هیئت مذاکرهکننده ایران | ایران و آمریکا
ایستادگی پای اصول
| ۴ رفتار قاطع در برابر گروسی، دوربینهای آمریکایی و تهدید ترامپ نشان داد که تهران هرگونه ادامه مسیر را به اجرای تعهدات طرف مقابل مشروط میداند
در سایه فضای سنگینی که در یکی دو روز اخیر بر کشور حاکم شده، هیئت مذاکرهکننده ایران به ژنو رفت؛ اما آنچه از نخستین ساعات این دور از گفتوگوها آشکار شد، بیش از آن که نشانه شتاب برای توافق باشد، تصویر یک دیپلماسی سختگیر، بدبین و متکی بر قدرت ملی بود. ایران در ژنو نشان داد که مذاکره را نه بهعنوان راهی برای عقبنشینی، بلکه بهعنوان ابزاری برای تثبیت شروط خود، صیانت از منافع ملی و حفظ جبهه مقاومت دنبال میکند.
نخستین نشانه این رویکرد، ایستادگی قاطع ایران در برابر تلاش طرف آمریکایی برای وارد کردن رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به روند مذاکرات بود. آمریکاییها میکوشیدند از همان ابتدا، دستور کار ژنو را به سمت پرونده هستهای ببرند و با حضور گروسی، فضای مذاکرات را از موضوع اصلی یعنی تعهدات آمریکا، پایان جنگ و مسائل منطقهای منحرف کنند. اما ایران این طراحی را نپذیرفت. تهران از یکسو اعتماد سیاسی خود به گروسی را از دست داده و از سوی دیگر، در این مرحله اساساً بنا ندارد موضوع هستهای را پیش از تحقق تعهدات طرف مقابل وارد دستور کار کند. به همین دلیل، حتی حضور گروسی در سوئیس نیز تغییری در تصمیم ایران ایجاد نکرد و اجازه داده نشد او به بخشی از صحنه رسمی مذاکرات تبدیل شود. در واقع ایران اجازه نداد آمریکا با تغییر دستور کار، از پاسخگویی درباره تعهدات خود فرار کند.
دومین اتفاق، خنثیسازی نمایش رسانهای طراحیشده از سوی تیم آمریکایی بود. طرف آمریکایی تلاش داشت در آغاز نشست، با حضور ونس در کنار نخستوزیران پاکستان و قطر، ایران را در برابر دوربینها وارد صحنهای کند که تصویر آن بیش از محتوای مذاکره به کار واشنگتن میآمد. هدف چنین قاببندیهایی مشخصا برای القای این تصویر بود که ایران تحت فشار به میز آمده و آمریکا در مرکز مدیریت صحنه ایستاده است. اما تیم ایرانی با هوشمندی این برنامه را بیاثر کرد. ونس ناچار شد بدون حضور ایران اجرای رسانهای ابتدای نشست را انجام دهد و پس از آن، وقتی عراقچی وارد محل مذاکرات شد، با بیاعتنایی به حضور طرف آمریکایی، خطاب به نخستوزیر پاکستان تأکید کرد تا زمانی که خبرنگاران و رسانهها از هتل خارج نشوند، هیئت ایرانی وارد مذاکره نخواهد شد. در نهایت، آمریکاییها ناچار شدند رسانهها را بیرون کنند و راه سوءاستفاده تبلیغاتی از مذاکرات بسته شد.
ایران در ژنو نشان داد که حتی شکل نشستن، تصویر ورود، قاب دوربین و مدیریت رسانهای مذاکرات هم بخشی از میدان قدرت است. کشوری که از موضع اضطرار مذاکره کند، معمولاً به قاب تحمیلی طرف مقابل تن میدهد؛ اما هیئت ایرانی نشان داد که نهتنها درباره متن، بلکه درباره جزئیات هم اهل تسلیم نیست.سومین و شاید صریحترین نشانه، واکنش ایران به تهدید دوباره ترامپ بود. رئیسجمهور آمریکا در میانه مذاکرات بار دیگر به ادبیات تهدیدآمیز متوسل شد؛ رفتاری که از نگاه تهران، نقض روح و متن بند نخست تفاهم بود؛ بندی که بر کنار گذاشتن تهدید، بیاحترامی و فشار آشکار تأکید داشت. پاسخ ایران نیز دو مرحله داشت: نخست، پاسخ سیاسی قالیباف که صریح نوشت: ما تهدیدهای آمریکاییها را به جایی حساب نمیکنیم. اگر تهدیدهای آمریکا نتیجه داشت، واشنگتن امروز به این میزان از استیصال نمیرسید و بهتر است مراقب اظهارات خود باشد؛ زیرا نیروهای مسلح ایران آمادهاند به نحوی دیگر پاسخ دهند. بعد از این نیز تیم مذاکره کننده هتل را ترک کرد و ادامه مذاکرات را به تعلیق درآورد.این تصمیم نشان داد که ایران تهدید را صرفاً با بیانیه پاسخ نمیدهد، بلکه آن را به هزینه دیپلماتیک تبدیل میکند. یعنی ایران این پیام را به آمریکایی ها منتقل کرد که اگر آمریکا همزمان با مذاکره، زبان تهدید را حفظ کند، میز مذاکره نیز برایش محفوظ نخواهد ماند. در منطق ایران، گفتوگو زمانی معنا دارد که طرف مقابل حداقل قواعد گفتوگو را رعایت کند؛ نه این که با یک دست پای میز بنشیند و با دست دیگر تهدید کند.چهارمین محور مهم ژنو، مسئله لبنان بود. ایران در برابر آمریکا بهصراحت نشان داد که سرنوشت جبهه مقاومت و امنیت منطقهای و مذاکرات نیز به هم گره خورده است. اتمامحجت ایران این بود که اگر آمریکا به تعهدات خود درباره لبنان عمل نکند و جلوی استمرار تجاوزات و بازی دوگانه اسرائیل را نگیرد، ادامه مذاکرات موضوعیت خود را از دست خواهد داد. این موضع، ادامه همان چارچوب اعلامشده از سوی رهبر انقلاب است. توافق، فقط زمانی قابل قبول است که منافع ملی ایران، عزت کشور، امنیت منطقه و حقوق متحدان راهبردی ایران در آن تضمین شود. سه رفتار قاطع در برابر گروسی، دوربینهای آمریکایی و تهدید ترامپ نشان داد که تهران هرگونه ادامه مسیر را به اجرای تعهدات طرف مقابل مشروط میداند. این رفتارهای متعهدانه و جسورانه تیم مذاکرهکننده نشان داد که اولویت اصلی ایران، نه حفظ مذاکره به هر قیمت، بلکه صیانت از خطوط قرمز و شروطی است که رهبر انقلاب برای تأمین منافع ملی و حفظ اقتدار کشور تعیین کردهاند.
نخستین نشانه این رویکرد، ایستادگی قاطع ایران در برابر تلاش طرف آمریکایی برای وارد کردن رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به روند مذاکرات بود. آمریکاییها میکوشیدند از همان ابتدا، دستور کار ژنو را به سمت پرونده هستهای ببرند و با حضور گروسی، فضای مذاکرات را از موضوع اصلی یعنی تعهدات آمریکا، پایان جنگ و مسائل منطقهای منحرف کنند. اما ایران این طراحی را نپذیرفت. تهران از یکسو اعتماد سیاسی خود به گروسی را از دست داده و از سوی دیگر، در این مرحله اساساً بنا ندارد موضوع هستهای را پیش از تحقق تعهدات طرف مقابل وارد دستور کار کند. به همین دلیل، حتی حضور گروسی در سوئیس نیز تغییری در تصمیم ایران ایجاد نکرد و اجازه داده نشد او به بخشی از صحنه رسمی مذاکرات تبدیل شود. در واقع ایران اجازه نداد آمریکا با تغییر دستور کار، از پاسخگویی درباره تعهدات خود فرار کند.
دومین اتفاق، خنثیسازی نمایش رسانهای طراحیشده از سوی تیم آمریکایی بود. طرف آمریکایی تلاش داشت در آغاز نشست، با حضور ونس در کنار نخستوزیران پاکستان و قطر، ایران را در برابر دوربینها وارد صحنهای کند که تصویر آن بیش از محتوای مذاکره به کار واشنگتن میآمد. هدف چنین قاببندیهایی مشخصا برای القای این تصویر بود که ایران تحت فشار به میز آمده و آمریکا در مرکز مدیریت صحنه ایستاده است. اما تیم ایرانی با هوشمندی این برنامه را بیاثر کرد. ونس ناچار شد بدون حضور ایران اجرای رسانهای ابتدای نشست را انجام دهد و پس از آن، وقتی عراقچی وارد محل مذاکرات شد، با بیاعتنایی به حضور طرف آمریکایی، خطاب به نخستوزیر پاکستان تأکید کرد تا زمانی که خبرنگاران و رسانهها از هتل خارج نشوند، هیئت ایرانی وارد مذاکره نخواهد شد. در نهایت، آمریکاییها ناچار شدند رسانهها را بیرون کنند و راه سوءاستفاده تبلیغاتی از مذاکرات بسته شد.
ایران در ژنو نشان داد که حتی شکل نشستن، تصویر ورود، قاب دوربین و مدیریت رسانهای مذاکرات هم بخشی از میدان قدرت است. کشوری که از موضع اضطرار مذاکره کند، معمولاً به قاب تحمیلی طرف مقابل تن میدهد؛ اما هیئت ایرانی نشان داد که نهتنها درباره متن، بلکه درباره جزئیات هم اهل تسلیم نیست.سومین و شاید صریحترین نشانه، واکنش ایران به تهدید دوباره ترامپ بود. رئیسجمهور آمریکا در میانه مذاکرات بار دیگر به ادبیات تهدیدآمیز متوسل شد؛ رفتاری که از نگاه تهران، نقض روح و متن بند نخست تفاهم بود؛ بندی که بر کنار گذاشتن تهدید، بیاحترامی و فشار آشکار تأکید داشت. پاسخ ایران نیز دو مرحله داشت: نخست، پاسخ سیاسی قالیباف که صریح نوشت: ما تهدیدهای آمریکاییها را به جایی حساب نمیکنیم. اگر تهدیدهای آمریکا نتیجه داشت، واشنگتن امروز به این میزان از استیصال نمیرسید و بهتر است مراقب اظهارات خود باشد؛ زیرا نیروهای مسلح ایران آمادهاند به نحوی دیگر پاسخ دهند. بعد از این نیز تیم مذاکره کننده هتل را ترک کرد و ادامه مذاکرات را به تعلیق درآورد.این تصمیم نشان داد که ایران تهدید را صرفاً با بیانیه پاسخ نمیدهد، بلکه آن را به هزینه دیپلماتیک تبدیل میکند. یعنی ایران این پیام را به آمریکایی ها منتقل کرد که اگر آمریکا همزمان با مذاکره، زبان تهدید را حفظ کند، میز مذاکره نیز برایش محفوظ نخواهد ماند. در منطق ایران، گفتوگو زمانی معنا دارد که طرف مقابل حداقل قواعد گفتوگو را رعایت کند؛ نه این که با یک دست پای میز بنشیند و با دست دیگر تهدید کند.چهارمین محور مهم ژنو، مسئله لبنان بود. ایران در برابر آمریکا بهصراحت نشان داد که سرنوشت جبهه مقاومت و امنیت منطقهای و مذاکرات نیز به هم گره خورده است. اتمامحجت ایران این بود که اگر آمریکا به تعهدات خود درباره لبنان عمل نکند و جلوی استمرار تجاوزات و بازی دوگانه اسرائیل را نگیرد، ادامه مذاکرات موضوعیت خود را از دست خواهد داد. این موضع، ادامه همان چارچوب اعلامشده از سوی رهبر انقلاب است. توافق، فقط زمانی قابل قبول است که منافع ملی ایران، عزت کشور، امنیت منطقه و حقوق متحدان راهبردی ایران در آن تضمین شود. سه رفتار قاطع در برابر گروسی، دوربینهای آمریکایی و تهدید ترامپ نشان داد که تهران هرگونه ادامه مسیر را به اجرای تعهدات طرف مقابل مشروط میداند. این رفتارهای متعهدانه و جسورانه تیم مذاکرهکننده نشان داد که اولویت اصلی ایران، نه حفظ مذاکره به هر قیمت، بلکه صیانت از خطوط قرمز و شروطی است که رهبر انقلاب برای تأمین منافع ملی و حفظ اقتدار کشور تعیین کردهاند.
منبع :
خراسان
دیدگاه تان را بنویسید