداخته و به طولانی شدن بحران در شرق اروپا کمک کرده است.

ایرانیان در دوره‌های مختلف، از سلسله‌های پادشاهی دوران باستان تا دوران انقلاب اسلامی، مفهوم «قدرت از گذر صلح» و «شهامت صلح» را پرورش داده‌اند. «شهامتِ صلح یعنی دیدن آنچه دیگران نمی‌خواهند ببینند. شهامت صلح یعنی شنیدن صدای کسانی که جهان صدایشان را خاموش کرده است. شهامت صلح یعنی ایستادن کنار کسانی که هیچ‌کس کنارشان نمی‌ایستد.»

سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر این پشتوانه بزرگ فرهنگی، قدرت را در خدمت صلح قرار داده و صلح، نه جنگ، را منبع قدرت ملّی ایران دانسته است. به همین دلیل، ایران در طول سده‌های پی‌درپی به دنبال کشورگشایی نبوده است.

دولت ما با تکیه بر همین شهامت ملّی، هیچ‌گاه اندیشه قدرت از طریق صلح را کنار نگذاشته است؛ حتی زمانی که یقین داشته زیاده‌خواهان متجاوز می‌خواهند با جنگ، صلح مورد نظر خود را تحمیل کنند. دولت هم‌زمان با دفاع قدرتمندانه از مردم و مرز خود و همسایگان ستمدیده، می‌داند هیچ سلاحی به اندازه گفت‌وگو و صلح نمی‌تواند از کارایی ابزارهای تهاجمی دشمنان در غرب آسیا و اخیراً در حوزه خلیج فارس بکاهد.

صلح به معنای دست روی دست گذاشتن یا محافظه‌کاری نیست. نمی‌توان فقط خواهان صلح بود و برای برقراری آن اقدامی نکرد. صلح خود یک کار فعال است که به مهارت، توان و تلاش فراوان نیاز دارد. رسیدن به آن نیز بدون ازخودگذشتگی ممکن نیست.

… تا صلح گیرد هر طرف تا محو گردد جنگ‌ها

 تا جَستنی نوعی دگر، ره رفتنی طرزی دگر

 پیدا شود در هر جگر، در سلسله آهنگ‌ها