بیانیه هشدار بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بین‌الملل | افزایش نگرانی‌ها نسبت به ادامه جنگ میان ایران و آمریکا

این بیانیه که توسط بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بین‌الملل در ایالات متحده آمریکا امضا شده است، نگرانی عمیق خود را نسبت به جنگ ایران و به‌ویژه نقش آمریکا و اسرائیل در آن ابراز می‌کند.

نویسندگان تأکید می‌کنند که آغاز حملات در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ نقض آشکار منشور سازمان ملل بوده، زیرا نه مجوزی از شورای امنیت وجود داشته و نه تهدید قریب‌الوقوعی از سوی ایران اثبات شده است. به گفته آن‌ها، این اقدام اصول بنیادین منع استفاده از زور در حقوق بین‌الملل را زیر سؤال می‌برد.

۱) مشروعیت آغاز جنگ (Jus ad bellum)بیانیه تأکید می‌کند که تصمیم برای ورود به جنگ فاقد مبنای حقوقی بوده است. طبق حقوق بین‌الملل، استفاده از زور تنها در صورت دفاع مشروع یا با مجوز شورای امنیت مجاز است، اما هیچ‌یک از این شرایط وجود نداشته است. بنابراین، این جنگ از منظر حقوقی به‌عنوان یک اقدام غیرقانونی ارزیابی می‌شود که می‌تواند پیامدهای جدی برای نظم بین‌المللی داشته باشد.

۲) نحوه اجرای جنگ و آسیب به غیرنظامیان (Jus in bello)بخش مهمی از نگرانی‌ها به نحوه اجرای عملیات نظامی مربوط است. گزارش‌ها از حملات گسترده به زیرساخت‌های غیرنظامی—از جمله مدارس، مراکز درمانی، و تأسیسات انرژی—و کشته شدن صدها غیرنظامی، از جمله کودکان، حکایت دارد. این اقدامات در صورت نقض اصولی مانند تناسب و احتیاط در حمله، می‌توانند مصداق جنایات جنگی باشند. نمونه‌هایی مانند حمله به مدرسه در میناب، به‌عنوان موارد بسیار نگران‌کننده مطرح شده‌اند.

۳) لحن و سیاست‌گذاری مقامات و خطر تشدید نقض‌هابیانیه نسبت به اظهارات مقامات آمریکایی که قوانین جنگ را کم‌اهمیت جلوه می‌دهند یا تهدید به نابودی زیرساخت‌های حیاتی مانند نیروگاه‌ها می‌کنند، هشدار می‌دهد. چنین مواضعی می‌تواند زمینه‌ساز نقض‌های بیشتر شود و حتی به اقدامات غیرقانونی گسترده‌تر منجر گردد. همچنین تضعیف سازوکارهای نظارتی داخلی—مانند حذف مشاوران حقوقی نظامی—نگرانی‌ها را درباره کاهش کنترل بر رفتار نیروهای نظامی افزایش داده است.

هشدار مسئول تازه جدا شده از دولت ترامپ | استراتژی ایران «پیروزی از طریق نباختن» است

در جمع‌بندی، این بیانیه هشدار می‌دهد که ادامه این روند نه‌تنها موجب افزایش تلفات غیرنظامی و خسارات منطقه‌ای می‌شود، بلکه می‌تواند به تضعیف نظم حقوقی بین‌المللی و اصولی که برای حفاظت از انسان‌ها در زمان جنگ طراحی شده‌اند نیز منجر شود. نویسندگان از دولت‌ها می‌خواهند به تعهدات خود پایبند بمانند و از تشدید این نقض‌ها جلوگیری کنند.