ارسال به دیگران پرینت

نفت، نگران خاورمیانه

خاورمیانه را قطب تولید نفت جهان می‌دانند. این منطقه با در اختیار داشتن ٢٥‌درصد از تولیدات ‏جهانی نفت نقش اصلی را در معادلات بازار انرژی بازی می‌کند و این منطقه همچنین روزانه ٦٣,٥ ‏میلیارد مترمکعب گاز تولید می‌کند که ٦٤‌درصد از تولیدات جهانی است. اغلب تولیدکنندگان خاورمیانه، ‏اعضای اوپک هستند، در نتیجه تصمیمات این سازمان تأثیر زیادی بر حجم تولیدات در این منطقه و در ‏سطح جهان دارد‎.

۵۵آنلاین :

بازار نفت این روزها شرایط ملتهبی را پشت سر می‌گذارد و درحالی‌که کارشناسان جهانی ‏پیش‌بینی کرده بودند قیمت نفت در‌سال ٢٠٢٠ بین ٥٥ تا ٦٥ دلار باشد، بهای نفت دیروز از ٧٠ ‏دلار عبور کرد. حالا معادلات سیاسی خاورمیانه با تنش مواجه شده و کارشناسان انرژی معتقدند ‏قیمت هر بشکه نفت ممکن است حتی تا ١٥٠دلار برسد. آنها می‌گویند ماجراجویی‌های دونالد ‏ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در خاورمیانه می‌تواند عرضه روزانه نفت را به نصف برساند و قیمت‌‏ها را تا حدودی سه برابر کند. ‏

نفت روی دور صعود اقدام تروریستی آمریکا در به شهادت رساندن سردار سلیمانی در چند روز گذشته بازارهای جهانی را ملتهب کرد و در این میان مهم‌ترین ‏نگرانی‌ها برای بازار نفت است. حالا چند روزی است قیمت نفت صعودی شده و دیروز با تهدید ‏عراق از جانب دونالد ترامپ، بهای نفت به ٧٠دلار و ٨سنت رسید. ‏نفت که‌سال جدید میلادی را با قیمت‌هایی در میانه کانال ۶۰دلاری آغاز کرده بود،‌ از روز جمعه ‏با رشد قیمت همراه شد و این رشد تا آنجا ادامه داشت که نفت برنت سد ۷۰دلاری را شکست‎. رشد قیمت نفت از آن جهت اتفاق افتاده که تنش‌های منطقه زمینه را برای نگرانی نسبت به پایداری و ‏اطمینان بازار نفت افزایش داده است‎. بر این اساس، قیمت نفت برنت با رشدی بیش از ۲‌درصد در هر ‏بشکه، به ۷۰ دلار و ۸ سنت در هر بشکه رسید‎.‎‏ نفت شاخص آمریکا نیز یک دلار و ۱۶ سنت در هر ‏بشکه گران شد و ۶۴ دلار و ۲۱ سنت قیمت خورد‎.‎ اغلب کارشناسان قیمت نفت را برای‌سال ۲۰۲۰ بین ۵۵ تا ۶۵دلار در هر بشکه پیش‌بینی می‌کردند، اما ‏با توجه به بالا گرفتن ریسک‌های سیاسی در خاورمیانه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان نفت ‏دنیا،‌ احتمال افزایش قیمت نفت بیش از این میزان نیز وجود دارد‎.‎

چرا خاورمیانه برای بازار نفت مهم است؟ خاورمیانه را قطب تولید نفت جهان می‌دانند. این منطقه با در اختیار داشتن ٢٥‌درصد از تولیدات ‏جهانی نفت نقش اصلی را در معادلات بازار انرژی بازی می‌کند و این منطقه همچنین روزانه ٦٣,٥ ‏میلیارد مترمکعب گاز تولید می‌کند که ٦٤‌درصد از تولیدات جهانی است. اغلب تولیدکنندگان خاورمیانه، ‏اعضای اوپک هستند، در نتیجه تصمیمات این سازمان تأثیر زیادی بر حجم تولیدات در این منطقه و در ‏سطح جهان دارد‎. در حال حاضر بسیاری از کمپانی‌های نفتی در اروپا، نفت خام مورد نیاز خود را از بازار خاورمیانه ‏تأمین می‌کنند و به همین دلیل اتفاقات سیاسی این منطقه به شدت برای اروپا و بازار جهانی انرژی ‏اهمیت دارد. این موضوع برای برخی کشورهای اروپایی مانند آلمان که اقتصادش بر پایه انرژی است، ‏اهمیت دو چندان پیدا می‌کند. ‏ از آن سمت آبراهه هرمز و تنگه باب‌المندب در این منطقه جزو شاهراه‌های بزرگ جهان هستند. نزدیک به یک سوم حمل‌ونقل دریایی نفت از تنگه هرمز انجام می‌شود و این آبراهه شاهرگ ‏اتصال کشورهای غرب آسیا به بازارهای اقیانوسیه، اروپا و آمریکای شمالی است. ‏ بر اساس برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در‌سال ٢٠١٦، روزانه ١٨,٥‌میلیون بشکه نفت از این ‏تنگه عبور کرده است که نسبت به‌سال ٢٠١٥ افزایش ٩‌درصدی را نشان می‌دهد و رکوردی محسوب ‏می‌شود؛ این رقم ٣٠‌درصد تمامی ترانزیت نفت در جهان را از طریق دریا شامل می‌شود. بر اساس بررسی موسسه تحلیل آمارهای نفتی ورتکسا، محموله‌های نفت خام و میعانات گازی ترانزیت ‏شده از طریق تنگه هرمز در‌سال ٢٠١٧ به روزانه ١٧,٢‌میلیون بشکه و این رقم در نیمه نخست ‏سال ٢٠١٨ به روزانه ١٧.٤‌میلیون بشکه رسیده است‎. بیشتر نفت صادراتی عربستان، ایران، امارات، کویت و عراق از طریق این تنگه به بازارهای جهانی ‏فرستاده می‌شود. همچنین این آبراه، مسیر عبور تمامی ال‌ان‌جی (گاز طبیعی مایع) صادراتی قطر است‎.‎ ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا که در بحرین مستقر است، برای خود وظیفه محافظت از کشتی‌های ‏تجاری عبوری را از این منطقه مقرر کرده است.در همین زمینه عربستان و امارات تلاش‌هایی انجام داده‌اند تا وابستگی خود را به تنگه هرمز کاهش ‏دهند و در سال‌های گذشته خواسته‌اند که با احداث خط لوله‌های جایگزین این تنگه را دور بزنند، هرچند ‏که آنها هنوز نتوانسته‌اند در این زمینه راه به جایی ببرند و همچنان تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین ‏درگاه‌های انتقال انرژی در جهان به شمار می‌آید. ‏

آمریکایی‌ها شرکت‌های نفتی عراق را ترک کردند حالا با بالاگرفتن نگرانی‌ها برای بازار نفت، رویترز به نقل از ایهام کامل، تحلیلگر گروه اوراسیا در ‏یادداشتی نوشته است که این واقعه دور طولانی از تنش‌های منطقه‌ای را به وجود آورده و ریسک قابل ‏توجهی را متوجه دارایی‌های آمریکایی و زیرساخت انرژی خاورمیانه کرده است. این گروه ‏مشاوره بر مبنای افزایش ریسک متوجه زیرساخت نفتی در منطقه، پیش‌بینی کرد قیمت‌های نفت در ‌سال ‏‏۲۰۲۰ بین ۶۵ تا ۷۵دلار خواهد بود‎.‎ سفارت آمریکا در بغداد روزجمعه پس از اعلام این خبر، از همه شهروندان آمریکایی خواست خاک ‏عراق را ترک کنند. وزارت نفت عراق اعلام کرد، شهروندان آمریکایی که برای شرکت‌های نفتی خارجی ‏در شهر بصره کار می‌کنند، روزجمعه این کشور را ترک کردند‎.‎ مقامات عراقی به رویترز اعلام کردند تخلیه کارکنان آمریکایی روی فعالیت‌های نفتی، تولید یا صادرات ‏این کشور که با تولید حدود ۴.۶۲‌میلیون بشکه در روز، دومین عضو بزرگ اوپک است، تأثیر نخواهد ‏گذاشت‎.‎

صادرات نفت عراق حتما کمتر می‌شود در همین زمینه نرسی قربان، تحلیل‌گر انرژی درباره چشم‌انداز وضع صادرات نفت در خاورمیانه، ‏به «شهروند» می‌گوید: «برخی تحلیل‌گران خارجی که بازار نفت را زیرنظر می‌گیرند، این تحلیل را ‏دارند که با ادامه وضع فعلی و اختلافاتی که بین عراق و آمریکا پیش آمده، این امکان وجود دارد که ‏صادرات نفت عراق به‌شدت کاهش پیدا کند و کمتر از ٣‌میلیون بشکه در روز شود که من هم همین‌طور ‏فکر می‌کنم.»‏ قربان در پاسخ به این سوال که آیا قیمت نفت باز هم افزایش پیدا خواهد کرد یا نه، ادامه می‌دهد: «اگر ‏تنش در خاورمیانه به رویارویی نظامی ختم نشود، قیمت نفت افزایش پیدا نکرده و به همان قیمت بشکه ‌ای ٦٠ تا ٦٥دلار می‌رسد اما اگر تنش‌ها ادامه داشته باشد، صادرات عراق هم به مشکل برمی‌خورد و ‏آن زمان دیگر نمی‌توان پیش‌بینی درستی از وضع قیمت نفت در خاورمیانه داشت.‏» او البته می‌گوید که مشتریان اروپایی حتی برای نفت بشکه‌ای ١٢٠دلار هم مشتری هستند اما مسأله ‏این است که هیچ چشم‌اندازی وجود ندارد که با ادامه تنش‌ها قیمت نفت تا کجا بالا می‌رود؟ ‏

تداوم تنش عرضه را نصف می‌کند علی‌اصغر زرگر، کارشناس اقتصاد سیاسی به ایلنا گفته است: «تداوم تنش و اختلال در عرضه نفت از ‏حوزه خلیج‌فارس که حدود ٢٠‌میلیون بشکه در روز است، حتی می‌تواند میزان عرضه را تا نصف ‏نیز کاهش و قیمت‌ها را به صورت غیرمعقول تا ١٥٠دلار بالا ببرد.»‏ او توضیح داد: «قیمت‌ها بیشتر از سوی بورس‌بازان و شرکت‌های درگیر حمل‌ونقل تغییر می‌کند، زمانی ‏که فضای بین‌الملل ملتهب می‌شود، هر اتفاقی ممکن است در بازار نفت بیفتد؛ ازجمله اینکه عرضه کاهش ‏یابد و قیمت‌ها بالا برود.‏» این کارشناس اقتصاد سیاسی همچنین گفت: «هرگونه تنشی قیمت نفت را ٥ تا ١٠‌درصد افزایش می‌دهد ‏و بورس‌بازان، ریسکی که نفتکش‌ها باید بپذیرند و همچنین مسأله انبار نفت‌خام مهم‌ترین عوامل ‏افزایش تقاضا و در نتیجه رشد قیمت است.‏» از آن‌سو باید به این نکته توجه کرد که آمریکا همواره به هم‌پیمانان خود ازجمله عربستان و ‏کشورهای حاشیه خلیج‌فارس اعلام کرده که در قبال امنیت و دفاع از آنها تعهد دارد، به همین دلیل سعی ‏کرده در این مناطق که از قضا نفت‌خیز هم هستند، پایگاه نظامی داشته و نیروی نظامی مستقر کند و این ‏رفتار آمریکا برای حفظ منافع اقتصادی خود در این منطقه و منابع نفتی است که خود را در آن سهیم می‌‏داند. ‏

منبع : روزنامه شهروند
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

دیدگاه تان را بنویسید

 

دیدگاه

نظرسنجی

در انتخابات پیش رو به چه گروهی رای میدهید ؟
نتیجه نظرسنجی