آثار باستانی در هند
نگاهی به بنای گل گنبد در بیجاپور هند
| گلگنبد، گلگمبد یا گلگمبذ یکی از شاخصترین بناهای آرامگاهی هندوستان است که در شهر بیجاپور، ایالت کارناتاکا در ناحیۀ دکن جای گرفته است. بلندی بنا نزدیک به 43 متر است و با توجه به سه کتیبۀ پارسی درون آرامگاه در سال1067ه/1656م. ساخته شده است. این سه کتیبه کنار یکدیگر و در سه قاب جداگانه نبشته شدهاند.
نویسنده : حمیدرضا سروری
گلگنبد، گلگمبد یا گلگمبذ یکی از شاخصترین بناهای آرامگاهی هندوستان است که در شهر بیجاپور، ایالت کارناتاکا در ناحیۀ دکن جای گرفته است. بلندی بنا نزدیک به 43 متر است و با توجه به سه کتیبۀ پارسی درون آرامگاه در سال1067ه/1656م. ساخته شده است. این سه کتیبه کنار یکدیگر و در سه قاب جداگانه نبشته شدهاند.
محمد سلطان جنت آشیان، سنه1067- عاقبت محمد محمود شد1067- محمد شد، شه(شاه) دارالسلام، سنه 1067.
پیش از ورود به آرامگاه بنایی موسوم به نقارهخانه(تالار موسیقی) وجود دارد که امروزه به موزۀ باستانشناسی تبدیل شده و برخی از آثار دورۀ فرمانروایی عادلشاهیان از جمله چندین کتیبۀ پارسی و چندین شیء از دودمانهای هندوی بومی در آن نگهداری میشود. پس از نقارهخانه دروازۀ ورودی آرامگاه قرار دارد و حدفاصل آن و خود آرامگاه نیز حوض کمابیش بزرگی جای دارد که به نظر میرسد میتوان آن را در راستای شستشو و وضو گرفتن تعریف کرد چرا که مسجد دورۀ عادلشاهیان هم کنار آرامگاه دیده میشود. البته سه حوض دیگر هم در مجموعه وجود دارد که ژرفای بسیار کمی دارند و چنین مینماید که بیشتر جنبۀ زیبایی شناسانه دارند. گنبد آرامگاه ساده و بدون تزئینات است و در چهارگوشۀ بنا نیز چهاربرج گنبددار به چشم میخورد که در واقع با پلههای مارپیچی که درون آنها است مسیر دسترسی به بام بنا و گنبد باشکوه فراهم میشود. چهاربرج گنبددار دور آرامگاه هریک دارای هفت طبقه هستند و در طبقۀ آخر و سقف بنا به تالاری میرسند که از آن با عنوان تالار نجوا یا تالار پچپچ کردن یاد میشود، در واقع دیوارهای این بخش تا اندازهای میتوانند صدا را منعکس کنند. در مرکز بنا سنگگورهایی دیده میشود که از سوی شرق به غرب از آن نوۀ سلطان محمدعادلشاه، عروس بیبی، زن جوان او، خود شاه، معشوقۀ مورد علاقهاش(Rhumba) دختر او و یکی دیگر از زنانش است. البته مانند بسیاری از آرامگاههای موجود در ایران و البته هندوستان، سنگگورها بدلی هستند و سنگگورهای اصلی در سردابه یا زیر زمین آرامگاه جای دارند و بازدید از آنها برای مردم امکان ناپذیر است. هرمان گوتس پژوهشگر برجستۀ آلمانی بر این باور است که معمار سِنان، معمار نامدار عثمانی برای ساخت گلگنبد به بیجاپور آمده است. الیزابت شُتن مرکلینگر هم این باور را دارد که معمار آرامگاه اهل بخارا بوده است و نفوذ سبک و روش معماری سلجوقی را در ساخت گنبد بنا محتمل میداند.
در بخشهایی از بام گنبد و زیر سقف چهاربرج گنبددار بنا نامهای پروردگار یکتا(الله) و پیامبر اسلام، محمد(ص) به چشم میخورد.
منابع
Goetz, Hermann.“Ottoman-Turkish Art in India: The Architect of the Gol Gumbad at Bijapur”,in P.M. Joshi,ed., Studies in the Foreign Relations of India, H.K. Sherwani Felicitation Volume, Hyderabad,1975,pp.522-526.
Merklinger, Elizabeth Schotten. Possible Seljuq Influence on the Dom of the Gol Gumbad in Bijapur. East and West, Vol.28.No.1/4(December1978),pp. 257-261.






جالب بود
چقدر این مطالبتون خوبه
جانباز ۷۰ % با یک روز سابقه جبهه حقوق ماهیانه ۱۵ ملیون تومان می گیرد.
جانباز زیر ۲۵ % با ۸ سال سابقه جبهه حقوق ماهیانه ۲ ملیون می گیرد .
به ظلم ۴۰ ساله پایان بدهید .
درصد ها را حذف کنید .
و به همه جانبازان حقوق یک نواخت بدهید .
و مسلمان شوید.