اصولگرایان
قدرت و منافع ملی ملک طلق اصولگرایان نیست
| بعضی از دوستان وقتی دفاع نظری و عملی‌ام از لوازم همبستگی ملی برای دفاع میهنی و تقویت همهٔ مولفه‌های قدرت ملی را می‌بینند می‌گویند «محمدرضا بعضی مواضعت شبیه اصولگرایان شده».
بعضی از دوستان وقتی دفاع نظری و عملی‌ام از لوازم همبستگی ملی برای دفاع میهنی و تقویت همهٔ مولفه‌های قدرت ملی را می‌بینند می‌گویند «محمدرضا بعضی مواضعت شبیه اصولگرایان شده».
پیش‌فرض این نظر دوستانه چند انگارهٔ خطا است که از قضا از عوامل تضعیف اصلاح‌گری در ایران شده است.
پیش‌فرض خطای «فروکاهش امر ملی به امر اصولگرایانه» یکی از این پیش‌فرض‌ها است. این پیش‌فرض خطا ناخواسته دغدغهٔ قدرت و منافع ملی را ملک طلق اصولگرایان محسوب می‌کند. در حالیکه اصلاح‌گرانی که دغدغهٔ توسعه و عدالت و آزادی و مردم‌سالاری از مسیر قانونی و تدریجی و خشونت‌پرهیز دارند نمی‌توانند و نباید به پیش‌نیاز و لازمهٔ این آرمان‌ها، که بقا و استقلال راهبردی ایران است، بی‌توجه باشند. افزایش قدرت ملی چند بعدی ایران لازمهٔ اهداف مصلحانه هم هست.
طبیعی است در شرایط تهدید وجودی و تهدید منافع حیاتی ایران، صف‌آرایی «اصلی» باید در برابر متجاوز استعمارگر باشد. در چنین صحنه‌ای، «اصلی»کردن صف‌آرایی‌های داخلی با اقتضائات همبستگی برای دفاع میهنی و منافع و امنیت ملی سازگار نیست. می‌شود دربارهٔ بهترین مسیرِ پایان دادنِ بادوام جنگ اختلاف نظر کارشناسانه داشت، اما باید مراقبت کرد صف‌آرایی و منازعه اصلی (در برابر متجاوز)، فرعی (و داخلی) نشود.
اگر به لطف مقاومتِ نظامی و دیپلماتیک و اقتصادی و اجتماعیِ ایران از این گردنه رد شویم و ایران دیگر در معرض تهدید وجودی و تهدید منافع حیاتی نباشد، دوباره آرایش اصلی طبیعتا حول اقتصاد و سیاست داخلی شکل می‌گیرد. حتی در آن حالت هم دغدغهٔ تقویت همهٔ مولفه‌های قدرت و امنیت ملی ضرورتی ملی و اصلاح‌گرانه می‌ماند.
یک پیش‌فرض اشتباه دیگر هم این است که فقط بخشی از اصولگرایان‌اند که تغییرات صحنهٔ منطقه‌ای و جهانی را می‌بینند و به رسمیت می‌شناسند و اصلاح‌طلبان باید در فضای دهه ۹۰ میلادی فریز شوند و مثلا به آخرین نسخهٔ استراتژی امنبت ملی اسراییل و شواهد آشکار در سخن و رفتار ترامپ که «قدرت» ایران را مساله می‌داند اعتنا نکنند و خوش‌خیالانه فکر کنند با یک دست دادن و امضای یک کاغذ مساله به نحو پایداری حل می‌شود. اینچنین نیست و از قضا اصلاح‌گرانی که دغدغهٔ توسعهٔ فراگیر ایران را دارند بیش از اصولگرایان نیازمند روزآمدسازی نظریهٔ امنیت ملی و تصویرشان از تغییرات صحنهٔ جهانی‌اند.
خوشبختانه در بدنهٔ اصلاح‌گران ایران کسر رو به افزایشی به اقتضائات امنیت و قدرت ملی ایران در صحنهٔ پیچیدهٔ جدید توجه دارند. این توجه روزافزون چیزی از اصلاح‌گری آن‌ها و دغدغه‌شان برای عدالت و آزادی و توسعه و مردم‌سالاری نمی‌کاهد، بلکه اصلاح‌گری‌شان با همین اهداف را تقویت می‌کند. ایرانی باید بماند که با اصلاحات ببالد.
محمدرضا جلائی پور
دیدگاه تان را بنویسید