خبر فوری
ارسال به دیگران پرینت

خداحافظی فرسوده‌ها با بنزین یارانه‌ای ‏

کارت سوخت خودروهای سواری با عمر ۲۵‌سال و موتورسیکلت‌های با عمر ۱۰‌سال باطل شد

۵۵آنلاین :

‏٨٨‌درصد موتورسیکلت‌ها و ١٠‌درصد خودروهای سواری سوخت سهمیه‌ای دریافت نخواهند کرد ‏ پارسال تعداد خودروهای اسقاط شده ٧٥‌درصد کمتر شد

شهروند| خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده با سهمیه بنزین خداحافظی کردند. براساس مصوبه هيأت ‏وزیران، کارت سوخت خودروهای سواری شخصی با عمر ۲۵‌سال به بالا و موتورسیکلت‌های با عمر ۱۰‌سال به ‏بالا باطل شدند و این گروه از وسایل نقلیه باید از سهمیه بنزین آزاد استفاده کنند. این تصمیم در شرایطی ‏گرفته شده که آمارها از تردد بیش از ٢‌میلیون و ١٠٨‌هزار خودروی فرسوده (شامل سواری، وانت و تاکسی ‏‏) در هشت‌کلانشهر کشور حکایت می‌‌کند. همچنین طبق گفته پليس راهنمايي و رانندگي از ١١‌میلیون ‏موتورسیکلتی که در کشور تردد می‌کنند، حدود ٩‌میلیون آنها فرسوده است. با این اوصاف اگر تعداد ‏خودروهایی که در کشور تردد می‌‌کنند را حدود ٢٠‌میلیون دستگاه در نظر بگیریم می‌توان گفت که ١٠درصد خودروها و نزدیک به ٨٨‌درصد موتور‌سیکلت‌های کشور هیچ سهمیه بنزینی دریافت نخواهند کرد. در ‏این میان برخی بر این باورند که حذف خودروهای فرسوده، فشار بیشتری را به دهک‌های پایین درآمدی وارد ‏می‌کند. با وجود این، جعفر خیرخواهان، کارشناس اقتصاد توسعه و فقر به «شهروند» می‌گوید: «به‌هرحال ‏هر تصمیم اقتصادی تبعات منفی و مثبت خود را خواهد داشت و نمی‌توان به دلیل بار تورمی اصلاح قیمت ‏بنزین، سوخت یارانه‌ای بین مردم توزیع کرد.‏» این کارشناس با اشاره به مصرف بالای سوخت خودروهای فرسوده در ایران گفت: «بنزین ارزان موجب شده که ‏یک پژو ٤٠٥ مدل ٧٠ که به ازای هر ١٠٠ کیلومتر ١٥ لیتر بنزین می‌سوزاند در خیابان‌های کشور تردد ‏کند و استفاده از آن توجیه و صرفه اقتصادی داشته باشد.‏» به گفته خیرخواهان، دولت باید از محل درآمدهای حاصل از اصلاح قیمت بنزین ردیف اعتباری را برای اسقاط ‏وسایل نقلیه فرسوده که عمدتا متعلق به قشر ضعیف جامعه است، اختصاص دهد تا به هدف اصلی ‏خود که پرداخت یارانه به دهک‌های پایین درآمدی است، دست پیدا کند و از طرف دیگر از میزان مصرف ‏سوخت و آلودگی هوا بکاهد. مطابق بررسی‌های کارشناسی، ذرات معلق ریز (PM ‎‏٥/٢‏‎) عامل اصلی آلودگی هوای کلانشهرهاست که ‏وسایل حمل‌ونقل با اختصاص سهم ٦٥ درصدی، بیشترین نقش را در انتشار این ذرات معلق دارند که نیمی ‏از این آلاینده‌ها تنها از ناوگان فرسوده منتشر می‌شوند. از این‌رو اسقاط ناوگان فرسوده به‌عنوان اصلی‌ترین ‏راهکار کاهش آلودگی هوا شناخته می‌شود که به گفته کارشناسان اجرای این راهکار در کلانشهر تهران باعث ‏حذف ٣٠‌درصدی آلودگی هوا خواهد شد‎. هر ساعت ٤٣ دستگاه خودرو به تهران اضافه می‌شود برابر اطلاعات اعلامی مرکز مطالعات ترافیک شهرداری تهران که پارسال منتشر شد، هر روز ١٠٣٣خودروی ‏جدید و به عبارتی در هر ساعت از شبانه روز، ٤٣دستگاه خودرو جدید وارد معابر تهران می‌شود. این درحالی ‏است که روند خروج خودروهای فرسوده آن‌قدر کند است که هیچ‌گاه اعلام نمی‌شود و هیچ‌یک از نهادهای ‏دست‌اندرکار خروج خودروهای فرسوده، عدد مؤثری از خروج فرسوده‌های تهران اعلام نمی‌کنند. بازار خالی از خریدار گواهی‌های اسقاط رکود اسقاط ناوگان فرسوده در‌سال ٩٧ به‌حدی بود که ‏تنها ١٠٠‌هزار گواهی خرید و فروش شد و در مقایسه با تعداد ٤٠٠‌هزار گواهی‌سال ٩٦، کاهش ٧٥‏درصدی داشته است. این مسأله به‌دلیل گره زدن تقاضای گواهی اسقاط تنها به واردکنندگان خودروهای ‏سواری بوده است و واردکنندگان در ازای ارایه گواهی اسقاط، می‌توانند مجوز واردات خودرو بگیرند. این در ‏حالی است که با وضع قانون ممنوعیت واردات خودرو از سوی دولت در‌سال گذشته برای کنترل خروج ارز، ‏واردات خودروی سواری کاهش شدیدی را تجربه می‌کرد. آن‌گونه که آمارها نشان می‌دهد، واردات ‏خودروهای سواری از حدود ٢‌میلیارد دلار در‌سال ٩٦ به حدود ٥٠٠‌میلیون دلار در‌سال ٩٧ رسید که ‏از کاهش ٧٥‌درصدی در این بخش خبر می‌دهد. این آمار در کنار کاهش ٧٥‌درصدی اسقاط، نشان‌دهنده ‏ارتباط مستقیم بین اسقاط و واردات خودرو است‎. این افت شدید ٩٠‌درصد مراکز اسقاط را تعطیل کرد، گفته می‌شود حدود ١٠٠‌هزار گواهی در مراکز اسقاط انباشته شده است. حالا که بازار ‏خرید گواهی اسقاط حسابی راکد شده، مراکز اسقاط هم دست از خرید خودروهای فرسوده کشیده‌‏اند و عملا چرخه از رده خارج شدن وسایل نقلیه فرسوده متوقف شده است. ‏اما براساس طرح ساماندهی صنعت خودرو که در مجلس درحال پیگیری است، تولیدکنندگان خودرو از ‏دیگر خریداران گواهی اسقاط خودرو هستند که با اصرار وزیر صنعت از زیر بار اجرای این قانون قسر دررفتند. ‏بر اساس قانون، خودروسازان باید به‌ ازای تولید هر چهار دستگاه خودرو، یک خودرو فرسوده اسقاط کنند اما با نظر وزارت صنعت از این تکلیف قانونی مستثنی شده بودند‎. علاوه بر این خریداران، هیچ بازار جدید و ‏پایداری برای خرید گواهی‌ها در این طرح اضافه نشده است. بنابراین صرف اتکا به این دو بازار که در شرایط ‏فعلی وضع نامتعادلی دارند، هیچ ارزش افزوده‌ای برای راه‌اندازی مجدد این چرخه ندارد.‏ چه خودروهایی از رده خارج هستند؟ براساس آیین‌نامه مصوب هیأت دولت، خودروهای دارای شرایط فرسودگی، نه‌تنها کارت سوخت‌شان ابطال می‌‏شود، بلکه پلیس موظف است از رفت‌وآمد این خودروها جلوگیری کند‎. ‎براساس این آیین‌نامه، خودروهای ‏سواری شخصی با عمر ۲۵ سال، سواری دولتی با عمر ۱۵ سال، تاکسی(سواری و ون) با عمر ۱۰ سال، مینی‌‏بوس و میدی‌بوس با عمر ۱۵ سال، اتوبوس درون شهری با عمر ۱۰ سال، اتوبوس برون شهری با ۱۵ سال، ‏کامیون و کشنده با ۲۵‌سال عمر، وانت با ۱۵ سال، موتورسیکلت با ۱۰‌سال و سایر وسایل نقلیه با گذشت ۲۵ ‏سال از تاریخ ساخت به‌عنوان خودروی فرسوده و از رده خارج محسوب می‌شوند. بر اساس این تصمیم که از ‏سال ۸۸ تاکنون جاری است، تمام وسایل نقلیه‌ای که شامل این قانون می‌شوند امکان برخورداری از کارت ‏سوخت را ندارند و باید از سهمیه آزاد بنزین استفاده کنند‎. زور زنگنه هم به خودروهای فرسوده نرسید ‏ جدا از خودروهای فرسوده، آمارها نشان می‌دهد که میزان مصرف سوخت در خودروهای تولید داخل دوبرابر ‏استاندارد جهانی است و این رقم در برخی از خودروها به مراتب نگران‌کننده‌تر است. وانت‌نیسان‌ها با ‏مصرف حدود ٢٠ لیتر به ازای هر ١٠٠ کیلومتر پیمایش خیلی بیشتر از استاندارد جهانی بنزین مصرف ‏می‌کنند. مصرف سوخت در این خودروی آبی به قدری بالاست که بیژن زنگنه در زمستان‌سال ٩٥ در ‏اعتراض به آن گفت: «اگر وزارت نفت پول داشته باشد کل وانت‌‌های نیسان کشور را باید بخرد و تحویل ‏ذوب‌آهن بدهد و بسوزاند‎.» ‎نیسان‌های آبی با جمعیت حدود ٧٠٠‌هزار دستگاه در ایران حدود ٢٥‌درصد ‏خودروهای فرسوده کشور را تشکیل می‌دهند. به گفته کارشناسان صنعت خودرو، خودروهای مشابه ‏وانت‌های‌نیسان معمولا به صورت دیزلی تولید می‌شود و تولید بنزینی آن دیگر هیچ توجیهی به لحاظ اقتصادی ‏و زیست‌محیطی ندارد.

منبع : شهروند
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

دیدگاه تان را بنویسید

 
آنچه دیگران می خوانند:

    دیدگاه

    توسعه