مجوز صنعت و معدن بلای جان چشمه‌های قیر رامهرمز(ماماتین)!

55آنلاین: بخش ابوالفارس و رودزرد دو محور گردشگری، تاریخی و طبیعی تعریف شده رامهرمز هستند که بخش رود زرد در روستای خدیجه با شالیزارهای زیبا و همیشه سبز و گذر رودخانه اعلا از آن، روستای ماماتین سفلی و علیا با چشمه‌های قیر طبیعی ثبت ملی به شماره 187 و بقایای سازه‌های صنعت تاریخی نفت( 108 سال پیش اولین اقدامات حفاری چاه نفت در این منطقه انجام شده است، چون در این منطقه به قیر و نفت ناخالص رسیدند دکل نفتی را جمع کردند و به نفت شهر و مسجد سلیمان رفتند ) که در بخشی از آن اکنون مردم روستا زندگی می‌کنند و بخشی هم بقایای کمپ استراحت و اتاق‌های نگهبانی است و محوطه باستانی هزاره پنجمی، روستای گنبدلران با پدیده طبیعی تشکوه یا کوه آتش حائز اهمیت است و بخش ابوالفارس با امام زاده ثبت ملی سیدجمال الدین حسین، قلعه سرتنگ، رودخانه ابوالفارس، روستای همیشه سرسبز گردشگری باوج که مرکز بخش ابوالفارس است و کوه دوسردیگ که مشرف بر تمام نقاط بخش ابوالفارس است و در نهایت آبشار زیبای ابوالفارس شرق و جنوب شرق شهرستان رامهرمز را به مکانی تفریحی تبدیل کرده است.

تشکوه

میراث فرهنگی مجوز صادر نکرده است حال شرکتی به نام «دنا کلیکا» با صدور مجوزی از سوی اداره کل صنعت، معدن و تجارت خوزستان کار استخراج قیر در 77 هکتار از این اراضی ارزشمند را در دست اقدام دارد. در این باره احسان شیخ بارانی- سرپرست اداره میراث فرهنگی شهرستان‌های رامهرمز و هفتکل- به خبرنگار معماری‌نیوز می‌گوید: متأسفانه این مجوز بدون نظرخواهی و اخذ مجوز از اداره میراث فرهنگی صادر شده است. پس از شکایت ما از این شرکت مشخص شده که این مجوز از سوی اداره کل صنعت، معدن و تجارت خوزستان صادر شده است. فعلاً ما از طریق دادگاه و نیروی انتظامی کار را متوقف کرده‌ایم. اما این پرسش را داریم که چرا این اداره کل در صدور مجوزهای خود در برخی موارد به محوطه‌های تاریخی و لزوم اخذ مجوز از میراث فرهنگی توجه نمی‌کند. او توضیح می‌دهد: افزون بر بناهای تاریخی در این منطقه یک سایت باستانی نیز مربوط به هزاره پنجم در ارتفاعات وجود دارد. میراث فرهنگی استان، بخشدار و مسوولان قضایی رامهرمز فعلاً از میراث فرهنگی رامهرمز حمایت کرده‌اند. از سویی این امکان وجود دارد که حضور این شرکت به چشمه‌های قیر طبیعی نیز آسیب جدی وارد کند که در این صورت هم بحث میراث و هم محیط زیستی آن مطرح می‌شود. از طرفی محدوده مورد نظر آن‌ها در فاصله 4 کیلومتری کوه تشکوه ه است که این اثر نیز مانند چشمه‌های طبیعی قیر ثبت ملی شده است. شیخ بارانی با اشاره به قابلیت‌های گردشگری منطقه با توجه به آثار طبیعی و تاریخی تأکید می‌کند: ایام نوروز این منطقه گردشگران زیادی حتی گردشگران خارجی را پذیرا است. این نخستین بار نیست که چنین اتفاقی افتاده است. سال گذشته نیز چاهی به عمق 10 متر و عرض 20 متر را حفاری کردند که ما متوجه شدیم و سریعاً جلوی کار گرفته شد. شورای روستا و بخشدار رودزرد هم از این اقدام میراث فرهنگی حمایت کردند. وی تأکید می کند: اگر صنعت، معدن و تجارت مدعی است که قیر مواد معدنی است و متعلق به همه مردم است و می‌توان از آن بهره‌برداری کرد، ما هم در پاسخ می‌گوییم میراث فرهنگی و طبیعی نیز متعلق به همه مردم است و یک ثروت ملی محسوب می‌شود و کسی حق ندارد به این آثار و حریم آنها تجاوز کند. نبض حیات منطقه را قطع می‌کنند جمشید کلاکج- رییس شورای دهیاری رودزرد- هم ضمن گفت و گو با خبرنگار معماری‌نیوز از حضور گردشگران مختلف در این منطقه سخن می‌گوید و می‌افزاید: حتی چند روز پیش نیز آلمانی‌ها مهمان این منطقه بودند چگونه با وجود آثار تاریخی و طبیعی در این منطقه چنین مجوزی صادر می‌شود؟ اکنون گفته می‌شود که اداره صنعت، معدن و تجارت اراضی را بدون کسب رضایت از اهالی تقسیم می‌کند و خواهان واگذاری آن به شرکت‌هایی جهت بهره‌برداری است که هم شورای ده و هم مردم طی نامه‌های جداگانه‌ای اعتراض خود را نسبت به این مسأله اعلام کرده‌اند و فعلاً مراکز قضایی کار را متوقف کرده است. منابع طبیعی هم مجوز نداده است او ادامه می‌دهد: ما پرس و جو کردیم منابع طبیعی نیز به آنها مجوز نداده است. در ضمن این اراضی متعلق به مردم منطقه است از سویی گردشگران برای وجود همین چشمه‌های قیر راهی منطقه می‌شوند چگونه نبض حیات منطقه را برای بهره‌برداری قطع می‌کنند؟ اداره کل صنعت و معدن خوزستان باید پاسخگو باشد اما نوذری مسوول صنعت، معدن و تجارت رامهرمز نیز در گفت و گو با معماری نیوز هرگونه پاسخگویی به این موضوع را منوط به ارتباط با اداره کل صنعت، معدن و تجارت خوزستان می‌داند چرا که اینگونه مجوز‌ها از مرکز صادر می‌شود نه اداره شهرستان. حمایت بخشداری از میراث فرهنگی، منابع طبیعی و اهالی منطقه بازرگان بخشدار رودزرد نیز در گفت و گو با خبرنگار معماری‌نیوز می‌گوید: صنعت و معدن و تجارت مجوز برداشت را به یک شرکت اصفهانی داده است که البته در زمان بخشدار بودن بنده نبوده است. اهالی منطقه مدعی هستند که این معدن‌کار نمی‌تواند در این اراضی کار کند چون این املاک متعلق به ما است و من از آنها خواستم به دادگاه شکایت کنند و سند مالکیت خود را به آنها ارائه دهید تا کارشناسان رسمی و تخصصی حوزه منابع طبیعی و کشاورزی دادگستری این موضوع را بررسی کنند. او ادامه می‌دهد: ما همچنین استعلامی از صنعت و معدن کردیم که با توجه به این که چشمه‌های طبیعی ثبت ملی قیر در این منطقه است چرا هیچ گونه استعلامی از میراث نگرفتید و چگونه مجوز برداشت داده شده است. آنها نیز در پاسخ اعلام کردند که مواد معدنی استخراجی جزو میراث محسوب نمی‌شود؟! من پاسخ آنها را به رییس میراث رامهرمز اعلام کردم. میراث هم درپاسخ گفت که مکان مورد نظر در حریم آثار ما است که قرار شد میراث نیز به دادگاه شکایت کند. بازرگان با اشاره به این که منطقه مورد نظر از حضور گردشگران زیادی برخوردار است، می‌افزاید: ما از طرف بخشداری حتی چندین سکو در تشکوه احداث کردیم و گردشگری و میراث فرهنگی و محیط زیست منطقه برای بخشداری حائز اهمیت است. حتی افرادی از آلمان، بلغارستان و سایر کشورهای خارجی به دیدن این منطقه می‌آیند. البته این منطقه نه تنها به لحاظ میراث فرهنگی و گردشگری که به لحاظ محیط زیست و منابع طبیعی نیز مورد توجه است. وی همچنین این پرسش را مطرح می‌کند که مردم به این منطقه می‌آیند تا از همین چشمه‌های طبیعی قیر دیدن کنند با صدور چنین مجوزی یک سرمایه طبیعی و ثبت ملی مورد آسیب قرار می‌گیرد. از طرفی اگر ادعای اهالی هم اثبات شود و املاک نیز متعلق به مردم منطقه باشد وقتی آنها از این حضور شکایت دارند باید به آرا آنها نیز احترام گذاشت. نخستین چاه نفت خاورمیانه که 108 سال پیش توسط گروه اکتشاف نفت ویلیام ناکس دارسی در روستای ماماتین رامهرمز حفر شد ولی به نفت نرسید. ماماتین در 36 کیلومتری شمال شرق رامهرمز قرار گرفته است. او اضافه می‌کند: قطعاً میراث فرهنگی و محیط زیست از اهمیت زیادی برخوردار است. اکنون با شکایت اهالی و میراث فرهنگی کار متوقف شده است. در واقع هر گاه صنعت و معدن مجوز صادر کند و معارض داشته باشد تا رفع معارض کار متوقف می‌شود. اکنون ساکنین مدعی زمین‌های مذکور هستند که ظاهراً تا حدودی نیز این مالکیت قابل اثبات است. این اراضی اکنون مراتع اهالی روستا است و حتی در آن کشت و زرع هم می‌کنند.

منبع: معماری نیوز